مرگ تدریجی در میان بیتفاوتی

Shargh - - پژواک -

درحالحاضر در هیچیک از مکانهای اشارهشــده، علامت هشــداردهندهای وجود ندارد. بــه این معنی که بعید اســت شما تاکنون پارک کودکی را دیده باشید که در آن علامت منع مصرف ســیگار نصب شده باشد یا بــه محض ورود به پلههای یک پــل روگذر، علامت ممنوعیت مصرف ســیگار، توجه شما را به خود جلب کرده باشد. البته بخشی از رفع این موضوع، به احساس مســئولیتپذیری شــهروندی ما مربوط میشود که با تمــاس با مراجع ذیربط پیگیر رفع آن شــویم؛ ولی از آن مهمتر، این اســت که مدیریت شــهری به واسطه دقت بــه قوانین مصــوب و نصب هشــدارهای لازم، نشــان دهد ســلامت مردم را مســئولیت اصلی خود میداند. اعمالنشــدن قانون در فضاهای سربستهای مانند کافیشــاپها، بیمارســتانها و سالنهای انتظار فرودگاههــا و خطوط اتوبوسرانی بینشــهری، موارد دیگری است که به دقت بیشتری نیاز دارد. درحالحاضر کافیشــاپهایی یافت میشــوند که مشتری میتواند بــدون دریافــت تذکــر از مدیــر ســالن، بهراحتی به سیگارکشــیدن خود ادامه دهد؛ چراکه مشتریان دیگر نیز آزادانه مشــغول بــه همین کار هســتند. پژوهش انجامشــده در ســال 1388 از ســوی دکتر رمضانی و همکارانشــان، نشان داده اســت بین 458 رستوران و غذاخوری شهر تهران در 13درصد از مکانهای یادشده (60 مورد( هیــچ علامت هشــداردهنده منع مصرف ســیگار نصب نشــده بود. در 30 درصــد )140 مورد( زیرســیگاری وجود داشته است و جالبتر اینکه در 29 درصد )132 مورد( مســئول سالن هیچ واکنشی نشان نداده اســت. با توجه به اینکه مسئولیت اعمال قانون بر عهده نیروی انتظامی اســت، بهجز مداخله این نیرو در موضوع قلیانسراها، کمتر نمونهای دیده شده است که خاطیان قانون منع مصرف ســیگار، از سوی پلیس شناسایی و به مراجع قضائی معرفی شده باشند. هیچ شــکی وجود ندارد که قانون وقتی اهمیت مییابد که نقض آن برای نقضکنندگان هزینهبر باشد.

عوامــل خطــر: یکــی از نــکات شــایان توجه در سیاستگذاریهای پیشگیری از مصرف مواد دخانی، دقــت به عوامل خطر و تلاش برای کنترل آنهاســت. عوامل خطر، عواملی هســتند کــه پیش از بروز خطر، زمینه را برای شــکلگیری آن خطر یا آســیب فراهم میکنند. افســردگی و اضطراب شــایعترین اختلالات روانی محســوب میشــوند. این دســته از مشکلات روانــی میتواند افراد را بــه خوددرمانی وا دارد. یکی از شــایعترین خوددرمانیها در این دو اختلال، مصرف سیگار یا ســایر مواد دخانی است. در سیستم عصبی، موادی با عنوان انتقالدهندههای عصبی وجود دارد که ارتباط سلولهای عصبی یا نرونها از طریق آنها انجام میشــود. نیکوتین ازجمله انتقالدهندههای عصبی است که به شکل طبیعی در مغز یافت میشود؛ ولی مصرف غیرطبیعی آن از طریق سیگار، باعث میشود تعــادل طبیعی آن بههمخــورده و فــرد به مصرف ســیگار عادت کند. قدرتطلبی، حساســیت زمانی و خصومــتورزی مهمترین ویژگیهای رفتــاری افراد دارای ســبک الف هســتند. این ویژگیها فضای بسیار پراسترسی را برای اینگونه افراد به وجود میآورند. از آنجایی که افراد یادشده مدیریت استرس رشدیافتهای ندارند، این مسئله میتواند گروهی از آنها را وادار کند برای دستیابی به تمرکز بیشــتر، به سیگار روی آورند. یکی دیگر از قویترین عوامــل در تهدید نوجوانان به مصرف ســیگار، همسالان هســتند. گروههایی اعم از ورزشکاران و هنرمندان و به شکل کلی افراد سرشناس جامعــه، بهعنــوان مهمترین گروههــای مرجع برای نوجوانان و جوانان محســوب میشــوند. نشاندادن جذاب هنرپیشهها حین سیگارکشیدن در صحنههای یــک فیلم یا ســریال تلویزیونی، موضوعی اســت که همیشــه محل بحث بوده است. کمااینکه روز جهانی بدون دخانیات در سال 2003، با عنوان «سینما و دنیای مد بدون دخانیات » نامگذاری شد.

عوامــل محافــظ: برعکس عوامل خطــر، عوامل محافظ موجب میشوند فرد در برابر شرایط بیرونی و حتی درونیای که او را در معرض خطر مصرف سیگار قرار میدهد، مقاومت کرده و ســلامت خود را حفظ کند. اگر ســیگار ســاختار مغزی فرد را تغییر میدهد، ورزشهــای هوازی نیز دقیقا همیــن کارکرد را دارند. آرمیدگی یا ریلکسیشن نیز ازجمله جوابپسدادهترین روشها برای پیشگیری از تنش حاصل از استرسهای روزمره است. سیستم ارزشــی فرد نیز تأثیرگذار است. اگر فرد با این باور بار آمده باشد که سلامتی مهمترین موهبتی است که واجد آن است، بدیهی است بهراحتی خود را درگیر رفتارهایی نخواهد کرد که به ســلامتی او لطمه وارد کنند. محیــط بازدارنده نیز در ممانعت از مصرف ســیگار نقش مهمی بر عهده دارد. قوانین بازدارنده محیط کار، گرانبودن سیگار و سایر مشتقات دخانی، افزایش مســتمر مالیات بر مواد دخانی، نبود مکانهای در دسترس در ساختمانهای عمومی برای مصرف ســیگار و جریمه موجب میشــوند دستهای از افراد، عطای ســیگار را به لقای آن ببخشــند. شعار امســال در روز جهانی بدون دخانیات، عبارت است از: «دخانیــات قلب را نابود میکنــد». مصرف دخانیات عامل و خطــر مهلکی در ابتلا افراد بــه بیماریهای قلبی-عروقی و سکتههای مغزی به حساب میآید. با این وجود، سازمان جهانی بهداشت بهعنوان عالیترین جایگاه ترویج ســلامت در بین همه کشورهای عضو، معتقد است برخلاف اثرات مخرب سیگار و دخانیات بر سلامت قلب، درصد بزرگی از افراد هنوز نمیدانند ســیگار عامل اصلی بیماریهای قلبی-عروقی است. این موضوع بــار دیگر اهمیت برنامههای پیشــگیری همگانی را یادآور میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.