Door de eeu­wen heen

Ro­bots zijn nog al­tijd po­pu­lair in films en wor­den al sinds de Re­nais­san­ce ont­wik­keld door de slim­ste men­sen op aar­de.

Alles over Geschiedenis - - Inhoud -

Ro­bots & au­to­ma­ten.

LE­O­NAR­DO’S RO­BOT 1495

De le­gen­da­ri­sche Ita­li­aan­se uo­mo uni­ver­sa­le die voor­al be­roemd is van­we­ge de Mo­na Li­sa, heeft ook een van de eer­ste ro­bots ge­bouwd. Het was een har­nas ge­vuld met tand­wie­len en het ont­werp was zeer ver­nieu­wend voor zijn tijd, met ka­trol­len en ka­bels die er voor zorg­den dat de vreem­de ma­chi­ne zijn le­de­ma­ten kon be­we­gen. De ro­bot was de C-3PO van de Re­nais­san­ce en da Vin­ci was een van de eer­sten die liet zien dat men­se­lij­ke func­ties kunst­ma­tig kon­den wor­den na­ge­bootst. De ont­werp­te­ke­nin­gen voor de ro­bot wer­den pas her­ont­dekt in de ja­ren 50 en la­ten zien dat Da Vin­ci bril­jant was (zie ook p.34).

JAC­QUARD­GETOUW 1801

De ma­chi­ne van Jo­seph Ma­rie Jac­quard was re­vo­lu­ti­o­nair voor de ma­nier waar­op weef­ge­tou­wen werk­ten. Er wer­den pons­kaar­ten ge­bruikt om tex­tiel­pa­tro­nen vast te leg­gen en met een pro­gram­ma kon het op­ge­sla­gen ont­werp wor­den ge­maakt. Dit be­te­ken­de dat de pa­tro­nen niet voort­du­rend ge­cre­ëerd hoef­den te wor­den, waar­door er zeer veel tijd be­spaard werd. Het Jac­quard­getouw is de voor­lo­per van mo­der­ne, ge­au­to­ma­ti­seer­de ma­chi­nes en open­de de weg voor ro­bots om de pro­duc­ti­vi­teit van la­te­re fa­brie­ken te ver­ho­gen.

KA­RAK­URI NIN­GYŌ CA. 17E EEUW

Ja­pan loopt al eeu­wen­lang voor­op in de fu­tu­ris­ti­sche tech­no­lo­gie en het be­gon al­le­maal met de Ka­rak­uri Nin­gyō. Ze start­ten een tra­di­tie van ge­au­to­ma­ti­seer­de me­cha­ni­sche pop­pen die zwaar werd be­ïn­vloed door ou­de Chi­ne­se uit­vin­din­gen zo­als de wa­ter­klok. De ont­wik­ke­ling be­gon lang­zaam, van­we­ge een re­li­gi­eus ver­bod op uit­vin­din­gen, maar de pop­pen wer­den als snel op­ge­no­men in de Ja­pan­se cul­tuur. De le­vens­ech­te be­we­gin­gen beel­den scè­nes van my­thes en le­gen­des uit voor mas­sa’s men­sen.

ME­CHA­NI­SCHE EEND 1739

De­ze uit­vin­ding was met meer dan 400 be­we­gen­de de­len per vleu­gel on­ge­loof­lijk ge­a­van­ceerd voor zijn tijd. De me­cha­ni­sche eend werd ge­maakt door de Fran­se kun­ste­naar Jac­ques de Vau­can­son en dank­zij de le­vens­ech­te be­we­gin­gen was het een van de bes­te au­to­ma­ten van het tijd­perk. Het 18e-eeuw­se pu­bliek re­a­geer­de ver­bluft op het be­we­gen van de bek en het feit dat de eend voed­sel kon ver­te­ren. Ui­ter­aard at en poep­te de eend niet daad­wer­ke­lijk (een poep­ver­van­ging was er van te­vo­ren in ge­stopt), maar het was weer een stap in de goe­de rich­ting voor toe­kom­sti­ge ro­bots.

ELEK­TRO EN SPAR­KO 1939

Oor­log was niet het eni­ge dat in 1939 werd ont­wik­keld. Elek­tro was een gro­te stap voor­waarts in de ont­wik­ke­ling van mens­ach­ti­ge ro­bots.

Het was een im­po­san­te ver­schij­ning van 2,1 me­ter groot, ge­maakt van alu­mi­ni­um en staal, die kon lo­pen en pra­ten. De ro­bot was erg po­pu­lair en kon 26 ver­schil­len­de be­we­gin­gen uitv oer­en en had een vo­ca­bu­lai­re van 700 woor­den. Er wer­den mo­to­ren en te­le­foon­re­lais ge­bruikt voor de be­we­gin­gen, en een 78-toe­ren pla­ten­spe­ler voor de spraak. De be­zoe­kers wa­ren voor­al on­der de in­druk van de re­ac­ties op ge­spro­ken com­man­do’s en van het feit dat Elek­tro si­ga­ret­ten kon ro­ken. In 1960 be­reik­te Elek­tro zijn diep­te­punt met een rol als Thin­ko in de film

Sex Kit­tens Go to Col­le­ge.

UNI­MA­TE 1954

De Uni­ma­te staat be­kend als de eer­ste in­du­stri­ë­le ro­bot. Hij werd in­ge­zet bij de pro­duc­tie van au­to’s en zijn pri­mai­re func­tie was om spuit­gie­tin­gen van ma­chi­nes te ha­len en te las­sen op car­ros­se­rie­ën. Ge­ne­ral Mo­tors was het eer­ste be­drijf dat de me­cha­ni­sche arm in ge­bruik nam en had di­rect voor­deel van de zes pro­gram­meer­ba­re be­we­gings­as­sen en de ho­ge werk­snel­heid. De nieu­we ro­bots kon­den tot 110 au­to’s per uur pro­du­ce­ren, waar­mee ze dub­bel zo snel wa­ren als de con­cur­ren­ten. BMW en Fi­at volg­den al snel en uit­ein­de­lijk werd de

Uni­ma­te we­reld­wijd ge­bruikt.

AIBO 1999

Een hond is je bes­te vriend, maar de Ja­pan­se elek­tro­ni­ca­gi­gant So­ny ging vlak voor de mil­len­ni­um­wis­se­ling een stap­je ver­der. AIBO eet elek­tri­ci­teit en geen hon­den­voer, kost­te in­der­tijd ruim 1500 eu­ro en was het al­ler­eer­ste ro­bot­huis­dier. Het kon een per­soon­lijk­heid ont­wik­ke­len van pup­py tot vol­was­sen ‘hond’. In 2003 werd het der­de en laat­ste mo­del uit­ge­bracht, maar on­langs werd AIBO (Aibo ERS1000) op­nieuw ver­krijg­baar, voor een ad­vies­prijs van 2899 dol­lar.

DAN­TE II 1994

Een van de groot­ste voor­de­len die ro­bots heb­ben, is het be­tre­den van ter­rein dat voor de mens te ge­vaar­lijk is. De Dan­te II is een hy­bri­de ro­bot van NASA en Field Ro­bo­tics Cen­ter op de Car­ne­gie Mel­lon Uni­ver­si­ty. Het is een lo­pen­de ro­bot met meer­de­re be­nen die op af­stand nieu­we ge­bie­den on­der­zoekt en ver­kent. Zijn hoog­te­punt kwam in 1994, toen de ro­bot Mount Spurr op werd ge­stuurd, een ac­tie­ve vul­kaan in Alas­ka. Het bij­zon­de­re aan Dan­te II is dat hij in stei­le kra­ters kan af­da­len, en ho­ge tem­pe­ra­tu­ren en gif­ti­ge gas­sen kan over­le­ven.

SHA­KEY 1966

De ont­wik­ke­ling van ‘Sha­key’ vormt een keer­punt in de we­reld van ro­bots. Het was de eer­ste mo­bie­le ro­bot die zijn ei­gen ac­ties kon ver­kla­ren en zijn om­ge­ving kon iden­ti­fi­ce­ren. Dit be­te­ken­de dat hij een­vou­di­ge ob­jec­ten kon vin­den en ver­plaat­sen, en een­vou­di­ge rou­tes kon plan­nen. Een com­man­do kon in het En­gels wor­den ge­typt en de ro­bot re­a­geer­de er­op. Sha­key kon zelfs re­a­ge­ren op ge­va­ren zo­als ob­sta­kels in zijn pad. Het was een pro­duct van de SRI Ar­ti­fi­ci­al In­tel­li­gen­ce Cen­ter en Sha­key werd om­schre­ven als de eer­ste ro­bot­mens. Hij is nu te zien in het Com­pu­ter His­to­ry Mu­se­um in Ca­li­for­nië.

ASIMO 2000

Het re­vo­lu­ti­o­nai­re ASIMO-con­cept is mo­ge­lijk het eer­ste dat is be­dacht om har­mo­ni­eus met men­sen sa­men te le­ven. Fa­bri­kant Hon­da kent een lan­ge ge­schie­de­nis in ro­bot­ont­wik­ke­ling, be­gin­nend met de EO in 1986. Het doel van het be­drijf was al­tijd het cre­ë­ren van twee­voe­ti­ge men­se­lij­ke ro­bots, zon­der ge­bruik van wie­len voor de voort­be­we­ging. De hui­di­ge ver­sie van ASIMO kan ren­nen op on­ge­lij­ke op­per­vlak­tes, trap­lo­pen en ob­jec­ten vast­pak­ken. Ver­der kan hij re­a­ge­ren op stem­com­man­do’s, zijn om­ge­ving in kaart bren­gen en ge­zich­ten her­ken­nen.

Ka­rak­uri Nin­gyō wer­den vaak ge­bruikt om thee te ser­ve­ren. De ro­bot­hond Spar­ko ver­scheen in 1940 met Elek­tro op de We­reld ten­toon­stel­ling in New York.

Pa­rij­ze­na­ren moesten een week­loon op­zij leg­gen om de­ze eend te gaan be­kij­ken.

Het Jac­quard­getouw was in het be­ginniet po­pu­lair en bo­ze me­nig­tes ver­nie­tig­den de ma­chi­nes uit angstvoor de nieu­we tech­no­lo­gie.

De ro­bot van da Vin­ci had het ui­ter­lijk vaneen Ger­maan­se rid­der en zag er dus com­pleet an­ders uit dan mo­der­ne ro­bots.

AIBO staat voor: Ar­ti­fi­ci­al In­tel­li­gen­ce ro­BOt en het is Ja­pans voor: vriend of maat.

Sha­key dankt zijn naam aan de schok­ke­ri­ge be­we­gin­gen tij­denshet uit­voe­ren van zijn ta­ken.

Een jaar voor de in­tro­duc­tie kwa­men acht vul­ka­no­lo­gen om, waar­door de be­hoef­te aan ro­bots zo­als Dan­te II nog gro­ter werd.

ASIMO kan ren­nen en zijn ro­bot­be­nen ha­len eensnel­heid van 9 km/u.

De Uni­ma­te hielp om de pro­duc­tie­lij­nen van au­to­fa­brie­kenwe­reld­wijd te ver­be­te­ren.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.