In­ter­view

Eer­der dit jaar won And­rea Bru­ce de An­ja Nie­dring­haus Cou­ra­ge in Pho­to­jour­na­lism Award. We spra­ken haar over emo­ti­o­ne­le schil­den, pro­pa­gan­da en de stil­le kant van de oor­log.

CHIP FOTO Magazine - - Inhound -

And­rea Bru­ce, win­na­res van de An­ja Nie­dring­haus Cou­ra­ge in Pho­to­jour­na­lism Award.

“Het is een bit­ter­zoe­te eer om de­ze prijs te krij­gen”, zegt And­rea Bru­ce. De Ame­ri­kaan­se werd dit jaar tij­dens het World Press Pho­to-fes­ti­val in Am­ster­dam door de In­ter­na­ti­o­na­le Me­dia­stich­ting voor Vrou­wen (In­ter­na­ti­o­nal Wo­men’s Me­dia Foun­da­ti­on, IWMF) on­der­schei­den met de An­ja Nie­dring­haus Cou­ra­ge in Pho­to­jour­na­lism Award.

Bru­ce en de Duit­se fo­to­gra­fe Nie­dring­haus ken­den el­kaar goed en werk­ten ja­ren­lang sa­men in Af­gha­nis­tan. “Toen ik van de on­der­schei­ding hoor­de, werd ik eerst on­ge­loof­lijk ver­drie­tig”, her­in­nert Bru­ce zich. “We zijn zo­veel col­le­ga’s ver­lo­ren in de oor­log. An­ja’s dood was een enorm ver­lies voor on­ze bran­che - en voor mij heel per­soon­lijk.” De prijs is voor haar te­vens een aan­moe­di­ging om ver­der te gaan met haar baan en de we­reld te la­ten zien wat er (ook van­we­ge de Ame­ri­kaan­se re­ge­ring) aan de an­de­re kant van de we­reld ge­beurt.

Tij­dens het in­ter­view is And­rea Bru­ce net zo­als haar fo­to’s: bui­ten­ge­woon rus­tig, even­wich­tig en in­tel­li­gent.

"In een oor­log is niets te voor­zien en kun­nen schijn­baar on­ge­vaar­lij­ke si­tu­a­ties

plot­se­ling le­vens­ge­vaar­lijk zijn."

Je wordt ge­zien als oor­logs­fo­to­gra­fe, do­cu­men­tai­re­fo­to­gra­fe en ook wel als fo­to­jour­na­lis­te. In welk gen­re zie je je­zelf door­gaans?

Tja, men­sen hou­den zich te zeer aan der­ge­lij­ke de­fi­ni­ties. De mees­te tijd in mijn car­ri­è­re heb ik fo­to’s ge­maakt van oor­lo­gen en con­flic­ten, of van ge­bie­den die daar­door ge­trof­fen zijn. Daar­om word ik vaak als oor­logs­fo­to­gra­fe ge­zien, ter­wijl ik veel meer doe dan dat. Do­cu­men­tai­re­fo­to­gra­fe en fo­to­jour­na­lis­te zijn in on­ze bran­che best con­tro­ver­si­ë­le be­grip­pen, om­dat ze voor ver­schil­len­de men­sen ver­schil­len­de din­gen be­te­ke­nen. Ik zie me­zelf ge­woon als fo­to­gra­fe en jour­na­lis­te.

Hoe ben je van lo­ka­le jour­na­lis­tiek tot oor­logs­ver­slag­ge­ving ge­ko­men?

Voor­af­gaand aan 11 sep­tem­ber kreeg ik een baan bij de Was­hing­ton Post. Toen de Ira­koor­log be­gon, had ik nog geen plan­nen en ook niet de be­hoef­te om met oor­logs­fo­to­gra­fie te be­gin­nen. Toen een col­le­ga die naar Irak zou ver­trek­ken op het laat­ste mo­ment moest af­zeg­gen, werd ik ge­vraagd. En ik zei ja.

In oor­logs­ge­bie­den krijg je te ma­ken met ge­vaar en cha­os. Hoe blijf je kalm in der­ge­lij­ke si­tu­a­ties?

Je moet voor­al de lo­gis­tie­ke kant van je baan on­der con­tro­le hou­den en de si­tu­a­tie voort­du­rend be­oor­de­len. Je bent ten­slot­te niet al­leen ver­ant­woor­de­lijk voor je ei­gen vei­lig­heid, maar ook voor die van je team. Dus je rijdt een paar ki­lo­me­ter, stopt, kijkt om je heen en over­legt of het er vei­lig is. Kun­nen we ver­der, of moe­ten we om­ke­ren? Heb­ben we ge­noeg wa­ter, eten, een plek om te over­nach­ten, een vlucht­rou­te? Hier over na­den­ken leidt ook af van de mo­ge­lij­ke ge­va­ren. Na­tuur­lijk ben ik wel eens bang. In een oor­log is na­me­lijk niets te voor­zien en zelfs schijn­baar rus­ti­ge, on­ge­vaar­lij­ke si­tu­a­ties kun­nen plot­se­ling le­vens­ge­vaar­lijk zijn.

Hoe re­a­geer je dan?

Het klinkt mis­schien gek, maar mijn he­le li­chaam wordt dan he­le­maal rus­tig, bij­na als­of ik in slaap val. Mijn hart­slag wordt tra­ger en ik kan hel­der­der den­ken dan nor­maal. Dat is blijk­baar mijn over­le­vings­mo­dus. Veel men­sen ren­nen weg, ik word rus­tig.

Is de ca­me­ra je emo­ti­o­ne­le schild?

Daar heb ik veel men­sen over ge­hoord, maar bij mij klopt dat niet. Bo­ven­dien heb ik mijn ca­me­ra niet voort­du­rend vast en kan me er dus ook niet be­schermd door voe­len. Maar ik praat met veel men­sen, leer ze ken­nen en leef soms zelfs met ze in een oor­logs­ge­bied. Die ver­bin­ding met men­sen is heel be­lang­rijk voor me en ik ben heel open naar ze. Zo­dra ik zie dat ie­mand huilt, huil ik ook. Soms voel ik me daar­door on­pro­fes­si­o­neel, maar ik kan mijn emo­ties nou een­maal niet uit­scha­ke­len.

Je bent een van de wei­ni­ge vrou­wen in dit fo­to­gra­fie­gen­re. Is dat een voor­deel of een na­deel?

Dat hangt er van af waar ik werk. Ik reis vaak door mos­lim­lan­den, in het Mid­den-Oos­ten of in Azië. Ik heb de in­druk dat het daar helpt om een vrouw te zijn. De re­li­gie is op een be­paal­de ma­nier heel res­pect­vol. Ik ben

“Ik zal nie­mand door mijn fo­to’s in gro­ter ge­vaar

bren­gen dan ze al zijn.”

nooit bang ge­weest om ver­kracht te wor­den. Sa­men met mi­li­tai­ren op pad (on­ge­acht of het Ame­ri­ka­nen, Af­gha­nen of Irake­zen zijn) was be­dui­dend moei­lij­ker. Ik voel­de me als vrouw veel min­der ge­ac­cep­teerd en moest me eerst be­wij­zen.

Wat moet een si­tu­a­tie heb­ben zo­dat je er een fo­to van maakt?

Dat is las­tig. Het is mak­ke­lijk om de oor­log er dra­ma­tisch uit te la­ten zien. Het gaat mij er­om het da­ge­lijks le­ven van een con­flict te la­ten zien, zo­dat men­sen in Ame­ri­ka be­ter kun­nen be­grij­pen wat de men­sen in Irak door­ma­ken. Daar zorg ik na­tuur­lijk niet ac­tief voor, maar ik zoek naar si­tu­a­ties die dat weer­ge­ven: zo­als een man die ‘s och­tends naar zijn werk gaat - in een oor­logs­ge­bied. Maar ook kin­de­ren die naar school gaan en proef­wer­ken ma­ken ter­wijl een he­li­kop­ter naar de plek van een zelf­moord­aan­slag vliegt, slechts een blok ver­der­op. Na­tuur­lijk moe­ten we ook la­ten zien hoe wreed, do­de­lijk, bloe­dig en hart­ver­scheu­rend de oor­log kan zijn. Maar dat doen al heel veel col­le­ga’s, zo­dat ik me op de stil­le kant van oor­log kan con­cen­tre­ren. Ik ge­loof dat de­ze fo­to’s de le­zer eer­der la­ten in­le­ven in iets wat aan de an­de­re kant van de we­reld ge­beurt.

Zijn er si­tu­a­ties waar­in je be­wust geen fo­to hebt ge­maakt?

Ja, meer­de­re ke­ren. Al­tijd wan­neer het ge­vaar be­staat dat het de per­so­nen op de fo­to in groot ge­vaar kan bren­gen. Dat is vaak het ge­val bij vrou­wen in Af­gha­nis­tan. Ik was een keer in een zie­ken­huis in de Oost-Af­ghaan­se stad Khost. Daar lag een vrouw die zo erg door

haar man was mis­han­deld, dat ze in le­vens­ge­vaar ver­keer­de. De art­sen kwa­men naar mij en zei­den: “Kijk dan. Je moet er fo­to’s van ma­ken en de we­reld la­ten zien wat hier ge­beurt!” Maar ik was me er­van be­wust dat als ik er een fo­to van zou ma­ken, de man zijn vrouw zou do­den. De we­reld is klein ge­wor­den en ook men­sen in Af­gha­nis­tan heb­ben smartpho­nes, en zien dus ook de New York Ti­mes en de Was­hing­ton Post. Wij moe­ten ons meer dan ooit be­wust zijn van de con­se­quen­ties die on­ze fo­to’s mo­ge­lijk kun­nen heb­ben. Bo­ven­dien was het al ge­noeg wan­neer ie­mand in het zie­ken­huis zou zien dat ik de vrouw fo­to­gra­feer­de en het te­gen haar man zou ver­tel­len. Je moet el­ke si­tu­a­tie af­we­gen, maar ik zal nooit ie­mand met mijn fo­to’s in nog gro­ter ge­vaar bren­gen.

In hoe­ver­re heeft je be­roep je als per­soon ver­an­derd?

Dat is een moei­lij­ke vraag. Ik ben me er van be­wust dat ik een vol­le­dig an­der mens ben ge­wor­den. Dat ge­beurt in dit be­roep on­her­roe­pe­lijk met ie­der­een. Het gro­te ver­schil is denk ik dat ik veel din­gen niet lan­ger als zwart of wit be­kijk, of als goed of slecht. De we­reld is dui­de­lijk veel ge­com­pli­ceer­der dan we ei­gen­lijk graag zou­den wil­len.

De on­der­schei­ding

Sinds 2014 reikt de In­ter­na­ti­o­na­le Me­dia­stich­ting voor Vrou­wen de An­ja Nie­dring­haus Cou­ra­ge in Pho­to­jour­na­lism Award uit, voor moed in de fo­to­jour­na­lis­tiek. De on­der­schei­ding her­in­nert aan de Duit­se fo­to­jour­na­lis­te An­ja Nie­dring­haus, die een dag voor de pre­si­dents­ver­kie­zin­gen van 2014 in Af­gha­nis­tan werd neer­ge­scho­ten.

Naast And­rea Bru­ce wer­den dit jaar ook Am­ber Brac­ken uit Ca­na­da en Re­bec­ca Con­way uit En­ge­land ge­lau­werd.

19 no­vem­ber 2016De Eli­se Ad­ven­tu­re Mo­rija kerk op Ha­ï­ti werd vol­le­dig ver­woest door or­kaan Mat­thew. Pa­ro­chi­a­nen hou­den des­on­danks dien­sten op het fun­da­ment van de kerk.

Links­bo­ven:14 fe­bru­a­ri 2011Een de­mon­stran­te drukt een ge­hal­veer­de ui te­gen haar neus, ter be­scher­ming voor traan­gas.Links­on­der:2 sep­tem­ber 2003 Hal­la Ha­meed pros­ti­tu­eert zich­zelf om voor haar bei­de kin­de­ren te kun­nen zor­gen.Bo­ven:15 no­vem­ber 2016 Or­kaan Mat­thew eis­te meer dan 1000 do­de­lij­ke slacht­of­fers op Ha­ï­ti. Meer dan 175.000 men­sen ver­lo­ren hun thuis.

Rechts­on­der:25 ju­ni 2011Ay­at is be­keerd tot het Sala­fis­me en be­zoekt fa­mi­lie die het Soe­fis­me aan­hangt.

16 no­vem­ber 2016 Na or­kaan Mat­thew is van het huis van dit meis­je al­leen nog het deur­ko­zijn over.

Noor­zia, een oor­logs­we­du­we, ver­telt over haar man en haar voor­stel­ling van vrij­heid.6 ju­li 2011

In Pee­pli Khe­ra staan kin­de­ren in de rij om hun klas­lo­kaal bin­nen te gaan.15 sep­tem­ber 2016

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.