GEBALDE KRACHT

Sinds zijn in­tro­duc­tie in 1974, heeft de Por­sche 911 Tur­bo al­leen maar his­to­rie ge­schre­ven. We ma­ken een reis door de tijd met drie on­ver­ge­te­lij­ke au­to’s.

Auto Review - - BELEVING - Tekst: Mar­cel Kühler, Igor Stuif­zand · Fo­to’s: Aleks­an­der Perko­vic

Een ogen­blik ge­duld, als­tu­blieft – we trap­pen het gas­pe­daal ste­vig naar de bo­dem, maar al wat er ge­beurt … he­le­maal niets! Er lijkt een eeu­wig­heid voor­bij te gaan voor­dat er eindelijk, heel in de ver­te, een re­ac­tie voel­baar is. Maar dan is het hek ook van de dam, he­le­maal tot aan de toe­ren­be­gren­zer. Je hebt het al ge­ra­den: we ma­ken een chro­no­lo­gi­sche reis door Por­s­ches tur­bo­tijd en zit­ten in een exem­plaar uit 1989, die door ken­ners stee­vast bij zijn mo­del­co­de wordt ge­noemd: de 930. De bij­na der­tig­ja­ri­ge 911 Tur­bo stamt uit het laat­ste pro­duc­tie­jaar van de eerste ge­ne­ra­tie, en be­schikt dus over een vijf­ver­snel­lings­bak. Die werd al­leen in het al­ler­laat­ste jaar ge­le­verd. Al­le ove­ri­ge tech­ni­sche ei­gen­schap­pen zijn sinds 1978 niet ver­an­derd: een 3,3-li­ter zes­ci­lin­der boxer, een tur­bo met tus­sen­koe­ler en een ver­mo­gen van 300 pk, dat als een ex­plo­de­ren­de hand­gra­naat op de aan­drijf­as­sen wordt los­ge­la­ten. Toch is het niet eens zo­zeer de – naar de hui­di­ge maat­sta­ven – on­be­re­ken­ba­re ver­mo­gens­ont­wik­ke­ling die ons ver­ont­rust. Het is eer­der de ab­sur­de spier­kracht die no­dig is om de 930 van rich­ting te la­ten ver­an­de­ren, waar­over we ons zor­gen ma­ken. Die 930-rij­ders van vroe­ger wa­ren hel­den!

KURKDROOG

Wil je de gren­zen van de oer-Tur­bo op­zoe­ken, dan moet je van­we­ge de be­ruch­te last­wis­sel­re­ac­ties niet al­leen klaar­wak­ker zijn, maar ook nog eens een ste­vig ont­bijt heb­ben ge­nut­tigd. De on­be­krach­tig­de be­stu­ring geeft een ge­wel­dig con­tact­ge­voel, maar is wars van een al te voor­zich­ti­ge be­han­de­ling. Je zult het stuur ste­vig vast moe­ten hou­den, om de au­to zon­der kleer­scheu­ren de bocht door te stu­ren. Het on­der­stel van de 930 is even­min erg ver­ge­vings­ge­zind. Zelfs de klein­ste kie­zel­steen wordt door de kurk­dro­ge ve­ring kei­hard aan de in­zit­ten­den door­ge­ge­ven. Naar de te­gen­woor­di­ge maat­sta­ven is het in­te­ri­eur van de 930 zeer ba­sic. Zo­doen­de kun je je vol­le­dig con­cen­tre­ren op de rij­ei­gen­schap­pen van de au­to. Het dash­board is nog gro­ten­deels ge­lijk aan dat van de oer-911 uit 1963, met knop­pen en scha­ke­laars die luk­raak rond de be­stuur­der ver­deeld zijn. Vijf gro­te in­stru­men­ten ge­ven je al­le be­lang­rij­ke in­for­ma­tie. Je zit in een elek­trisch ver­stel­ba­re sport­stoel die met zacht leer is be­kleed en je li­chaam veel zij­de­ling­se steun te bie­den heeft. Het is bij­na lach­wek­kend hoe spar­taans de au­to ver­der is uit­ge­rust, maar in 1989 wa­ren elek­tri­sche raam­be­die­ning, air­co en een au­to­ra­dio nog een groot voor­recht. Der­tig jaar ge­le­den was de 911 Tur­bo bij uit­stek een su­per­sport­wa­gen voor lan­ge snel­weg­rit­ten.

ER IS EEN AB­SUR­DE SPIER­KRACHT NO­DIG OM DE 930 VAN RICH­TING TE LA­TEN VER­AN­DE­REN.

DE 993 VORMT DE BRUG TUS­SEN DE KLAS­SIE­KE 911’S EN DE MO­DEL­LEN UIT RE­CEN­TE JA­REN.

GE­STO­KEN

In 1995 wil­de Por­sche de per­fec­te Gran Tu­ris­mo neer­zet­ten met de 993 Tur­bo. In dit ge­zel­schap vormt dit mo­del een brug tus­sen het tijd­perk van de klas­sie­ke 911 en de hui­di­ge tijd. Veel aan boord van de 993 doet nog den­ken aan de oer-911 en het G-mo­del, zelfs de staan­de pe­da­len en de lan­ge slag van de kop­pe­ling zijn on­ver­an­derd. Maar met al­les wat er on­der het plaat­werk schuil­gaat, liet de 993 dui­de­lijk zien wat er in de toe­komst van Por­sche ver­wacht mocht wor­den. Neem al­leen maar de mo­tor van de 993 Tur­bo. De au­to die we voor de her­nieuw­de ken­nis­ma­king leen­den van het Por­sche Mu­se­um, werd in 1998 af­ge­le­verd met de WLS2-op­tie, wat staat voor Werks­leistungs­stei­ge­rung. Dank­zij een gro­te­re tur­bo, an­de­re soft­wa­re voor het mo­torm­a­na­ge­ment en een olie­koe­ler, komt de 3,6-li­ter boxer aan een ver­mo­gen van 450 pk. Een fors ver­schil met de stan­daard 406 pk. Aan kop­pel man­keert het de mo­tor even­min: met een maxi­mum van 585 new­ton­me­ter, is van het ou­der­wet­se tur­bo­gat van de 930 geen spra­ke meer. Ster­ker nog: op de klein­ste be­we­ging van de rech­ter­voet re­a­geert de tur­bom­o­tor als door een wesp ge­sto­ken.

HOOGTEPUNT

Op het cir­cuit gaan we op jacht naar de op­ge­ge­ven ge­tal­len. Eerste ver­snel­ling, twee, drie – de pook be­weegt met kor­te sla­gen en veel pre­ci­sie door de scha­kel­cou­lis­se. De twin­tig jaar ou­de 993 Tur­bo stormt voor­uit als­of hij er niet op ver­trouwt dat de hui­di­ge 911 Tur­bo de con­cur­ren­tie met sport­wa­gens van an­de­re mer­ken aan­kan. Van nul naar hon­derd in 4,1 se­con­den, en na en­ke­le ke­ren knip­pe­ren met de ogen heb je de 200 al­weer aan­ge­tikt. Vol­gens de boek­jes ligt de top­snel­heid van de 993 Tur­bo op 300 km/h, maar dat kun­nen we op dit kor­te, boch­ti­ge cir­cuit niet con­tro­le­ren. Zo ge­mak­ke­lijk als de au­to snel­heid op­bouwt, zo een­vou­dig werpt hij die ook weer af – met dank aan de ge­per­fo­reer­de sta­len rem­schij­ven. In boch­ten ver­rast de 993 Tur­bo met een scherp­te die zelfs een Olym­pisch scherm­kam­pi­oen in­ti­mi­deert. In­stu­ren gaat tot op de na­no­me­ter nauw­keu­rig en bij het uit­ac­ce­le­re­ren van de bocht lij­ken de ach­ter­wie­len zich in het as­falt vast te bij­ten. Al­leen als je het gas­pe­daal ex­pres te diep in­trapt, is de au­to tot een mooie drift te ver­lei­den. Ook al is de

993 Tur­bo in­mid­dels twin­tig jaar oud, zijn rij­ei­gen­schap­pen ken­nen nau­we­lijks hun ge­lij­ke. Niet voor niets staat de laat­ste (deels) lucht­ge­koel­de Tur­bo bij 911-fans zo hoog aan­ge­schre­ven. In de lan­ge 911-ge­schie­de­nis wordt de au­to zelfs re­gel­ma­tig aan­ge­stipt als een van de ab­so­lu­te hoog­te­pun­ten.

OEN

We ke­ren te­rug naar het hier en nu, en stap­pen ach­ter het stuur van de he­den­daag­se 991 Tur­bo S. Ver­ge­le­ken met zijn twee voor­gan­gers, voelt de au­to een stuk gro­ter aan. De in­te­ri­eur­ruim­te is uit de kunst – je hebt meer dan 10 cen­ti­me­ter ex­tra breed­te tot je be­schik­king dan in de 993. Ui­ter­aard ont­kom je in de hui­di­ge Tur­bo S niet aan mo­der­ne speel­tjes als een mul­ti­me­dia­sys­teem met tal van con­nec­ti­vi­teits- en on­li­ne-mo­ge­lijk­he­den. De af­ge­lo­pen twin­tig jaar heeft de ont­wik­ke­ling van de mo­tor even­min stil­ge­staan. Uit een in­houd van 3800 cc haalt de dub­bel ge­bla­zen boxer een ver­mo­gen van 580 pk. Daar­mee ka­ta­pul­teert hij je met een enor­me slin­ger naar 100, 150, 200 km/h – zon­der dat er een eind lijkt te ko­men aan de on­ge­loof­lij­ke ac­ce­le­ra­tie­kracht. Maar de jong­ste telg uit het Tur­bo-ge­slacht is niet al­leen in rech­te lijn ver­uit de snel­ste van het trio, ook op een boch­ti­ge weg pres­teert de au­to op een heel an­der niveau. Hoe snel je ook een bocht in duikt, de wie­len lij­ken aan de on­der­grond ver­an­kerd te zijn. De be­stu­ring is bij­zon­der nauw­keu­rig, de trac­tie ge­na­de­loos goed. Ook al ligt de mo­tor nog steeds he­le­maal ach­ter­in, zelfs bij zijn im­po­san­te top­snel­heid van 330 km/h ver­lies je geen mo­ment het ver­trou­wen in de au­to. Je moet wel een heel gro­te oen zijn als je je door het he­den­daag­se Tur­bo-mon­ster laat ver­slin­den. Met de in­tro­duc­tie van de 930 Tur­bo veer­tig jaar ge­le­den was dat wel an­ders …

EL­KE GE­NE­RA­TIE VAN DE 911 TUR­BO HEEFT ZIJN EI­GEN KA­RAK­TER. VOL SPAN­NING WACH­TEN WE OP DE 992 TUR­BO.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.