Са­мал Еслә­мо­ва: Сен­гім ке­леді!

Tengri - - Kazakhstan - Мәтіні Да­рья Ти­ши­на фо­то shutterstock, Вла­ди­мир Тре­тья­ков

Са­мал Еслә­мо­ва — биы­лғы жы­лы

Канн ки­но­фе­сти­валін­де ең үздік әй­ел ролі үшін жүл­де алған қа­за­қстан­дық ак­три­са. «Ай­ка» филь­мінің ре­жис­сері — Қа­за­қстан­ның ту­ма­сы, бү­гін­гі таң­да Мәс­ке­уде тұра­тын Сер­гей Двор­це­вой. Бұл — 2008 жы­лы экранға шы­ққан «Тюль­пан» («Қы­зғал­дақ») кар­ти­на­сы­нан кей­ін­гі Са­мал­дың екін­ші ролі.

Үл­кен жеңісі­нен кей­ін, қыр­күй­ек ай­ын­да Са­мал Ал­ма­ты­дағы ки­но­фе­сти­валь­дің ашы­луы­на қа­ты­сты, сон­дай-ақ жа­пон­дық ре­жис­сер Сед­зе Ичи­я­ма­ның «Ко­но­кра­ды» («Ба­рым­та­шы­лар») ат­ты бір­лес­кен қа­за­қстан­ды­қ­жа­пон­дық лен­та­сын­дағы жұ­мысы­на кірісті.

– Сіздің қа­ты­суы­ңы­з­бен түсіріл­ген алға­шқы «Тюль­пан» филь­мі Канн фе­сти­валінің бас жүл­десін жеңіп алып, лен­та ре­жис­сері Сер­гей Двор­це­вой­ға үл­кен та­быс әкел­ді. Екін­ші роліңіз сіздің өзіңіз­ге әлем­дік жеңіс, атақ және та­быс әкел­ді. Бұл көп нәр­сені біл­діреді... Сіз қа­лай ак­три­са бол­ды­ңыз?

– Әу­ел ба­ста мен жур­на­лист болғым кел­ген, бірақ 2001 жы­лы, оқуға тү­су ту­ра­лы ой­ланған­да, аяқ асты­нан экс­пе­ри­мен­тал­дық ак­тер­лік кур­сты таң­да­дым. Маған оның өте қы­зы­қты бо­ла­тын­ды­ғын, сту­дент­тер­ге өз ісінің та­ма­ша ше­бері са­бақ бе­ретін­ді­гін айт­ты, сол се­беп­ті мен бағым­ды сы­нап көр­мек бол­дым, ал өзім әрқа­шан нағыз ак­тер­лар тек Ал­ма­ты­да, Ре­сей­де неме­се алыс шет ел­дер­де ға­на бо­ла­ды деп есеп­тей­тін­мін. Өзім үшін, егер ұна­май қал­са, бір жыл­дан соң ма­ман­ды­ғым­ды ауы­сты­ра­мын деп ше­штім. Дай­ын­да­луға мен­де небәрі бір ға­на кеш бол­ды, маған дай­ын­да­луға тә­тем­нің кө­мек­тес­кені есім­де. Бе­стік баға алып, кур­сқа қа­был­данға­ны­ма әзер сен­дім. Оқу шы­нын­да да қы­зық бол­ды, бірін­ші жы­лы-ақ біз Пет­ро­пав­л­да ен­ді ашы­лған қа­зақ дра­ма те­ат­ры­ның қой­ы­лым­да­ры­на қа­ты­стық. Ал төр­тін­ші кур­ста тағы да аяқ асты­нан Ал­ма­ты­дан кел­ген бір ре­жис­сер­дің ка­стинг өт­кізіп жатқан­ды­ғын естідім. Тағы да бағым­ды сы­нап көр­мек бол­дым. Ка­стинг­те өзім­ді сон­дай бір ай­ры­қ­ша көр­сет­кен жоқ­пын. Ме­нен қан­дай роль­дер­ді ой­нағым ке­летін­ді­гін сұра­ды, мен оған кез кел­ген ба­сты роль­дер­ді деп жа­у­ап бер­дім. Үш ай өт­кен­нен кей­ін, бұл кон­курс ту­ра­лы ұмы­тып та кет­кен кез­де мені Ал­ма­ты­дағы ірік­те­у­ге шақыр­ды. Міне, сол кез­де мен қат­ты ма­сат­тан­дым: алғаш рет оңтүстік аста­наға, әрі ұшақ­пен ұшып ба­ра­мын! Менің өз кей­іп­керім­нен әл­деқай­да кі­ші болған­ды­ғы­ма қа­ра­ма­стан, Сер­гей Двор­це­вой­дың мені роль­ге бекіт­кен­ді­гі — таң қа­лар­лық жағ­дай. Оның неге маған сон­ша сен­ген­ді­гін оның өзі­нен сұрау қа­жет. Міне, осы­лай­ша мен «Тюль­пан» филь­міне кел­дім.

– Со­дан Мәс­ке­у­ге кет­тіңіз ғой?

– Ол кез­де мен өнер кол­ле­джін тә­мам­дап жатқан­мын, әрі қа­рай қай­да оқи­тын­ды­ғым­ды ой­ла­ну ке­рек бол­ды. Мен тәу­е­кел­ге бел буып, ГИТИС-КЕ оқуға түсіп көр­мек бол­дым, әрине, маған ол жер­де тек құ­дай­лар ға­на оқи­тын си­яқты көрі­нетін. Мен тіп­ті сәу­лет өнерінің та­рихы­мен бай­ла­ны­сты ма­ман­ды­қты таң­да­уды да ой­ла­дым, бірақ ки­но­дағы әріп­те­стерім­нің бірі Ас­хат Ку­чин­чи­ре­ков мені Мәс­ке­уде бағым­ды сы­нап көру­ге көн­дір­ді. Мен тіп­ті қо­лым­нан кел­ме­се де, тал­пы­нып көр­генім­ді біле­мін, ал егер мұ­ны жа­са­ма­сам, өмір бойы өкініп өтер­мін деп ой­ла­дым. Орыс тілін жақ­сы біл­мей, да­у­сым­ның тым бә­сең болған­ды­ғы­на қа­ра­ма­стан, мен оқуға түстім. Оқуға қа­был­даған кез­де оқы­ту­шы­лар маған дәл осы ту­ра­лы ес­кер­тіп, ең ал­ды­мен да­у­сым­мен жұ­мыс істеу қа­жет екен­ді­гін, өйт­кені маған тән бә­сең да­уы­спен те­ат­рға қа­был­да­май­тын­ды­ғын айт­ты.

– Сіздің Сер­гей Двор­це­вой­мен ын­ты­мақ­та­сты­ғы­ңыз қа­лай жалға­сты?

– Ол ке­лесі филь­міне сю­жет­ті өте ұзақ із­деді, со­сын бір­де бір жер­ден Мәс­ке­уде­гі пер­зент­ха­на­лар­да әй­ел­дер­дің ба­ла­ла­рын та­стап кетіп, кей­ін­нен қай­тып ора­ла­тын­ды­ғын және осы пер­зент­ха­на те­ре­зе­лерінің түбін­де ұзақ уақыт тұра­тын­ды­ғын оқып­ты. Шым­кент­те туып, оңтүстік­тің тәр­би­есін алған ол кісі үшін өз ба­ла­сы­нан қа­лай бас тар­туға бо­ла­тын­ды­ғы мүл­дем түсініксіз болған бо­луы ке­рек. Осы­лай­ша, бо­ла­шақ фильм­нің иде­я­сы туып, Қы­рғыз­стан­нан кел­ген Ай­ка­ның та­рихы пай­да бо­ла­ды. Ол Ай­ка­ның ролін мен ой­най­тын­ды­ғым­ды бір­ден ше­шіп қой­ған. Кар­ти­на­ны ұзақ түсір­дік: өте күр­делі жағ­дай­лар­да жұ­мыс істе­дік, көп­те­ген адам­дар қа­ты­сты­рыл­ды, тар­ты­лған ак­тер­лар­дың ара­сын­да кәсі­би емес ак­тер­лар көп бол­ды.

– Бей­нені со­мдау кезін­де сіздің өзіңіз үшін ең ба­сты қиын­дық неде бол­ды?

– Бірін­ші­ден, мен тұр­мысқа шы­қ­паған­мын және менің ба­ла­ла­рым жоқ. Қай­сы­бір де­таль­дар арқы­лы ана­лық се­зім­нің, ин­стинкт­тің пай­да бо­луын көр­се­ту қиын бол­ды. Сон­дай-ақ менің кей­іп­керім тәр­би­есіне орай аз сөй­лей­тін, шы­ғы­стық діл­де­гі, эмо­ци­яға ай­тар­лы­қтай са­раң қыз еді. Тағы бір қиын­дық бір қа­раған­да күл­кілі бо­лып көрі­неді. Маған шар­шаған, әб­ден қал­жы­раған әй­ел­ді ой­нау ке­рек бол­ды.

Бірақ менің энер­ги­ям та­сып-тө­гіліп, өзім­ді жақ­сы се­зі­нетін­мін. Мен шын мәнін­де шар­шаңқы бо­лып көрі­ну үшін ре­жис­сер­дің мені жү­гір­туіне ту­ра ке­летін. Со­сын мен жү­гіретін­мін. Түсі­ру то­бы мені Со­чи­де­гі Олим­пи­а­да ой­ын­да­ры­на жі­бе­ру қа­жет деп қал­жы­ң­да­са­тын. Осы ню­ан­стар­дың бар­лы­ғы түсі­ру про­цесін қиын­дат­ты, сон­ды­қтан Канн­да біздің филь­мі­мізді атап өт­кенін қат­ты қа­ла­дым. Атақ-даңқ үшін емес, алаң­да бар күш-жі­герін сарқа жұ­мыс істе­ген ко­ман­да­мы­здың лай­ы­қты баға­сын алуы үшін. Әрине, менің алған на­гра­дам — жалғыз менің ға­на емес, бүкіл түсі­ру то­бы­ның сіңір­ген ең­бе­гі. Ак­тер неше жер­ден та­ма­ша ой­на­са да, ки­но — ко­ман­да­лық жұ­мыс.

– Сіз Қа­за­қстан­да дү­ни­е­ге кел­діңіз, Мәс­ке­уде оқы­ды­ңыз, та­быс сіз­ге ре­сей­лік лен­та арқы­лы кел­ді. Сіз өзіңізді қа­за­қстан­дық ак­три­са деп са­най­сыз ба, әл­де ре­сей­лік ак­три­са деп са­най­сыз ба және бо­ла­шақта өзіңізді қай­дан көресіз?

– Маған осы сұрақты жиі қо­яды. Көбі ен­ді Гол­ли­вуд­ты бағын­ды­ру­ды көз­дей­тін бо­лар­сың деп ай­та­ды. Бірақ мен өнер­дің ше­гі жоқ деп есеп­тей­мін. Мә­се­ле бір нәр­сені бағын­ды­ру­да, із­де­уде, бақыт із­деп бір жаққа ат­та­ну­да емес, қы­зы­қты, те­рең мағы­на­лы, маз­мұн­ды ма­те­ри­ал­мен кәсі­би ма­ман­дар ко­ман­да­сын­да жұ­мыс істеу

мүм­кін­ді­гі маңы­зды.

– Сіз бір роль­ден шы­ға ал­май қа­лу­дан, та­биғи ор­га­ни­каға тәу­ел­ді бо­лу­дан қо­ры­қ­пай­сыз ба?

– Әрине, ол да мүм­кін. Өз та­биға­ты­ң­нан, өзіңнің же­ке пси­хо­фи­зи­каң­нан ал­шақтау қиын. Мы­са­лы, «Ай­ка» филь­мін­де­гі менің кей­іп­керім сце­на­рий бой­ын­ша қат­ты­лау, мы­қты, сөз­ге са­раң бо­лып си­патталған, ал бейне еріксіз­ден жұм­сағы­рақ бо­лып шы­қты және бұ­ны қа­был­да­уға ту­ра ке­леді. Әрине, мен өз-өзім­ді ой­наған жоқ­пын, бірақ қа­лай болған­да да менің та­биғи қа­си­ет­терім де он­да бой көр­сет­ті. Біздің кәсібі­міз­де қа­таң өл­шем­дер мен та­лап­тар бар, бұған түк істей ал­май­сың. Бірақ менің анық білетінім — бір­деңені ал­дын ала бо­лжап бі­лу неме­се дұрыс бо­лжал ай­ту мүм­кін емес. Мә­се­лен, мен өзім қа­ты­сқан алға­шқы кар­ти­на­ны Кан­нға ба­ра­ды деп, ал екін­ші фильм­де­гі жұ­мысым ең үздік әй­ел ролі үшін жүл­де әке­леді деп ой­лаған да емес­пін.

– Сәт­тілік­ті то­лық пай­да­ла­нып, осы жеңістің бар­лық бо­ну­ста­рын алғы­ңыз кел­мей­ді ме?

– Мен ешқа­шан мүм­кін­дік­тің соңы­нан ал­ды-ар­ты­ма қа­ра­май жү­гір­ген емес­пін. Менікі ме­нен ешқай­да кет­пей­тін­ді­гіне се­не­мін және осы кәсібім­де еш­кім­ді де тап­тап, жан­шып өт­кім кел­мей­ді. Шын жүре­гім­мен шы­найы дү­ниені жа­сағым ке­леді.

– Сіздің жеңісіңіз ту­ра­лы жаңа­лық бүкіл Қа­за­қстанға көзді ашып-жұ­мған­ша та­ра­ды. Бәрі­міз сіздің қы­зыл кілем үстін­де ұлт­тық стиль­де­гі киім­де болға­ны­ңы­зға қу­ан­дық. Осы ту­ра­лы әң­гі­ме­леп бер­сеңіз.

– Мен қа­за­қстан­дық ак­три­са­лар негіз­гі кон­кур­стың қы­зыл кіле­мін­де әлі бо­лып көр­ген жоқ деп ой­ла­дым, сол се­беп­ті ұлт­тық эле­мент­тері бар көй­лек­ті таң­да­дым. Про­дю­сері­міз Гүл­нәр Сәр­се­но­ва­дан бір­не­ше киім алып ке­луін өтін­дім. Өл­шеу кезін­де бір ауы­здан ше­шім қа­был­да­дық және жа­саған таң­да­уы­ма өкін­бей­мін.

– Қазір сіздің өміріңіз осы оқиғаға «дей­ін­гі» және «одан кей­ін­гі» ке­зең­ге бөлін­ген бо­лар?

– Иә, менің же­ке ба­сы­ма көңіл ауда­ру ар­тып, ме­нен өте көп сұх­бат алы­на­ды. Әр жо­лы, мен қай­та­лап ай­та­мын, әр­бір жур­на­лист, ре­жис­сер си­яқты, осы оқиға­лар­ды жаңа­ша ба­стан өт­ке­ру­ге мәж­бүр­лей­ді. Маған туған қа­лам Пет­ро­пав­л­да пә­тер сый­ла­ды. Қа­ла­мақым да аз­дап кө­бей­ді, бірақ мен үшін бұл ешқа­шан ба­сты орын­да болған емес. Ақ­ша­ны бәрі бір жұм­сай­мын, ал ки­но, роль қа­ла­ды. Менің әр­бір ролім мен фильм­де ба­ян­далған оқиға шы­найы болға­нын, менің өзім де, көре­рмен­дер де оған сен­генін қа­лай­мын.

Newspapers in Russian

Newspapers from Kazakhstan

© PressReader. All rights reserved.