Het An­ge­vijn­se Rijk

Ri­chard zou een groot ko­nink­rijk er­ven.

Alles over Geschiedenis - - Richard I -

01

Be­loof­de Land

Wil­lem I van Schot­land zag kans om land dat was be­loofd aan Schot­land te­rug te win­nen en viel En­ge­land bin­nen om Ri­chard en Hen­drik de Jon­ge­re te steu­nen. Na­dat hij Ber­wick niet wist in te ne­men, werd hij ge­van­gen­ge­no­men door een gro­te groep En­gel­se rid­ders. Zijn reis naar het zui­den was ver­ne­de­rend, om­dat hij aan een paard was vast­ge­bon­den – een zeer on­waar­di­ge ma­nier voor een ko­ning om te rei­zen.

02

On­neem­ba­re ves­ting

Het fort van Tail­le­bourg, waar­van men dacht dat het on­neem­baar was, stond in het her­tog­dom van Aquit­ai­ne. Ri­chard wist dat zijn be­le­ge­ring­macht wei­nig kon uit­rich­ten te­gen de enor­me for­ti­fi­ca­tie en dus lok­te hij het gar­ni­zoen tot bui­ten de poor­ten. Een­maal bui­ten storm­de hij het kas­teel in en over­wel­dig­de daar snel de ver­de­di­gers. Hier­mee ver­ste­vig­de hij zijn re­pu­ta­tie als mees­ter van de krijgs­kunst.

03

In de kiem ge­smoord

De op­stand te­gen Hen­drik II be­gon in Br­etag­ne rond de­zelf­de tijd dat Schot­se troe­pen de grens bij Ber­wich over­sta­ken. De po­ging om Hen­driks aan­dacht te ver­de­len over zijn ko­nink­rijk mis­luk­te jam­mer­lijk toen hij groe­pen door­ge­win­ter­de huur­lin­gen op de op­stan­de­lin­gen af­stuur­de.

04

Fran­se steun

Lo­de­wijk VII van Frank­rijk steun­de de op­stand van Ri­chard en Hen­drik de Jon­ge­re te­gen hun va­der. Hij maak­te zelfs een ko­nink­lijk ze­gel dat Hen­drik ge­bruik­te om de loy­a­li­teit van de adel te ko­pen. Zoon Fi­lips II zet­te de strijd voort om Fran­se grond te her­o­ve­ren op de En­gel­sen.

05

Een lan­ge reis

Hen­drik II stond er­om be­kend dat hij veel reis­de bin­nen zijn rijk en hij door­kruis­te bij­na zijn he­le her­tog­dom Nor­man­dië in twee da­gen. Zijn be­nen ston­den la­ter enigs­zins krom om­dat hij het groot­ste deel van zijn le­ven in het za­del door­bracht.

06

Zwa­re ne­der­laag

De En­gel­se re­bel­len, aan­ge­voerd door de graaf van Lei­ces­ter, lie­ten hun Vlaam­se huur­sol­da­ten East Anglia ver­woes­ten. Daar­door ont­stond er veel steun voor Hen­drik II. De re­bel­len­ba­ron­nen wer­den ver­sla­gen en de sol­da­ten ver­dron­ken in de om­lig­gen­de moe­ras­sen.

07

Af­tocht

De stad Châ­teau­roux was bij­na het to­neel van een ti­ta­nen­ge­vecht tus­sen Hen­drik II, Ri­chard en Fi­lips II. Ko­ning Hen­drik, hoe­wel oor­log hem niet vreemd was, had nog nooit in zijn le­ven een veld­slag ge­voerd en hij trok zich op het laat­ste mo­ment te­rug. Om­dat de adel aan bei­de kan­ten el­kaar per­soon­lijk ken­de, zul­len we nooit we­ten of ze el­kaar daad­wer­ke­lijk zou­den heb­ben be­voch­ten.

08

Vlucht­po­ging

Ele­ono­ra van Aquit­anië werd op­ge­pakt na­dat ze – ver­momd in man­nen­kle­ding – was ge­vlucht voor Hen­driks Bra­ban­çon-huur­lin­gen. Tij­dens haar ge­van­gen­schap in En­ge­land nam Ri­chard de lei­ding over de op­stand in Poi­tou.

09

De te­rug­keer

Het graaf­schap Tou­lou­se was een twist­punt tus­sen Hen­drik II en Lo­de­wijk VII sinds de eer­ste het land met ge­weld had in­ge­no­men. Om de waar­de­vol­le pro­vin­cie te her­o­ve­ren bood hij aan om de op­stand van Ri­chard en Hen­drik de Jon­ge­re te­gen hun va­der te steu­nen.

schalk, des­tijds de groot­ste rid­der in Eu­ro­pa, de­den dat ook – het was een te­ken van ver­trou­wen en sta­tus tus­sen twee men­sen.

Hoe dan ook, de nieu­we al­li­an­tie tus­sen Ri­chard en Fi­lips vorm­de een blok te­gen Hen­drik, die de toorn van de Fran­se ko­ning had ge­wekt door Fi­lips’ zus Ali­ce in gij­ze­ling te hou­den. Hen­drik had haar for­me­le ver­bin­te­nis met Ri­chard op­zet­te­lijk ver­traagd en door haar aan het hof te hou­den, zorg­de hij er­voor dat Fi­lips haar niet kon ge­brui­ken om meer al­li­an­ties te­gen hem te sme­den. Er werd ook ge­fluis­terd dat Ali­ce Hen­driks min­na­res was.

Als dat waar bleek te zijn, zou dit nog een bron van strijd tus­sen va­der Hen­drik en zoon Ri­chard zijn ge­weest. Ri­chard zou er im­mers nooit mee in­stem­men om de min­na­res van zijn va­der te trou­wen. Ri­chards laat­ste ru­zie met zijn va­der bleek te­veel voor de ou­de ko­ning. De ver­o­ve­ring van Je­ru­za­lem door mos­lim­lei­der Sa­la­din bracht een schok­golf te­weeg in de he­le chris­te­lij­ke we­reld. Ri­chard be­loof­de on­mid­del­lijk dat hij op kruis­tocht zou gaan om de stad te­rug te ver­o­ve­ren voor God. Hij was de eer­ste edel­man ten noor­den van de Al­pen die dat deed en het feit dat hij dit niet voor­af had over­legd met zijn va­der, bracht Hen­drik tot ra­zer­nij.

De ko­ning was ook be­zorgd over Ri­chards ver­bond met Fi­lips. Hen­driks wei­ge­ring om eer te be­tui­gen aan Ri­chards ba­ron­nen werd ge­zien als een stap rich­ting het ont­er­ven van Leeuwenhart en het klaar­sto­men van Jan tot de nieu­we ko­ning. Daar­naast eis­te Hen­drik dat Ali­ce trouw­de met Jan in plaats van Ri­chard, waar­aan ze was be­loofd. Hij wist ui­ter­aard dat zo­wel Ri­chard als Fi­lips dit niet zou­den ac­cep­te­ren. Ri­chard voel­de aan dat zijn claim op de troon in ge­vaar was en gaf zijn va­der te ken­nen dat hij al­leen op kruis­tocht zou gaan als Jan met hem mee­ging. Het con­flic­tu­eu­ze ver­le­den van de broers en de fa­mi­lie­pro­ble­men lie­ten wei­nig ruim­te tot lief­de en ver­trou­wen tus­sen de twee en Ri­chard wil­de een oog­je in het zeil hou­den.

Ko­ning Leeuwenhart

De on­der­han­de­lin­gen lie­pen stuk en oor­log tus­sen va­der en zoon was on­ver­mij­de­lijk. Hen­drik werd steeds zie­ker en daar­door wer­den Ri­chard en Fi­lips’ aan­val­len op hem steeds suc­ces­vol­ler. De laat­ste drup­pel kwam toen Hen­drik, al ver­zwakt, hoor­de dat zijn ge­lief­de Jan was over­ge­lo­pen naar zijn broer toen dui­de­lijk werd dat Ri­chard aan de win­nen­de hand was. Dit ver­raad was hem te­veel en in de zo­mer van 1189 over­leed Hen­drik II, net na­dat hij zijn bij­na on­voor­waar­de­lij­ke over­ga­ve aan Ri­chard had aan­ge­bo­den.

Waar­om Jan plots van mening ver­an­der­de is niet be­kend, maar zo­als de An­ge­vij­nen keer op keer lie­ten zien, kreeg de kans op per­soon­lijk ge­win en macht voor­rang op loy­a­li­teit aan de fa­mi­lie. Het ver­haal gaat dat toen Ri­chard het li­chaam van zijn va­der be­zocht er een straal­tje bloed uit de neus van de over­le­de­ne sij­pel­de. Dat zou be­te­ke­nen dat Ri­chard ver­ant­woor­de­lijk was voor Hen­driks ver­val, of dat zelfs na zijn dood het Leeuwenhart zijn va­der nog steeds kop­zor­gen be­zorg­de.

Niets stond Ri­chard nog in de weg om zijn va­ders ko­nink­rijk te er­ven. Op­vol­gings­kwes­ties on­der de Noor­man­nen en An­ge­vij­nen ver­lie­pen zel­den soe­pel, maar het feit dat Ri­chards kro­ning zon­der te­gen­stand ver­liep en zelfs een re­den tot feest was, geeft dui­de­lijk aan dat zijn edel­lie­den dit maal af­doen­de te­vre­den­ge­steld wa­ren.

Nu kon ko­ning Ri­chard Leeuwenhart met een ge­rust hart op kruis­tocht gaan. Zijn le­ven had van hem een mach­tig mi­li­tair ge­maakt die door heel Eu­ro­pa ge­roemd werd. Hoe­wel zijn va­der mee­do­gen­loos en kil was ge­weest, had hij Ri­chard hier­mee de vaar­dig­he­den ge­ge­ven om een groot rijk te re­ge­ren. Maar zijn con­flic­ten met zijn broers en hun ver­ziek­te re­la­tie zou hem la­ter nog par­ten spe­len.

“Ri­chards laat­ste ru­zie met zijn va­der bleek te­veel voor de ou­de

ko­ning.”

Ri­chards re­pu­ta­tie als recht­vaar­dig strij­der be­reik­te in de 19e eeuw een nieuw hoog­te­punt en ver­ste­vig­de zijn le­gen­de. Vol­gens de over­le­ve­ring slaag­de slechts één man, Wil­li­am Mars­hal, er­in om Ri­chard tij­dens een toer­nooi uit het za­del te krij­gen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.