استراتژی ناقص ایران در صحنه تجارت جهانی

Tejarat Daily - - صفحه اول -

بازرگانی بهعنوان یکی از مهمترین حوزهه//ای ه//ر سیس//تم اقتصادی همواره مورد توجه بوده است. به بیان بهتر بای//د گفت تج//ارت و بازرگانی برآیند تم//ام تالشهایی اس//ت که در ح//وزه اقتصاد، صنع//ت و معدن، حوزه بانکی و پولی، اجتماعی و برخی سیاستهای خارجی انجام میشود. بازرگان//ی در حوزهه//ای سیاس//ی و رواب//ط بینالمل//ل نق//ش کلیدی دارد. کش//ورهای زی//ادی در جهان توانستهاند با اتخاذ راهبردهای مشخص و تمرکز بر صادرات، به توس//عهیافتگی دس//تیابند. ژاپ//ن، کرهجنوبی و چین ازجمله کشورهایی هس//تند که نخستین گامها را در مسیر توسعه با محور قرار دادن بازرگانی و صادرات برداشتند. آنچه نقش کلیدی در موفقیت این کش//ورها ایفا کرد، برخورداری از یک «اس//تراتژی تجاری» کارآ و هماهنگ با س//ایر اجزای حقوقی، اجرایی، سیاس//ی و اقتصادی بود؛ چیزی که اقتصاد ایران سالهاس//ت با آن بیگانه است. بهطوریکه انگارههای نادرستی در بحث بازرگانی به اصطالح «جاافتاده» است که ما را از تحقق هرگونه موفقیت//ی بازمیدارد. به طور مثال در کش//ور ما فضای می//ان صنعت و ح//وزه بازرگانی بهگونهای ترسیمشده که این دو در تضاد یکدیگر قرارگرفتهاند. برخی از مس//ئوالن و م//ردم معتقدند اگر به صنع//ت و تولید توجه شود، بازرگانی در محدودیت قرار میگیرد و اگر به بازرگانی بهاداده ش//ود، تولید داخلی بیپناه میشود؛ درصورتیکه با یک بینش صحی//ح، بخش تولید و بازرگانی در کنار یکدیگر قرار میگیرند نه در تضاد هم.

مجمع جهان//ی اقتصاد، در گزارش س//االنه خود با عنوان «امکان تجارت جهانی»، به بررس//ی و رتبهبندی کشورهای مختلف میپردازد. در این گزارش موسس//هها، سیاستها، زیرساختها و خدماتی ارزیابی میشوند که امکانات جریان آزاد کاال را فراهم میکنند.

در تازهترین گ//زارش این نهاد بینالمللی که به بررس//ی وضعیت ۶۳۱ کشور پرداختهشده، سنگاپور در باالترین رتبه ایستاده اس//ت. براساس این گزارش 0۱کش//ور برتر جهان ازنظ//ر امکان تجارت، به ترتیب عبارتند از س//نگاپور، هلند، هنگکنگ، لوکزامبورگ، س//وئد، فنالن//د، اتریش، بریتانیا، آلمان و بلژیک. سنگاپور با ۵/۵ میلیون نفر جمعیت، توانسته در سالهای اخیر پیش//رفت زیادی در زمینههای اقتصادی کس//ب کن//د، بهطوریکه از نظر اکثر ش//اخصهای جهانی در جایگاهه//ای مطلوبی قرار دارد. در این مطلب، با بررس//ی گزارش اخیر مجمع جهانی اقتصاد به بررسی وضعیت ایران در این رتبهبندی خواهیم پرداخت.

ش//اخص ام//کان تجارت جهان//ی از ۷ زیرش//اخص کلی تشکیلش//ده اس//ت. این زیرش//اخصهای کلی عبارتند از دسترس//ی به بازاره//ای داخلی، دسترس//ی ب//ه بازارهای خارجی، کارآیی و شفافیت مدیریت مرزی، میزان دسترسی و کیفی//ت زیرس//اختهای حملونقل، میزان دسترس//ی و کیفی//ت خدمات حملونقل، میزان دسترس//ی و اس//تفاده از فن//اوری اطالعات و ارتباطات و محی//ط فعالیت. با برآورد میانگین نم//رات ایران در این ۷ زیرش//اخص کلی، ایران به رتبه ۲۳۱ رس//یده است. وضعیت کش//ورها از منظر هر یک از این زیر ش//اخصهای کلی نیز رتبهبندی ش//ده است. در می//ان این ۷ محور، بهترین رتبه را زیرش//اخص کلی میزان دسترس//ی و کیفیت زیرس//اختهای حملونقل با رتبه ۹۶ برای ایران به همراه داشته است. اما نکته شوکآور، وضعیت زیرش//اخصهای دسترس//ی به بازار داخلی و خارجی است؛ جای//ی که ایران در هر دو ش//اخص، بدترین رتبه یعنی ۶۳۱ را کس//ب کرده است. در جهان امروز باوجود سازمان تجارت جهان//ی و همچنین بلوکه//ای متنوع اقتص//ادی، اقدام به برق//راری اس//تانداردهای خاصی در تجارت ش//ده اس//ت. این اس//تانداردها به کش//ورها کمک میکنند ت//ا بتوانند در بلوکهای خود یا در قالب س//اختار سازمان تجارت جهانی، آسانتر و سادهتر به تجارت بپردازند. اما اقتصاد ایران باوجود هم//ه ظرفیتهایش، درحالیکه هنوز به عضویت س//ازمان تجارت جهانی درنیامده و همچن//ان درگیر تحریمها و رفع تردیدهای پس از تحریم اس//ت، بدون داشتن یک استراتژی تجاری مشخص و کارآ، در انتهای رتبهبندی شاخص امکان تجارت ۶۱0۲ و در کنار کش//ورهایی که هیچگونه شباهتی با آنها ندارد، قرارگرفته اس//ت. به نظر میرسد اتاق بازرگانی ایران بهعنوان پارلمان بخش خصوصی، در چند س//ال اخیر ب//ه جای تالش موثر برای شناس//ایی و رف//ع موانع موجود و ایجاد تعامالت کارگش//ا با نهاده//ای دولتی ذیربط، تنها به گفتوگودرمانی پرداخته اس//ت. گویی جایگاه اصلی خود را فراموش ک//رده و درگیر امور روزمره ش//ده و هیچ برنامهای را برای روزهای پس//ابرجام آماده نکردهاس//ت. از سوی دیگر در بخش دولتی نیز همین وضعیت مش//اهده میش//ود. رفع موانع و تسهیل فرآیندهای بازرگانی که بهطور قطع نیازمند اصالحات گسترده است، با بیتوجهی محض روبهروست.

یلدا راهدار رییس کمیسیون رقابت، خصوصیسازی و سالمت اداری

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.