جنگ با گرسنگی

برنامه جهانی غذا چطور 52هزار تن غذا را به گرسنگان سودانجنوبی میرساند توزیع موادغذایی در مناطق قحطیزده کاری پرهزینه، دشوار و خطرناک است

Shahrvand Newspaper - - نجات -

سمانه خادمی| اواســط آوریل سال ،2017 آســو دنیس چارلز الســوبا، یکی از اعضای قبیله کاکوا در سودان تصمیم گرفت برود. دیگر کاری از دســتش برنمیآمد. جنگجویان کــه از ریک ماچارز، معاون رئیسجمهوری ســودانجنوبی حمایت میکردنــد در تمامی منطقه قبیله کاکوا در جنوب ســودان پراکنده شــده بودنــد. برای مبارزه با آنها، سربازان دولت مردی به این منطقه اعزام شــدند و کاکوا و قبیلهاش را به همکاری با شورشــیان ماچارز متهم کردند. نتیجه این اتهام این بود که سربازان، مردم قبیله کاکوا را سالخی کرده و خانههای شان را به آتش کشیدند.

این خشــونتها موجب شد الســوبا 73ساله تبدیل به یک پناهجوی سودانی شود. او هم مانند 6میلیون هموطن پناهجویش که خانههایشان را از دســت داده و از جنگ داخلی چهار ســاله خونین ســودان خسته شــده بودند، حاال بهطور کامل به کمکهای ســازمانهای بشردوســتانه نظیر برنامــه جهانی غــذا متکی اســت تا زنده بماند. الســوبا هم مانند یکمیلیــون پناهجوی ســودانی دیگر به اوگاندا پناهنده شده و در یکی از کمپهای اســکان پناهجوها ساکن شد. برنامه جهانی غذا، ســازمان بشردوســتانه وابســته به ســازمان ملل متحد، غذای مورد نیــاز افراد این کمــپ را تامین میکند. غذا آنقدری هســت که آنها بتوانند زنــده بمانند؛ حــدود 2هزار و 100 کالــری در روز. اگرچه این مقــدار غذا خیلی کم است، اما وقتی قرار باشد این 2هزار و 100 کالری برای الســوبا و دیگر پناهجوها در اوگاندا عالوه بر 2میلیون سودانی آواره تامین شود، حجم کل غذا بســیار زیاد خواهد شد. در ســال ،2016 برنامه جهانی غذا بیش از 003هــزار تن ذرت، حبوبات و روغن فقط برای پناهجویان و آوارگان سودانی خریداری کرده است.

وقتی موضوع خرید غذا در میان اســت، برنامه جهانــی غذا یک اصــل ثابت را دنبــال میکند؛ محموله همیشــه باید با حداقل قیمت خریداری شــود، چراکه قیمت غذا ترکیبی است از قیمت خود غذا بهعــالوه هزینــه حملونقــل. گاهی اوقــات کیســههای حبوبات باید مســافتهای بســیار طوالنی را طی کنند تا به ســوله عظیمی در شــرق اوگاندا برســند و از آنجا بین آوارگان سودانی تقسیم شوند، بنابراین برنامه جهانی غذا در سراسر جهان جســتوجو میکند و به دنبال کمتریــن قیمت حبوبــات میگــردد. حتی اگر قیمتهــا در مکزیک پایین باشــد، یعنی آنقدر پایین که ارســال محموله از مکزیــک به اوگاندا بهصرفه باشد، برنامه جهانی غذا از مکزیک خرید خواهد کرد.

یکی دیگر از هدفهــای برنامه جهانی غذا این است که از کشــاورزان محلی حمایت و محصول همان کشــاورزان را خریداری کند، چراکه از این طریق هزینه حملونقل بســیار کاهش مییابد. برنامه جهانی غذا در این خصوص بسیار صرفهجو است، چراکه ذخیرهکردن حتی یک دالر معنایش خرید دو وعده غذا برای یک پناهجو و آواره است، بنابرایــن برنامه جهانی غذا همــواره از پرداخت زیاد طفره میرود. اگــر بتواند حتی یک دالر هم ذخیره کند معنایش این اســت که میتواند برای یک گرسنه در ســوریه، یمن و یا شرق آفریقا دو وعده غذا تهیه کند.

کســیم نود، 74ســاله، رئیس مرکز توزیع غذا در تورور، در شــرق اوگانداســت. وقتــی او یک بچه مدرســهای بود، برنامه جهانــی غذا، غذای مورد نیاز او را تامیــن میکرد. خودش دراینباره میگوید: «از وقتی یک پســربچه بودم با لوگوی برنامــه جهانی غذا و گونیهای غذای آنها آشــنا هســتم». حاال او یکی از مدیران ســازمانی است که زمانــی که بچه بــود غذای مــورد نیازش را تامیــن میکــرد. او رئیس مرکز ذخیرهســازی غذاســت. مرکزی که میتواند 25هــزار تن غذا را ذخیره کند. بیشــتر این ذخیره غذایی توسط کامیونهایــی کــه در رفتوآمد هســتند برای پناهجویان در ســودانجنوبی ارســال میشود. انبارهایی که توســط نود اداره میشوند، ظرفیت ذخیرهسازی یکمیلیون گونی غذا را دارند. روغن در قالب گالنهای فلزی ذخیرهســازی میشود و کیسههای بیشــمار ذرت و حبوبات به همراه ترکیب پودری خاص شــامل ســویا، شیر و ذرت و دیگر امالح معدنی برای زنان بــاردار و مادران شیرده، در ســاختمانهای پیشســاختهای که در یک محوطه به اندازه یــک زمین فوتبال قرار دارند، ذخیره میشوند. آنها مثل شیر هستند؛ ما را میکشند

وقتــی کار به توزیع غــذا برای آنهــا که به آن نیاز دارند، میرســد، برنامه جهانی غذا از همان اصلی که برای خرید غــذا پیروی میکرد، عدول نمیکند. هزینه توزیع باید تــا حد ممکن پایین باشــد. در طول ماه صدها کامیون محمولههای غذایی را برای پناهجویان در شمال اوگاندا -البته اگر جنــگ و درگیری اجازه بدهــد- میبرند و از آنجا این محمولهها مســتقیما به جنوب سودان ارسال میشوند. هر کامیون در یک سفر میتواند 640 گونی غــذا را با خــود حمل کنــد. راننده اوگاندایی کامیــون ماهانه 200 دالر دســتمزد دریافت میکند. ایــن میزان حقوق در آن منطقه حقوق خوبی محسوب میشود، البته هزینههای دیگری هم هســت. هزینههایی نظیر نگهداری، تعمیرات و ســوخت کامیون که همه اینها توسط شــرکت خدماتی به نمایندگی از برنامه جهانی غذا انجام میشود. تعداد شــرکتهایی که برای عقد قرارداد با آژانس ســازمان ملل متحد با هم رقابــت میکنند، خیلی زیاد اســت. تا زمانی که مسیر آنها سفر به اوگاندا و کمپهای پناهندگان است، قیمتی که درخواســت میکنند، متناسب اســت، اما اگر قرار باشــد تحویــل محموله در ســودانجنوبی انجــام شــود، هزینــهای کــه درخواســت میکنند، بیشتر اســت، چراکه سفر خطرناکتر خواهد شد.

مســیری که راننده کامیون باید از تورور، مرکز توزیع غذا تا ســودانجنوبی طی کند، درست از میانه خطرناکترین منطقه گــذر میکند و این جاده یکــی از خطرناکتریــن جادههای جهان اســت. این جــاده 200 کیلومتر طــول دارد. از اوگاندا به ســمت مرزهای شــمالی مــیرود و با ورود به ســودانجنوبی به شــهر جودا، پایتخت سودانجنوبی میرســد. این تنها جاده آسفالت در این منطقه اســت. معنایش این است که این تنها جادهای است که میتوان از آن در طول سال اســتفاده کرد. تمامی محمولههایی که توســط هواپیما به ســودان ارسال نمیشــود، همچنین محمولههایــی که مســیر رود نیل را به ســمت سودان طی نمیکنند، باید از این جاده به سودان برده شوند. در نتیجه رانندگان کامیون اوگاندایی برای ســفر در این جاده هزینه زیــادی را طلب میکنند. از فوریه ســال ،2016 قیمت حبوبات در سودانجنوبی پنج برابر شده و نرخ تورم اقالم غذایی به 084درصد رسیده اســت. افراد مسلح شورشــی و غارتگر که از این مسأله آگاه هستند، حمله به محمولههای غذایی را آغاز کردهاند. آنها تالش میکنند تــا کاالیی به دســت آوردند که ارزش پولی دارد، چراکه ارزش پوند ســودان نیز کامال در سراشیبی سقوط است.

سیلوســت مالوانی، یکی از رانندگانی اســت کــه خطــر رســاندن محمولههــای غذایی به ســودانجنوبی را میپذیرد. رئیس مالوانی برای هر ســفر حقوق یک ماه را اضافه بــه او پرداخت میکند و برای هر روزی که او در جاده اســت نیز 80 دالر بــه او میدهد. ایــن 08دالر تنها با یک هدف به مالوانی پرداخت میشــود. هدفش این اســت که او بتواند با این پول در مواقع لزوم رشوه پرداخت کند. تقریبا میتــوان گفت این 08دالر نقش هزینه بیمهکردن محموله و جان مالوانی را بازی میکند. مالوانــی میتواند از این پول هنگام برخورد با نظامیان شورشــی اســتفاده کند. آنها معموال 05دالر درخواست میکنند. گاهی اوقات هم درخواستشــان 100 دالر اســت که در این خصوص میتوان با آنها چانه زد. مالوانی میگوید کــه آنها آدمهــای بارحم و شــفقتی نیســتند، بنابراین بهتر است به هرچه میگویند، تن بدهی. اگر هم پولی برای پرداخت نداشــته باشی باید از جانت دست بشویی.

البته چند ماه است که کامیونداران اوگاندایی ســعی میکنند ســفرها را با هم بروند تا بتوانند آســانتر از مناطق پرخطر عبور کننــد. مالوانی تاکنون یکی از رانندگان خوششناس اوگاندایی بوده اســت. در ژانویــه ســال ،2017 مالوانی به همراه 04راننده دیگر محمولههای غذایی برنامه جهانی غذا را سمت سودانجنوبی میبرند که در میانه راه با ســربازان مسلح روبهرو شدند. درست مقابل چشم مالوانی ســربازان به سر چهار راننده شــلیک کرده و آنها روی خیابان دراز کشــیدند و مردند. پنجمیــن راننده که جان ســالم به در برد، بشدت مجروح شــد. یکبار یکی از سربازان مســلح به مالوانی گفتــه بود که آنهــا رانندگان کامیون را میکشــند تا پیامی به دولت مرکزی در جوبا بفرستند و بگویند 6 ماه است به آنها پولی پرداخت نشده است!

تعدد حمالت مسلحانه به رانندگان کامیون در جاده منتهی به جوبا، نبود مســیرهای جایگزین اســت که بتوان در فصول بارانی از آنها اســتفاده کرد و تغییر مســتمر جبهههــای درگیری میان طرفهای درگیر موجب شــده تا کمکرسانی به سودانجنوبی و مبارزه با گرسنگی در این منطقه بشدت دشــوار و چالشآور باشــد. قابل استفاده نبودن جادهها در فصول بارانی موجب میشــود برنامه جهانی غذا نتواند به 06درصد سرزمینها در ســودانجنوبی دسترسی داشته باشد. یکی از این مناطق دور از دســترس که اتفاقا نیاز غذایی در آن هم زیاد اســت، منطقهای باتالقی است که مردم ســودانجنوبی برای فرار کردن از دســت شبهنظامیان مســلح به آنجا گریختهاند. تقریبا در این منطقه هیچ غذایی وجود ندارد، کامیونها نمیتوانند به آنجا برسند و روزها طول میکشد تا بــا قایق به آن منطقه رســید. در فوریه ســال ،2017 سازمان ملل متحد شرایط را آنقدر حاد تشخیص داد که در دو منطقه از سودانجنوبی به صورت رسمی شرایط قطحی را اعالم کند. معنای چنین اعالمی این است که شرایط، بسیار بحرانی است و مردم به دلیل دسترسی نداشتن به منابع غذایی درحال مردن هســتند. درطی پنج ســال گذشــته این نخستینبار اســت که سازمان ملل متحد در منطقهای از دنیا بهطور رســمی اعالم قطحی میکند. برای رساندن مقداری غذا به این دو منطقه، برنامه جهانی غذا مجبور به اســتفاده از روشــی شــد که عالقهای به انجامش نداشت؛ پایین انداختن محموله از هواپیما به وسیله چتر. اولگ ابوکوف 05ســاله، اپراتور بیسیم در یکی از دو هواپیمای ایلوشــن بود که در عملیات پایین انداختن محمولههــای غذایی شــرکت کرد. او 02سال است که مشغول انجام این کار است، اما هنوز هم وقتی میخواهد پرواز کند، به اندازه یک بچه مدرســهای هیجانزده میشود. البته خوب میداند کــه پروازکردن بر فراز ســودانجنوبی که هیــچ قانونی بر آن حاکم نیســت، بــه اندازه کافی خطرناک اســت. عالوه بر این هنگام پایین انداختن محمولهها از ارتفاع 100 متری وقتی که هواپیما با سرعت 400 کیلومتر در ساعت درحال پرواز است ممکن اتفاقات ناگواری هم رخ دهد.

البته تصویر پایین رفتــن محمولههای غذایی با چترهای نجات از آســمان منظــرهای دیدنی اســت. این عملیات سمبلی اســت از تالشهای بشردوستانه سازمانهای بینالمللی برای نجات جان مردم آفریقــا. اما پاییــن انداختن محموله غذایی آخرین گزینهای اســت که برنامه جهانی غــذا از آن فقط بــرای مناطق خاص اســتفاده میکنــد. برنامه جهانی غذا هیــچ عالقهای برای استفاده از این روش ندارد تنها به یک دلیل ساده؛ خیلی گران است.

برنامه جهانی غذایی حتــی عالقهای ندارد که هزینه دقیــق این روش ارســال محموله غذایی را اعالم کند. یکی از ســخنگویان برنامه جهانی غذا تنها به همین مقــدار اکتفا میکند که هزینه ارســال محموله غذایی با یک هواپیمای ایلوشن در هر پرواز هفتبرابر ارســال محموله از طریق جاده است. البته به نظر میرسد این هزینه خیلی بیشتر از اینها باشــد، چراکه باید هزینه سوخت، دســتمزد خلبان، خدمــه هواپیمــا، نگهداری هواپیما و تأمین قطعات آن را نیز محاسبه کرد. در هر هواپیما دو خلبان به همراه یک تکنیسین، در کابین خلبان مینشــینند. یک اوپراتور بیسیم و مسئول ناوبری نیز در اتاق شیشهای مینشینند، بــر روی زمین بــرای هر هواپیما دو تکنیســین پرواز و در کل بــرای دو هواپیما 41خدمه در نظر گرفته شده اســت که همگی آنها روسی هستند. آنها با دو هواپیمای خود به سراســر جهان ســفر میکنند و کارهایی از این دست انجام میدهند. آنها دو بار در روز برای ارسال محموله پرواز و در این دو پرواز حدود 03هزار لیتر ســوخت مصرف میکننــد. هر پــرواز آنها چهارســاعت به طول میانجامد. هر بار که آنها باکشان را پر میکنند، 01هزار یورو هزینه ســوخت میشود. معنایش این اســت که در ماه آنها 90 پــرواز دارند و تنها 009هزار یورو در ماه پول ســوخت آنها میشود. یکی از ســخنگوهای برنامه جهانی غذا میگوید اســتفاده از این هواپیماها در مقایسه با استفاده از بالگرد برای ارسال غذا ارزانتر است. اما توانایی ایلوشن برای حمل محموله کم است. در هر پرواز تنها 03تن محمولــه میتواند حمــل کند. این درحالی اســت که هر کامیون هم میتواند همین مقدار را بــا قیمت خیلی پایینتــری حمل کند. حقوق خدمه پرواز هم 60 برابر رانندگان کامیون است که به سمت جوبا میرانند.

اما حتی اگر هر پرواز هفتبرابــر یا 70 برابر یا 700 برابر مســیر زمینــی هزینه بــردارد، برای برنامه جهانی یک چیز بسیار مهمتر از پول است؛ رساندن غذا به مردمی که به غذا نیاز دارند. سکه روی سکه گذاشتن و صرفهجوییکردن یک اصل است، اما در نهایت، برنامه جهانی غذا به هر قیمت که شده باید غذا را به نیازمندان برساند. معنایش این است که مالوانی، راننده کامیون باید همچنان جانش را کف دستش برگیرد و در جاده منتهی به جوبا رانندگی کند. آن 41روسی متخصص پرواز نیز باید همچنــان قرار اجاره هواپیماهایشــان به برنامه جهانی غــذا را ادامه دهنــد، حتی اگر بهایش میلیونها یورو در ماه شــود. برای مردمی که در ســودانجنوبی با گرســنگی دستوپنجه نرم میکننــد، پایین انداختن غــذا یک موهبت آســمانی اســت. برای مالوانی نیــز همینطور اســت. هر بار کــه او محمولهای را بــه فرودگاه انتبه میبرند تا ســوار ایلوشنها شــود، هم پول میگیــرد و هم نیازی نیســت جــاده خطرناک جوبا را طی کنــد. اما صرفنظــر از اینکه کدام مسیر برای ارســال غذا انتخاب شود، یک زنجیره 42هزار کیلومتــری تامین غذا درنهایت به کمپ پناهندگان ختم خواهد شد. گونیهای حبوبات، توســط کارگــران که عرق از ســر و رویشــان میریــزد در تورور و ســوار بر کامیونهــا و در مقصد توســط کارگران کمپهای پناهجویان از کامیونها خالی میشــود. درنهایت این حبوبات در آشپرخانه ســلنا گابا، زن 40 ســالهای که از درگیریهــای خونین ســودانجنوبی گریخته است، پخته میشود تا شکم گرسنهای سیر شود. یکسال پیش وقتی ســلنا به کمپ آمد، سه بچه به همراه داشــت. این حقیقت که او توانســته در ایــن کمپها زندگی جدیدی برای خود داشــته باشــد، مدیون کمکهــای دولت اوگانداســت. کشــوری که پذیراترین سیاســتها را در زمینه پذیرش پناهجویان در دنیــا دارد. درحال حاضر، ســلنا 900 مترمربع زمین در اوگاندا در اختیار دارد و از کشــت خود در یک دکه بسیار کوچک، سیبزمینی ســرخکرده میفروشــد. او دوست ندارد از طریق صدقه زندگی را بگذراند، اما خیلی خوب میداند که بدون کمکهای برنامه جهانی غذا و مبارزه این ســازمان علیه گرسنگی، جایی نبود که االن هست. منبع : اشپیگل

کارگران در حال بار زدن محموله های غذایی پشت کامیون ها

خدمه روسی هواپیمای ایلوشن در حال پایین انداختن محموله های غذایی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.