GRO­TE SLA­GEN

MA­RA­THON, GRIE­KEN­LAND SEP­TEM­BER 490 V.CHR.

Alles over Geschiedenis - - Inhoud -

De am­bi­ties van het Per­zi­sche we­reld­rijk lo­pen uit­ein­de­lijk stuk op een strand­je in Grie­ken­land.

Voor­dat de be­roem­de 300 Spar­ta­nen bij Ther­mo­py­lae de Per­zi­sche ko­ning Xer­xes ver­sloe­gen, had er al een slag tus­sen de Per­zen en Grie­ken plaats­ge­von­den. Hier­bij hiel­den de Grie­ken de groot­ste troe­pen­macht die de we­reld toen ooit ge­zien had af en stel­den zo een jon­ge de­mo­cra­tie vei­lig. Xer­xes’ ob­ses­sie met het on­der­wer­pen van Grie­ken­land kwam door zijn va­der, Da­ri­us I. Van­af 492 v.Chr. ruk­ten Da­ri­us’ troe­pen op rich­ting het Griek­se vas­te­land, waar­bij ze al­le Griek­se ei­lan­den en ste­den be­le­ger­den die ze te­gen­kwa­men.

De Per­zi­sche vloot van Da­ri­us I was gi­gan­tisch. Vol­gens Hero­do­tus be­stond de Per­zi­sche in­va­sie­macht uit 600 tri­re­men (oor­logs­sche­pen), die tus­sen de 25.000 en 100.000 troe­pen kon­den ver­voe­ren. De Grie­ken had­den nog nooit zo’n gro­te mi­li­tai­re macht ge­zien. Toen het nieuws bin­nen­drup­pel­de over wat ze op hun weg naar het vas­te­land had­den aan­ge­richt, waar­on­der het neer­slaan van de Io­ni­sche op­stand in Asia Mi­nor, groei­de de angst en be­zorgd­heid. Als de Per­zi­sche macht aan de poor­ten van Athene kwam te staan, zou de de­mo­cra­ti­sche ide­o­lo­gie die ze daar ont­wik­kel­den in de kiem ge­smoord wor­den.

Te­gen 490 had het Per­zi­sche le­ger, ge­leid door ad­mi­raal Da­tis en Da­ri­us’ broer Art­hap­her­nes, de macht over de Griek­se Cy­cla­den­ei­lan­den over­ge­no­men en de stad Ere­tria be­le­gerd en ge­plun­derd. Nu wa­ren ze op weg naar Athene. Da­ri­us wil­de Athene al lang straf­fen voor hun steun aan de Io­ni­sche op­stand en hun al­ge­he­le ver­zet te­gen de Per­zi­sche uit­brei­ding naar het wes­ten. Het ver­o­ve­ren van Athene zou de kers op de taart zijn. Aan­ge­moe­digd door zijn over­tui­gen­de ze­ge op Ere­tria, ging Da­tis recht op de Griek­se hoofd­stad af.

Da­tis koos de baai van Ma­ra­thon als lan­dings­plaats voor zijn le­ger. De baai lag vlak bij het stad­je Ma­ra­thon en zo’n 40 ki­lo­me­ter van Athene. De Athe­ners stuur­den Mil­ti­a­des, hun meest er­va­ren ge­ne­raal, er­op af met 10.000 sol­da­ten. De Grie­ken wil­den het op­ruk­ken­de Per­zi­sche le­ger bij Ma­ra­thon stop­pen en het be­zig­hou­den tot de in­ge­roe­pen hulp van de Spar­ta­nen zou ko­men, waar­na de Griek­se en Spar­taan­se le­gers sa­men de Per­zen zou­den ver­nie­ti­gen.

Toen Mil­ti­a­des in Ma­ra­thon aan­kwam, bracht hij on­mid­del­lijk dit Griek­se plan ten uit­voer. Hij blok­keer­de de uit­gan­gen en zet­te zich schrap voor een Per­zi­sche aan­val. Vijf da­gen lang bleef de aan­val uit. Mil­ti­a­des en zijn generaals snap­ten het niet, maar ze wa­ren niet be­zorgd; ze wis­ten dat met el­ke voor­bij­gaan­de dag, de Spar­taan­se hulp­troe­pen dich­ter­bij kwa­men. Waar­om Da­tis zijn aan­val uit­stel­de wordt niet be­schre­ven in his­to­ri­sche bron­nen, maar men denkt dat het voor­al kwam om­dat men niet kon be­slui­ten hoe ze hun do­de­lij­ke ca­va­le­rie het bes­te kon­den in­zet­ten.

Uit­ein­de­lijk werd de Per­zi­sche ca­va­le­rie am­per in­ge­zet bij Ma­ra­thon. Op de vijf­de dag brak de im­pas­se. Het is niet be­kend of Mil­ti­a­des zich nou re­a­li­seer­de dat de Per­zen zon­der hun ca­va­le­rie kwets­baar wa­ren bij een di­rec­te aan­val en daar­om be­sloot aan te val­len, of dat Da­tis on­ge­dul­dig werd en het of­fen­sief be­gon, maar op de vijf­de dag vie­len de Grie­ken de Per­zen vol aan. Ze sloop­ten de Per­zi­sche zwak­ke flan­ken en om­sin­gel­den hun mid­den. On­danks dat de Grie­ken te­gen een over­macht van 2 te­gen 1 voch­ten, won­nen ze over­tui­gend.

De ge­vol­gen van Ma­ra­thon wa­ren enorm. De Grie­ken dach­ten dat de Per­zen een te­gen­aan­val zou­den in­zet­ten op Athene, maar het Per­zi­sche le­ger was zo ge­bro­ken door de slag, dat het zich di­rect naar Per­zië moest te­rug­trek­ken, wat Da­ri­us woe­dend maak­te. Ook was dit de aan­lei­ding voor de Twee­de Per­zi­sche Oor­log, ge­leid door Da­ri­us’ op­vol­ger Xer­xes. De over­win­ning bij Ma­ra­thon was een keer­punt voor de jon­ge Atheen­se de­mo­cra­tie en het be­gin van een bij­na 300 jaar du­rend gou­den tijd­perk voor de stad.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.