Hand­ma­tig scherp­stel­len

De au­to­fo­cus van di­gi­ta­le ca­me­ra’s is de af­ge­lo­pen ja­ren een stuk nauw­keu­ri­ger en snel­ler ge­wor­den. Maar pro­fes­si­o­ne­le fo­to­gra­fen stel­len toch lie­ver zelf scherp - on­der­steund door in­tel­li­gen­te as­sis­ten­ten.

CHIP FOTO Magazine - - Inhoud -

Wan­neer je be­ter zelf kunt scherp­stel­len en hoe je dat goed voor el­kaar krijgt.

Por­tret­fo­to­gra­fen ver­trou­wen niet graag op de au­to­fo­cus wan­neer ze ogen en an­de­re spre­ken­de de­tails van het ge­zicht exact scherp wil­len vast­leg­gen. En ook voor ma­cro­fo­to­gra­fen is hand­ma­tig scherp­stel­len mak­ke­lij­ker, want met een klei­ne be­we­ging van de scherp­stel­ring ver­an­der je de fo­cus van een stam­per naar een dauw­drup­pel op de blad­rand. En je draait heel een­vou­dig weer te­rug, wat han­dig is als je de per­fec­te beeld­com­po­si­tie nog aan het be­pa­len bent. Naast de cre­a­tie­ve mo­ge­lijk­he­den die hand­ma­tig scherp­stel­len je biedt, zijn er ook si­tu­a­ties waar­in het ge­woon niet an­ders kan, om­dat de au­to­fo­cus dan faalt: bij wei­nig licht bij­voor­beeld, of wan­neer het on­der­werp te wei­nig con­trast heeft. Bij het fo­to­gra­fe­ren door gras, bla­de­ren of glas, kan de au­to­fo­cus het ook moei­lijk heb­ben.

In der­ge­lij­ke ge­val­len is het be­ter om over te scha­ke­len op hand­ma­tig scherp­stel­len en de lenzen in de juis­te po­si­tie te bren­gen door zelf aan de scherp­stel­ring te draai­en. Daar­om is het goed om wat er­va­ring te heb­ben met de­ze vorm van fotografie en al­le tips en trucs voor een scherp re­sul­taat te ken­nen.

Split prism

Een van de groot­ste uit­da­gin­gen bij het hand­ma­tig scherp­stel­len, is het be­oor­de­len van de scherp­te op het klei­ne scherm of door de zoe­ker. Hoog­waar­di­ge ana­lo­ge ca­me­ra’s had­den een zo­ge­he­ten split prism - een cir­kel in het mid­den van de zoe­ker die dank­zij

“Prak­ti­sche hulp­func­ties zo­als loep en fo­cu­spea­king kun je ook met ma­nu­al fo­cus ob­jec­tie­ven ge­brui­ken.”

te­gen­ge­stel­de ge­deel­de helf­ten on­scher­pe ge­bie­den iets ver­scho­ven weer­geeft. Om bij­voor­beeld scherp te stel­len op een ge­vel, zocht je naar een dui­de­lijk her­ken­ba­re lijn (bij­voor­beeld van een raam), po­si­ti­o­neer­de je de split prism er­op en draai­de je aan de scherp­stel­ring. Het on­der­werp was he­le­maal scherp wan­neer de bei­de helf­ten in de zoe­ker pre­cies op el­kaar pas­ten.

Een aan­tal sys­teem­ca­me­ra’s zijn naar dit voor­beeld uit­ge­rust met een di­gi­ta­le ver­sie er­van (zie ka­der ‘Fo­cu­spea­king’). Een na­deel van het ori­gi­neel en van de di­gi­ta­le ver­sie is dat je al­leen on­der­wer­pen in het mid­den van het beeld kunt be­oor­de­len. Dat kan nog­al be­per­kend wer­ken voor de beeld­com­po­si­tie. Je kunt wel de al­ou­de fo­to­gra­fen-truc ge­brui­ken: eerst scherp­stel­len en daar­na de uit­sne­de aan­pas­sen. Maar bij een groot dia­frag­ma leidt dat al snel tot on­nauw­keu­rig­he­den.

Dat is ook de re­den dat fo­cu­spea­king, een tech­niek die ook van ana­lo­ge ca­me­ra’s en van vi­deo­ca­me­ra’s komt, po­pu­lair­der is. Hier­bij wor­den con­trast­rij­ke ran­den in de zoe­ker en op het scherm in kleur ge­ac­cen­tu­eerd. Om­dat ran­den met veel con­trast te­ge­lij­ker­tijd het scherpst zijn, kun je zo goed be­oor­de­len hoe ver de scherp­te­diep­te in het on­der­werp reikt. Met de bes­te me­tho­de voor het be­oor­de­len van de scherp­te is de ver­gro­ting van de re­le­van­te uit­sne­de nog al­tijd 100 pro­cent. Met dit loep-ef­fect duurt het con­tro­le­ren van de scherp­te wel iets lan­ger, maar het re­sul­taat is ook nauw­keu­ri­ger en bij on­der­wer­pen zo­als stil­le­vens is tijd toch geen be­per­ken­de fac­tor.

Zo­als al­le hulp­func­ties die in Li­ve View of de elek­tro­ni­sche zoe­ker wor­den ge­ïn­te­greerd, kun je de loep en de fo­cu­spea­king ook ge­brui­ken met ma­nu­al fo­cus ob­jec­tie­ven.

Dat is naast de la­ge prijs een van de re­de­nen waar­om ana­lo­ge lenzen po­pu­lair zijn.

Ou­de­re ob­jec­tie­ven zijn vaak über­haupt be­ter ge­schikt voor hand­ma­tig scherp­stel­len dan nieu­we, die voor­al zijn ge­op­ti­ma­li­seerd om sa­men te wer­ken met de au­to­fo­cus. Hoe pre­cies je de scherp­te kunt in­stel­len is daar­bij door­slag­ge­vend - daar­om zou de fo­cus tij­dens het draai­en aan de scherp­stel­ring re­la­tief lang­zaam moe­ten ver­an­de­ren.

Ob­jec­tie­ven die je ook in de AF-mo­dus hand­ma­tig kunt scherp­stel­len zijn een goe­de in­ves­te­ring. Wan­neer de tijd dringt, ge­bruik je de au­to­ma­ti­sche fo­cus. De fijn­af­stem­ming kun je dan hand­ma­tig door­voe­ren, zon­der dat je de scha­ke­laar eerst op ‘hand­ma­tig’ hoeft te zet­ten.

Scherp­stel­len bij fil­men Voor de au­to­fo­cus is het scherp­stel­len bij fil­men een uit­da­ging. Voor­al bij ou­de­re ca­me­ra’s kan het voor­ko­men dat de scherp­te van het ene de­tail naar het an­de­re over­gaat. Dat ge­beurt niet wan­neer je hand­ma­tig scherp­stelt.

Be­we­gen­de on­der­wer­pen De au­to­fo­cus is in de sport- en ac­tie­fo­to­gra­fie on­mis­baar. Toch zijn er si­tu­a­ties waar­in zelfs de snel­ste au­to­fo­cus te lang­zaam is. Pro­fes­si­o­nals stel­len dan lie­ver voor­af scherp op een punt waar het on­der­werp zal gaan ver­schij­nen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.