Het laat­ste ge­vecht van WO I

Met het Len­te­of­fen­sief pro­beer­den de Duit­sers de Eer­ste We­reld­oor­log te be­slis­sen. Het liep uit op een al­les­be­slis­sen­de ne­der­laag.

Alles over Geschiedenis - - Inhoud -

Met het Len­te­of­fen­sief pro­beer­den de Duit­sers de Eer­ste We­reld­oor­log te be­slis­sen, maar het liep uit op een ne­der­laag.

De Eer­ste We­reld­oor­log staat op 11 no­vem­ber 1918 op het punt te wor­den be­ëin­digd als sol­daat Ge­or­ge El­li­son van de 5th Roy­al Irish Lan­cers be­zig is aan een ver­ken­nings­mis­sie aan de rand van het Zuid-Bel­gi­sche Ber­gen. De voor­ma­li­ge mijn­wer­ker uit Leeds is al eens eer­der in de Waal­se stad ge­weest. Vier jaar eer­der, als on­der­deel van de Ex­pe­di­ti­o­na­ry For­ce, neemt hij deel aan het eer­ste ge­vecht van het Brit­se le­ger. Dat ge­vecht ging kans­loos ver­lo­ren. Sinds­dien heeft El­li­son al­le mid­de­len die tij­dens de Eer­ste We­reld­oor­log zijn in­ge­zet, over­leefd. Loop­gra­ven­oor­log, ma­chi­ne­ge­we­ren, ex­plo­sie­ve gra­na­ten, gif­gas; al­les weet hij zon­der kleer­scheu­ren te door­staan. Be­hal­ve in Ber­gen heeft El­li­son on­der meer ge­voch­ten in Ie­per, Loos, Lens en Cam­brai, waar de hef­tig­ste veld­sla­gen van de do­de­lijk­ste oor­log ooit plaats­had­den. Maar tel­kens is hij er­in ge­slaagd on­ge­deerd uit de strijd te ko­men.

Nu is het 11 no­vem­ber, half tien in de och­tend om pre­cies te zijn, an­der­half uur voor­dat het staakt-het-vu­ren of­fi­ci­eel wordt. Op dat mo­ment krij­gen El­li­son en zijn ka­me­ra­den van het Brit­se op­per­be­vel de op­dracht de stad te her­o­ve­ren die ze vier jaar daar­voor, in 1914, ver­lo­ren. Als ze tij­dens die mis­sie door het bos krui­pen, komt Ge­or­ge El­li­son in het vi­zier van een ver­scho­len Duit­se in­fan­te­rist.

De Rus­si­sche Re­vo­lu­tie, in no­vem­ber 1917, heeft al­les ver­an­derd. Om­dat Duits­land niet lan­ger op twee fron­ten oor­log voert, krijgt de Eer­ste We­reld­oor­log heel an­de­re ac­cen­ten.

Met de in­een­stor­ting van het oost­front kan het Duit­se op­per­be­vel zich vol­le­di­ge fo­cus­sen op de oor­log in het Wes­ten. Om dit kracht bij te zet­ten wor­den hon­derd­dui­zen­den man­nen in­ge­zet, die voor­heen voch­ten te­gen de tsaar en diens le­gers.

Een be­ter mo­ment van de Rus­si­sche ca­pi­tu­la­tie is voor de Duit­sers niet denk­baar. In april 1917 kie­zen de Ver­e­nig­de Sta­ten de kant van Groot-Brit­tan­nië en Frank­rijk in hun kruis­tocht te­gen de kei­zer. Dit ge­beurt als re­ac­tie op de zo­ge­noem­de Duit­se ‘na­val ag­gres­si­on’ in het noor­de­lij­ke ge­bied van de At­lan­ti­sche Oce­aan en een bi­zar di­plo­ma­tiek in­ci­dent waar­bij Duits­land pro­beer­de een con­flict tus­sen Mexi­co en de VS te cre­ë­ren

De Ame­ri­kaan­se troe­pen zijn nog niet op vol­le oor­logs­sterk­te, maar dat is slechts een kwes­tie van tijd. Dat be­sef leeft ook bij de Duit­sers, ook bij hun in­vloed­rijk­ste com­man­dant, ge­ne­raal Erich von Lu­den­dorff.

Het Len­te­of­fen­sief

Voor­dat de Ame­ri­kaan­se troe­pen kun­nen toe­slaan, stelt Lu­den­dorff voor dat de Duit­sers aan het west­front een groot of­fen­sief ont­ke­te­nen. Een die de drie­ën­half jaar du­ren­de im­pas­se van de loop­gra­ven­oor­log zou door­bre­ken. Met als re­sul­taat dat de Duit­se troe­pen Pa­rijs zou­den ver­o­ve­ren en de oor­log be­ëin­di­gen.

Dat of­fen­sief be­gint op 21 maart 1918 als het Duit­se le­ger langs een 102 ki­lo­me­ter lang front aan­valt. Het blijkt de groot­ste aan­val - be­kend ge­wor­den als het Len­te­of­fen­sief - in de mo­der­ne oor­logs­voe­ring tot dan toe. On­ge­veer tien­dui­zend stuks ar­til­le­rie be­sto­ken ge­lijk­tij­dig de

“Als het ar­til­le­rie­vuur stopt, ra­zen

licht­be­pak­te, snel be­we­gen­de stoot­troe­pen door nie­mands­land, be­wa­pend met vlam­men­wer­pers, ma­chi­ne­ge­we­ren en gra­na­ten.”

ge­al­li­eer­de li­nies. Als het ge­schut wordt op­ge­he­ven, ra­zen licht­be­pak­te, snel be­we­gen­de stoot­troe­pen (of storm­troe­pen) door nie­mands­land, be­wa­pend met vlam­men­wer­pers, ma­chi­ne­ge­we­ren en gra­na­ten. Hun doel is voor­al de ach­ter­kant van de ge­al­li­eer­de li­nie te in­fil­tre­ren, waar­door de­ze zal in­stor­ten, ter­wijl zwa­re in­fan­te­rie het ge­bied daar­tus­sen weg­blaast.

Het blijkt een ef­fec­tie­ve tac­tiek. In on­ge­veer twee we­ken legt het Duit­se le­ger 32 ki­lo­me­ter af over een 80 ki­lo­me­ter lang front. Enor­me ter­rein­winst ver­ge­le­ken met de voor­gaan­de drie jaar. Het eer­ste deel van het of­fen­sief ein­digt op 4 april, dat de ge­al­li­eer­den ge­heel over­rom­pelt. Groot-Brit­tan­nië en Frank­rijk drei­gen de oor­log prompt te ver­lie­zen.

Ver­vol­gens richt Lu­den­dorff zich op Pa­rijs, slechts 145 ki­lo­me­ter ten zui­den van zijn li­nie. Op 26 mei pakt het Duit­se le­ger het of­fen­sief weer op en bin­nen vier da­gen zijn Lu­den­dorffs troe­pen 48 ki­lo­me­ter ver­der en heb­ben de ri­vier Mar­ne be­reikt. De hoofd­prijs, Pa­rijs, is bin­nen hand­be­reik.

Dit enor­me suc­ces eist ech­ter ook zijn tol. Het Duit­se le­ger ver­loor on­ge­veer 350.000 sol­da­ten, waar­door het de strijd zelfs bij­na moet sta­ken. Hoe­wel zwak en uit­ge­put, eist Lu­den­dorff nu nog een laat­ste krachts­in­span­ning van zijn man­schap­pen.

Op 15 ju­li 1918 val­len 52 Duit­se di­vi­sies de ge­al­li­eer­den aan. Na eer­de­re er­va­rin­gen heb­ben de Fran­sen hun ver­de­di­gings­wer­ken naar ach­te­ren ver­plaatst. Als de Duit­se storm­troe­pen een­maal ar­ri­ve­ren, blijkt dat de ver­de­di­ging bui­ten het be­reik van de ar­til­le­rie is ge­ble­ven. Kin­der­lijk een­vou­dig wordt de Duit­se aan­val door de Fran­sen af­ge­weerd. Lu­den­dorff heeft ver­keerd ge­gokt en nu is het de beurt aan de ge­al­li­eer­den om ten aan­val te trek­ken.

De ge­al­li­eer­de te­gen­aan­val

Tij­dens een enor­me reeks ge­co­ör­di­neer­de aan­val­len la­ten de ge­al­li­eer­den geen spaan heel van de Duit­se troe­pen. Hier wordt voor het eerst ge­bruik ge­maakt van de meest ge­a­van­ceer­de slag­veldtac­tie­ken.

Een Au­stra­li­sche di­vi­sie voert op 4 ju­li 1918 in de Slag bij Ha­mel een klein­scha­li­ge maar ver­pul­ve­ren­de aan­val uit op de Duit­sers. In­fan­te­ris­ten ruk­ken op ach­ter de tanks; in het be­zit van gro­te hoe­veel­he­den zwa­re ar­til­le­rie, ma­chi­ne­ge­we­ren en vlieg­tui­gen kun­nen zij zich uit­ste­kend ver­we­ren. Po­si­ties die ja­ren­lang in Duit­se han­den wa­ren, we­ten de Au­stra­li­ërs snel in be­zit te ne­men.

De­ze baan­bre­ken­de aan­val over­tuigt de sa­men­wer­ken­de Fran­se en Brit­se troe­pen - nu on­der het be­vel van de Fran­se maar­schalk Fer­di­nand Foch om de­ze tac­tiek te her­ha­len op veel gro­te­re schaal. Zo vindt op 8 au­gus­tus een enor­me aan­val plaats na­bij de Noord-Fran­se stad Amiens, aan­ge­voerd door 530 Brit­se en 70 Fran­se tanks. Dit vormt het be­gin van wat la­ter be­kend zou wor­den als het Hon­derd­da­genof­fen­sief. De ge­al­li­eer­den zul­len de oor­log uit­ein­de­lijk win­nen.

“Bin­nen vier da­gen zijn Lu­den­dorffs troe­pen 48 ki­lo­me­ter ver­der en heb­ben de ri­vier Mar­ne be­reikt.

Pa­rijs is aan de ho­ri­zon zicht­baar.”

Op een Duit­se oor­logs­be­graaf­plaats in Sail­ly­s­ur-la-Lys lig­gen vijf­dui­zend sol­da­ten.

Links: Kal­me Ier­se wach­ters zit­ten nog steeds op hun post, zo’n vijf mi­nu­ten voor­dat de wa­pen­stil­stand wordt on­der­te­kend.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.