فوالدیها، مصرف و خرید الکترود گرافیتی را مدیریت کنند

برای مقابله با تحریمهای احتمالی

SMTnewspaper - - صنایع معدنی -

الکت//رود گرافیت//ی بهعن//وان خ//وراک اولیه ض//روری در کارخانههای فوالدس//ازی از ابتدای س//ال گذش//ته با کمبود بینالملل//ی و بهدنب//ال آن افزایش نرخ روبهرو ش//د. این روند گران ش//دن در س//ال جاری میالدی نیز ادامه یافت و س//بب شد الکترود گرافیتی با افزایش ۰۱برابری قیمت روبهرو شود. عالوه بر گران ش//دن جهانی الکترود گرافیتی، اگر ماده مورد نیاز فوالدسازان دوباره وارد فهرست تحریمها شود با دور زدن تحریمه//ا برای واردات آن مجبور میش//ویم به ۲برابر قیمت جهانی آن را بهدس//ت فوالدس//ازان کشور برسانیم. از این رو با توجه به نیاز صنعت فوالد به الکترود گرافیتی بهتر است به فکر تاسیس واحدهایی برای این منظور باشیم یا در جهت کاهش ضریب مصرف آن گامهایی برداریم.

‹ طرح جدید الکترود با کمک چینیها

طی یکی دو س//ال گذشته تجهیزات واحد الکترود گرافیتی اردکان وارد کش//ور ش//ده اس//ت و این طرح تا پایان سال 98 راهاندازی خواهد ش//د. البته برنامهریزیهایی برای تاس//یس واحده//ای الکترود گرافیتی نیز در دس//ت اقدام اس//ت. یک ش//رکت چینی برای س//اخت ی//ک کارخانه جدی//د الکترود گرافیت//ی بهصورت س//رمایهگذاری مس//تقیم اعالم آمادگی کرده است. به گزارش روابط عمومی سازمان توسعه و نوسازی مع//ادن و صنایع معدنی ایران، ریچارد ش//ن مدیر نمایندگی ایران در شرکت مشاور اقتصادی چین )CCIEE( در دیدار با اردشیر س//عدمحمدی معاون ایمیدرو اظهار کرد: این شرکت آمادگ//ی دارد کارخانه تولید الکت//رود گرافیتی با ظرفیت ۰۳ هزار تن را با سرمایهگذاری مستقیم و به صورت ایپیسیاف (طراحی و مهندس//ی، تامین، ساخت و تامین مالی) اجرا کند. به گفته ش//ن، این طرح در ۲ فاز تولید پترولیوم کک به کربن و تولی//د کربن به الکترود گرافیتی قابل اجراس//ت. وی افزود: درخواست ما برای اجرای این طرح، تامین زیرساختهاست.

اردش//یر س//عدمحمدی، معاون طرحهای توسعه معدن و صنای//ع معدنی ایمیدرو نیز در این جلس//ه گف//ت: با توجه به برنامه تولید ۵۵ میلیون تن فوالد خام تا س//ال ۴۰۴۱، حداقل ۰۰۱ ه//زار تن الکترود گرافیتی نیاز اس//ت که طرح س//اخت کارخان//ه الکترود گرافیتی اردکان ب//ا ظرفیت ۰۳ هزار تن در حال اجراست و تجهیزات آن خریداری شده است.

وی ادامه داد: از پیش//نهاد س//اخت کارخانه جدید الکترود گرافیتی به صورت ایپیس//یاف توسط شرکت مشاوره چین اس//تقبال میکنیم. س//عدمحمدی به جایگاه سواحل جنوبی کش//ور اش//اره کرد و گفت: منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیجفارس جایگاه مناس//بی برای س//اخت کارخانه الکترود گرافیتی اس//ت به این دلیل که زیرساختها ایجاد شده است و ش//رکتهای س//رمایهگذار در این منطقه ۵۱ سال از مالیات معاف خواهند بود.

‹ اگر الکترود تحریم شود

درباره وضعیت الکترود گرافیتی در جهان و همچنین ایران، سیدرضا شهرستانی عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان فوالددرگفتوگوبا اظهارکرد:چونالکترودگرافیتی کارب//رد دوگان//ه دارد و در تجهیزات نظامی نی//ز به کار گرفته میش//ود، اگ//ر تحریمها دوباره اعمال ش//ود ش//امل الکترود گرافیت//ی نیز خواهد بود. شهرس//تانی در ادام//ه توضیح داد: موضوع دیگر، قیمت الکترود گرافیتی است که حدود ۰۱ برابر افزای//ش یافته، به عبارت دیگر قیمت الکترود گرافیتی ۳ هزار دالر بوده که هماکنون به ۰۳هزار دالر رسیده است.

از این رو اگر الکترود گرافیتی در فهرست تحریم قرار بگیرد، با مشکل روبهرو خواهیم شد و باید به واسطهگری روی بیاوریم که باعث افزایش قیمتها میش//ود. پ//س قیمت جهانی ۰۱ برابر ش//ده اس//ت. این احتمال نیز داده میش//ود که اگر قرار باش//د با دور زدن تحریم، الکت//رود گرافیتی وارد کنیم مجبور میش//ویم به ۲برابر قیمت جهان//ی آن را وارد کنیم. این عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فوالد در ادامه با اش//اره به دالیل گران شدن الکترود گرافیتی در سطح بینالمللی عنوان کرد: پایه الکترود گرافیتی، گرافیت س//وزنی اس//ت که بیشتر در باتریه//ای لیتیوم مورد اس//تفاده قرار میگیرد. از آنجا که استفاده از خودرو برقی در حال رواج پیدا کردن است، مصرف الکترود گرافیتی نیز باال رفته و با افزایش قیمت روبهرو ش//ده اس//ت. از سوی دیگر، چین بهدلیل واحدهای گلخانهای شروع به تعطیل کردن کورههای بلند خود کرده و به س//مت استفاده از کورهه//ای قوس پیش رفته اس//ت که س//بب ش//ده تعداد کورههای قوس الکتریکی زیاد شود و مصرف الکترود گرافیتی نیز افزایش یابد. شهرستانی در ادامه یادآور شد: ممکن است تا سال ۰۶۰۲ میالدی، دیگر نیازی به سنگآهن نداشته باشیم و فوالدسازی به سمت استفاده از قراضه پیش برود. همین امر نیز به نوبه خود باعث میش//ود مصرف الکت//رود افزایش پیدا کن//د. البته به دلیل وجود تحریم در ایران، قیمتهای الکترود ممک//ن اس//ت بین ۰۳ تا ۰۰۱درصد نس//بت ب//ه قیمتهای جهانی افزایش پیدا کند. شهرس//تانی در پاسخ به این پرسش که کارخانههای ایرانی ب//رای تولید الکترود گرافیتی در حال تاس//یس هس//تند. آیا در س//الهای آینده نیاز ایران را تامین خواهن//د کرد، گفت: در حال حاضر ب//ه الکترودهای گرافیتی هایپ//اور نیاز داریم. نیاز به فناوری نو داریم که در ایران موفق به طراحی آن نش//دهایم. وی در پاس//خ به این پرس//ش که آیا جایگزینی ب//رای الکترود گرافیتی داریم، عن//وان کرد: ۳نوع فن//اوری برای تولید فوالد وجود دارد؛ اول کورههای بلند، دوم کورههای قوس و س//وم کورههای القایی. الکترود گرافیتی در کورههای قوس مورد اس//تفاده قرار میگیرند. در حال حاضر کورههای القایی، کوچک هستند اما به تازگی شروع به افزایش سایتهای خود کردهاند. در مجموع، ظرفیت کورههای قوس بیش//تر اس//ت. این عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان ف//والد در پایان تاکید کرد: اگر دوباره تحریمها علیه ایران آغاز شود و الکترود در فهرست تحریم قرار گیرد ممکن است شاهد تعطیل//ی واحدهای قوس//ی یا افزایش بس//یار باالی قیمتها باشیم چراکه به ازای هر تن فوالد به ۵/۲ کیلو الکترود گرافیتی نی//از داریم. در حال حاض//ر نیز به ۰۵ هزار ت//ن الکترود برای مصرف س//االنه نیاز داریم و برای افق چشمانداز ۴۰۴۱ که قرار اس//ت به ۵۵ میلیون تن فوالد برسیم به بیش از ۰۰۱ هزار تن الکترود گرافیتی نیازمندیم.

‹ کاهش مصرف الکترود

آی//ا جایگزینی ب//رای الکت//رود گرافیتی وج//ود دارد؟ چه راهکارهای//ی برای کاهش مصرف الکت//رود گرافیتی میتوان پیش//نهاد داد؟ در اینباره حس//ام ادیب، کارشناس فوالد در گفتوگ//وبا اظهارک//رد:باتوجهبهش//رایطکارکرد الکترودهای گرافیتی بهدلیل انتقال جریان زیاد برق و تحمل دم//ای بس//یار ب//اال، کاالی جایگزینی برای آن وج//ود ندارد. ضری//ب مصرف الکترودهای گرافیتی نیز به عوامل مختلفی از جمله کیفیت الکترود گرافیتی، فناوری کوره قوس الکتریکی، ظرفیت آن، نوع ش//ارژ (قراضه یا آهن اس//فنجی)، شبکههای اتوماسیون، تجهیزات کمکی برای تزریق کک، دمش اکسیژن ...و بستگی دارد. از اینرو با توجه به نبود جایگزین برای الکترود گرافیتی، تمرکز فوالدس//ازان بهطور عم//ده روی روشهای کاهش ضریب مصرف الکترود معطوف ش//ده است. بر همین اس//اس برخی ش//رکتهای دانشبنیان اقدام به تعریف پروژه مطالعاتی و پژوهش//ی با اولویت باال برای بررس//ی روشهای کاهش مصرف الکترود کردهاند که خوشبختانه موفقیتآمیز ب//وده و منجر به تولی//د محصول جدیدی به ن//ام «الکوپات» ش//ده است. ادیب در ادامه خاطرنشان کرد: گفتنی است برای کاهش ضریب مصرف الکترود گرافیتی، راهکارهای متفاوتی وجود دارد که میتوان به محافظت الکترود از اکس//ید شدن یا به تاخیر انداختن اکسیداس//یون الکترود اش//اره کرد. پوشش الکت//رود تولیدی (با نام تجاری الکوپ//ات) نیز بر همین روش اس//توار است. بر این اس//اس در ماههای گذش//ته، استفاده از الکوپات منجر به کاهش ضریب مصرف از ۲درصد تا بیش از ۰۲ درصد شده که دلیل این تفاوت، آزمونهای مختلف و شرایط کاری متف//اوت کورههای قوس الکتریکی اس//ت. وی افزود: خوردگی الکترودهای گرافیتی، بیشتر به علت اتالف ناشی از س//وخت در منطقه قوس، فرسایش، شکستن الکترود و بیش از همه واکنشهای اکسیداس//یون است. در شرایط اپراتوری عمومی، حدود ۰۵درصد خوردگی در پوسته الکترود گرافیتی رخ میده//د (ب//ه این معنا ک//ه قطر الکترود پ//س از مصرف، درصورتیکه به دالیل مختلف نش//کند یا از مدار خارج نشود، نصف میشود). خوردگی الکترود گرافیتی از باالی سقف کوره با دمای حدود ۰۰۵ درجه سانتیگراد شروع میشود و هر چه به سمت س//قف کوره میرویم، نرخ آن افزایش مییابد که در این ناحیه دما حدود هزار درجه س//انتیگراد میش//ود. در زیر س//قف کوره بدون افزایش نرخ خوردگی، دما افزایش مییابد. البته میزان تزریق اکس//یژن به م//ذاب درون کوره، در میزان خوردگ//ی الکترود گرافیتی نقش زیادی دارد و میتواند منجر به افزایش اکسیداسیون الکترود شود. در این ناحیه هیچگونه محافظ//ی برای جلوگیری از اکسیداس//یون الکترود گرافیتی وجود ندارد. الکوپات با تشکیل یک الیه محافظ با چسبندگی باال روی الکترودهای گرافیتی، با محافظت از س//طح الکترود در برابر اکسیداس//یون، منجر به کاهش و به تعویق افتادن آن میشود.

اردشیر سعدمحمدی

سیدرضا شهرستانی

حسام ادیب

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.