Straat­fo­to­gra­fie

Wil je het le­ven in al zijn fa­cet­ten op de foto zet­ten? Het op­mer­ke­lij­ke, ver­ras­sen­de of ont­roe­ren­de dat het le­ven zo­al te bie­den heeft? Daar­voor hoef je je voor­deur maar uit te gaan en de stra­ten in je ei­gen woon­plaats (of even­tu­eel een stad in de buurt)

CHIP FOTO Magazine - - Inhound - Door Joe­ri Fol­man

De per­fec­te foto ligt op straat.

Straat­fo­to­gra­fen zijn fo­to­gra­fen die de open­ba­re ruim­te als hun werk­ter­rein kie­zen. Ze rich­ten hun camera op al­les wat ze maar op­mer­ke­lijk vin­den in dat ter­rein. Het kan gaan om een grap­pi­ge over­een­komst tus­sen de vorm van een boom en de vorm van ie­mands hoofd­dek­sel, om maar wat te noe­men, of om een ra­re tekst op een bord, om een mooie kleu­ren­com­bi­na­tie, om de op­val­len­de hou­ding waar­mee ie­mand over straat loopt, om de op­mer­ke­lij­ke blik waar­mee ie­mand naar een eta­la­ge kijkt, om het ge­not in de ogen van een kind dat een ijs­je eet ... de lijst kan ein­de­loos door­gaan.

De ei­gen per­soon­lijk­heid van een fo­to­graaf is heel be­pa­lend voor de foto’s die hij maakt – bij straat­fo­to­gra­fie geldt dat mis­schien nog wel meer dan voor an­de­re gen­res. Hoe de fo­to­graaf de we­reld waar­neemt en wat hij daar­uit op­pikt als de es­sen­tie be­paalt zijn fotografie. Lijkt het je ook wat? Dan wil je na­tuur­lijk graag weten hoe je het aan­pakt. Bij een gen­re dat zo sterk be­paald wordt door de per­soon die de foto’s maakt, zal het je niet ver­ba­zen dat de idee­ën over de juis­te aan­pak hier en daar flink uit­een­lo­pen. Toch zijn er ze­ker wel wat prak­ti­sche vuist­re­gels en han­di­ge tips te ge­ven, en waar de me­nin­gen uit­een­lo­pen, leg­gen we de ver­schil­len­de voor- en na­de­len ge­woon aan je voor. Ont­wik­kel je ei­gen stijl!

Dicht­bij doet het ‘m

De kunst is om bij straat­fo­to­gra­fie echt dicht­bij te ko­men: dat le­vert foto’s op die een di­rect ge­voel van na­bij­heid ge­ven en daar­om goed weten te boei­en. Pro­beer om men­sen op een af­stand van 1,2 tot 2 me­ter op de foto te zet­ten.

De mees­te straat­fo­to­gra­fen zijn het er­over eens dat je bij voor­keur een lens met een kor­te­re brand­punts­af­stand moet ge­brui­ken en niet een te­le­lens. Met een lan­ge brand­punts­af­stand druk je het per­spec­tief he­le­maal plat, waar­door het ge­voel van na­bij­heid ver­lo­ren gaat. Kies bij­voor­beeld 35 mm in klein­beeld, of an­ders een stan­daard brand­punts­af­stand van 50 mm die het blik­veld van het men­se­lij­ke oog het dichtst be­na­dert.

Be­hal­ve naar een kor­te brand­punts­af­stand gaat de voor­keur ook uit naar een vas­te brand­punts­af­stand, dus naar fo­to­gra­fe­ren met een pri­me­lens. Dit dwingt je om ac­tief te zoe­ken naar de op­ti­ma­le beel­duit­sne­de en com­po­si­tie. Zo ben je be­wus­ter be­zig met fo­to­gra­fe­ren.

Wat mag al­le­maal?

Mag je men­sen op straat fo­to­gra­fe­ren? In Ne­der­land is het ant­woord op de­ze vraag in prin­ci­pe ja. Bij her­ken­ba­re por­tret­ten in de open­ba­re ruim­te die niet in op­dracht van de ge­por­tret­teer­de ge­maakt zijn, is er in het al­ge­meen geen toe­stem­ming no­dig van de ge­por­tret­teer­de voor pu­bli­ca­tie. Pu­bli­ca­tie mag, ten­zij dit een re­de­lijk be­lang van de ge­por­tret­teer­de schendt. Bij foto’s met naakt of ero­tiek is dit laat­ste vrij­wel al­tijd het ge­val en ook wan­neer je de pri­va­cy van de per­soon schendt.

De wet­ge­ving gaat over pu­bli­ca­tie, dus ook over de foto’s die je als par­ti­cu­lier bij­voor­beeld op fa­ce­book zet.

Ver­der zijn er nog wat za­ken om op te let­ten. Zo is het niet toe­ge­staan om van­af de open­ba­re weg bij een ge­bouw naar bin­nen

te fo­to­gra­fe­ren. En in bi­bli­o­the­ken en op NS-sta­ti­ons moet je al­tijd eerst toe­stem­ming vra­gen. Let ook op wan­neer je in het bui­ten­land bent. In som­mi­ge Eu­ro­pe­se lan­den, zo­als Bel­gië, Duits­land en Zwe­den, mag je men­sen al­leen met hun toe­stem­ming fo­to­gra­fe­ren.

Hoe het ook zij, los van de strik­te wet­ge­ving zijn er ook goe­de om­gangs­vor­men. Wan­neer ie­mand aan­geeft dat hij of zij niet ge­fo­to­gra­feerd wil wor­den, is het wel zo fat­soen­lijk om daar ge­hoor aan te ge­ven.

Be­reid je camera voor

Als je met je camera over straat loopt, komt het er­op aan dat je snel re­a­geert. Mooie straat­fo­to’s zijn foto’s die het be­slis­sen­de mo­ment weten te pak­ken. Het is daar­om wel zo han­dig om een aan­tal za­ken al van te vo­ren op je camera in te stel­len. Maar al­les over­la­ten aan de au­to­maat van de camera is niet zo’n goed idee, want dan mis je weer al­ler­lei cre­a­tie­ve mo­ge­lijk­he­den.

Zet je camera in de A(v)-stand en kies f8,0 bij een iso-waar­de van 800 of 1600. Het is na­me­lijk be­lang­rijk om een slui­ter­tijd van mi­ni­maal 1/250 se­con­de te krij­gen, om bij het fo­to­gra­fe­ren van de men­sen op straat be­we­gings­on­scherp­te te voor­ko­men. Bij wis­se­len­de licht­om­stan­dig­he­den kun je even­tu­eel kie­zen voor Au­to Iso.

Stel bij voor­keur hand­ma­tig scherp. De au­to­fo­cus ge­brui­ken heeft twee na­de­len: ten eer­ste heeft de au­to­fo­cus soms te veel tijd no­dig om het scherp­te­punt te be­pa­len, ten twee­de stelt de au­to­fo­cus soms scherp op een an­der punt dan wat jij voor ogen hebt. Hand­ma­tig scherp­stel­len vergt wat oe­fe­ning, maar het is ze­ker te doen. Even­tu­eel kun je voor je­zelf voor­af drie vas­te scherp­stel­af­stan­den be­pa­len, voor drie veel voor­ko­men­de com­po­si­ties:

- 1,2 me­ter voor een por­tret of half­to­taal van een per­soon

- 2 me­ter (met de camera ver­ti­caal) een per­soon van top tot teen

- 3 me­ter: een paar per­so­nen of een per­soon in re­la­tie tot zijn om­ge­ving

Hoe pak je het dan aan? Van te­vo­ren stel je al de ge­wens­te af­stand in. Dan loop je op je on­der­werp af, richt je de camera en druk je af. Door­dat de camera niet eerst hoeft scherp te stel­len, is de ver­tra­ging mi­ni­maal en is het mo­ge­lijk om spon­ta­ne mo­men­ten vast te leg­gen.

Zwart-wit of kleur

Veel straat­fo­to­gra­fie is in zwart-wit. Al­ler­lei be­roem­de straat­fo­to­gra­fen, zo­als Hen­ri

Car­tier-Bres­son en El­li­ott Er­witt, heb­ben vrij­wel al­tijd in zwart-wit ge­fo­to­gra­feerd, ook nog in een tijd dat kleu­ren­fo­to­gra­fie al be­schik­baar was. En er zijn flink wat stem­men die stel­lig be­we­ren dat straat­fo­to­gra­fie in zwart-wit hoort. Kleu­ren lei­den de aan­dacht al­leen maar af van de es­sen­tie, stel­len zij. In zwart-wit gaat al­le aan­dacht uit naar het on­der­werp.

Maar er zijn ook be­roem­de fo­to­gra­fen, en niet de min­sten, die het le­ven in de pu­blie­ke ruim­te in kleur fo­to­gra­fe­ren, zo­als Mar­tin Parr en Carl De Key­zer. Kleu­ren zor­gen voor ex­tra dy­na­miek en kun­nen voor ver­ras­sen­de con­tras­ten zor­gen.

Maak een keu­ze die bij je past. Kies in ie­der ge­val niet voor het fo­to­gra­fe­ren in zwart-wit jpg, want bij de zwart-wit­con­ver­sie in de camera gaat er te veel be­lang­rij­ke beeld­in­for­ma­tie ver­lo­ren. Stel je camera in op fo­to­gra­fe­ren in raw + jpg, met de camera even­tu­eel in­ge­steld op zwart-wit. Dan kun je al­tijd nog la­ter de keu­ze ma­ken en heb je bij de zwart-wit­con­ver­sie op de com­pu­ter veel beeld­in­for­ma­tie tot je be­schik­king. Voor het be­kij­ken van de foto’s op de camera kun je de zwart-wit jpg ge­brui­ken.

Niet stie­kem, wel on­op­val­lend

Naast de vraag of straat­fo­to's zwart-wit moe­ten zijn, ver­schil­len de me­nin­gen nog­al eens over de vraag in hoe­ver­re je men­sen bij straat­fo­to­gra­fie hei­me­lijk moet fo­to­gra­fe­ren. Aan het ene uit­ein­de van het spec­trum staat het stie­kem fo­to­gra­fe­ren met een te­le­lens. Zo heb je wel meer kans om na­tuur­lijk, spon­taan ge­drag van men­sen op de foto te krij­gen, maar het heeft ook wel iets voy­eu­ris­tisch. Aan de an­de­re kant staat het fo­to­gra­fe­ren met me­de­we­ten van de ge­por­tret­teer­de. Ge­volg: veel la­chen­de men­sen op de foto. Mis­schien soms net iets te ge­po­seerd.

Een mid­den­weg is om het niet stie­kem maar wel on­op­val­lend te doen. Zet in ie­der ge­val de ge­lui­den van de camera uit. Som­mi­ge straat­fo­to­gra­fen ge­brui­ken een truc­je: als je een in­te­res­san­te per­soon ziet, doe je als­of je een ge­vel schuin bo­ven die per­soon fo­to­gra­feert. Maak de foto op het mo­ment dat je de camera laat zak­ken. Een an­de­re truc is fo­to­gra­fe­ren ‘van­uit de heup’, met je camera te­gen je heup aan in plaats van voor je ogen. Na­deel van de­ze trucs is dat je dan min­der con­tro­le hebt over de com­po­si­tie.

Con­tact met je mo­del­len

Wat als de per­soon die je fo­to­gra­feert, ne­ga­tief re­a­geert? Die mo­ge­lijk­heid is wat straat­fo­to­gra­fie voor som­mi­gen van ons iets te span­nend kan ma­ken. Het kan na­tuur­lijk ge­beu­ren dat ie­mand boos wordt, maar er­va­ring leert dat veel men­sen ook juist po­si­tief re­a­ge­ren op een camera – het is ten­slot­te ook leuk om goed op de foto ge­zet te wor­den.

Het is goed om van te­vo­ren na te den­ken over het con­tact met je mo­del­len. Wat doe je als ie­mand je aan­spreekt? Wees na het ma­ken van de foto al­tijd vrien­de­lijk, lach en steek even­tu­eel je duim op. Laat de foto die je ge­maakt hebt zien op de dis­play van je camera. Wil de per­soon dan nog al­tijd dat de foto ver­wij­derd wordt, doe dat dan ook. Maar mis­schien is je mo­del wel blij ver­rast door de foto.

Je kunt veel po­si­tie­ve ge­voe­lens kwe­ken door voor te stel­len dat je de foto toe gaat stu­ren zo­dra je hem klaar hebt. Neem vi­si­te­kaart­jes mee die je uit­deelt aan ge­por­tret­teer­den. Dat wekt een be­trouw­ba­re, se­ri­eu­ze in­druk.

De Sig­ma 35mm F1.4 Art is een zeer licht­sterk ob­jec­tief van pro­fes­si­o­ne­le kwa­li­teit, te ver­krij­gen in di­ver­se vat­tin­gen bij www.foto­groep.nl en heel ge­schikt voor straat­fo­to­gra­fie.

Tram, bus en me­tro le­ve­ren veel le­ven­di­ge on­der­wer­pen op. Bo­ven­dien zor­gen hun ra­men en vor­men ook voor mooie ka­ders en re­flec­te­ren­de op­per­vlak­ken om je foto‘s een bij­zon­de­re touch te ge­ven.

Reis met het open­baar ver­voer

Pas de ca­me­ra­hoog­te aan aan de oog­hoog­te van die­ge­ne die je fo­to­gra­feert. Dus zak iets door de knie­ën als ie­mand zit, ga op je knie­ën bij een kind en houd de camera bij­na op de grond bij een hond.

Pas de ca­me­ra­hoog­te aan

Geef je­zelf een op­dracht wan­neer je met je camera de stad in loopt. Neem je bij­voor­beeld voor om al­leen al­leen men­sen te fo­to­gra­fe­ren die met hun te­le­foon be­zig zijn, of richt je he­le­maal op het wer­ken met re­flec­ties in je foto. Of maak een se­rie over straat­mu­zi­kan­ten. Geef je­zelf een op­dracht

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.