Ac­ti­on­cams: voor de fun of het se­ri­eu­ze werk

Sport of spel: ac­ti­on­cams zor­gen voor film­pjes met ple­zier

C’t Magazine - - Inhoud - Ul­rich Hil­ge­fort en Joa­chim Sau­er

Ze leg­gen je ski­va­kan­tie, moun­tain­bi­ke­t­our, zeil­wed­strijd of duik­er­va­ring vast. Met een gro­te kijk­hoek, ro­buus­te be­hui­zing en fool­p­roof be­die­ning pro­be­ren ac­ti­on­cams geld los te krij­gen bij de avon­tu­riers on­der de vi­de­olief­heb­bers – ook in 4K.

Dwars door al­le prijs­klas­sen heen ver­heu­gen out­door ca­me­ra's zich in aan­zien­lij­ke po­pu­la­ri­teit. Het aan­tal aan­bie­ders is al­lang net zo on­o­ver­zich­te­lijk ge­wor­den als hun pro­duct­va­ri­an­ten. Daar­bij ziet de ba­sis­uit­rus­ting van zul­ke ca­me­ra's er gro­ten­deels het­zelf­de uit. Een ty­pisch ken­merk is de groot­hoek­lens die in een fixed­fo­cus va­ri­ant van­af een af­stand van on­ge­veer een hal­ve me­ter al­les voor de lens scherp over­brengt. We heb­ben vijf re­cen­te mo­del­len van tus­sen de 165 en de 560 eu­ro ge­test. Er zit­ten chips in met een veel ho­ge­re re­so­lu­tie dan Full HD (1920 × 1080). Voor 'echt' 4K (4096 × 2160) ont­bre­ken er nog een paar pixels, want ze wer­ken met UHD, of­te­wel 3840 × 2160. Dat be­te­kent dus vier keer zo­veel pixels als bij Full HD.

Maar de beeld­pro­ces­sor daar­ach­ter be­paalt de hel­der­heid en scherp­te­diep­te, con­trast en kleur­weer­ga­ve van de vi­deo. Daar hangt het van­af wel­ke beeld­kwa­li­teit je kunt ver­wach­ten. Maar een krach­ti­ge pro­ces­sor in com­bi­na­tie met de sen­sor met ho­ge re­so­lu­tie vraagt be­hoor­lijk wat ener­gie. Het valt niet mee om in de klei­ne be­hui­zing een com­pac­te ac­cu in te bou­wen die toch flink wat ca­pa­ci­teit heeft. Dat geldt ook voor het af­voe­ren van de warm­te die in over­vloed ge­pro­du­ceerd wordt bij het fil­men. Als dat niet goed ge­noeg lukt, stopt de ac­ti­on­cam au­to­ma­tisch met op­ne­men. Dat pro­bleem wordt nog ver­sterkt door ex­tra be­scher­men­de be­hui­zin­gen en zon­ne­warm­te.

De ener­gie­voor­raad van de ac­cu wordt bo­ven­dien ge­bruikt voor han­di­ge din­gen als een vi­deo­dis­play met tou­ch­func­tie – bij­voor­beeld bij de Gar­min. Het­zelf­de geldt voor een gps­sen­sor, wi­fi en blue­tooth. Een ver­wis­sel­ba­re ac­cu is dan ook een must, net als een sta­tie­faan­slui­ting in de ca­me­ra­bo­dy. Ont­breekt die (zo­als bij de GoPro en Gar­min), dan heb je met een beet­je pech weer du­re ac­ces­soi­res no­dig, zo­als bij de Gar­min. Of je stopt de ca­me­ra in de even­eens ver­plich­te ex­tra be­hui­zing. Bij GoPro biedt die ca­se geen ex­tra be­scher­ming voor ge­bruik op het strand of on­der wa­ter, maar daar staat te­gen­over dat de ca­me­ra van zich­zelf al wa­ter­dicht en schok­be­sten­dig is. Al­leen be­staat bij de­ze ca­se wel het ri­si­co dat kras­sen in de front­plaat van de ca­me­ra zicht­ba­re in­vloed heb­ben op de vi­deo­kwa­li­teit. Het­zelf­de geldt voor de be­scher­men­de be­hui­zin­gen. Het is dus de moei­te om ook te kij­ken hoe goed de ser­vi­ce is en of je mak­ke­lijk ver­van­gen­de on­der­de­len kunt krij­gen, zo­dat je door zul­ke kras­sen niet met­een de he­le ca­me­ra weg kunt gooi­en.

Sta­biel beeld

De kwa­li­teit wordt in ie­der ge­val be­vor­derd door beeldsta­bi­li­sa­tie die pro­beert om het juist bij ac­tie­vi­deo's on­ver­mij­de­lij­ke trill­len te be­per­ken tot een mi­ni­mum. Voor het eerst is er op­ti­sche sta­bi­li­sa­tie be­schik­baar. Die vind je bij de So­ny X3000. Dat werkt met een klei­ne, in het op­ti­sche ka­naal van

het ob­jec­tief in­ge­bouw­de lens die door snel­le ac­to­ren zo be­wo­gen wordt dat het de be­we­ging van de ca­me­ra com­pen­seert – zon­der zicht­ba­re ne­ven­ef­fec­ten. De elek­tro­ni­sche va­ri­ant bij de an­de­re kan­di­da­ten ver­schuift als het wa­re het ge­bruik­te blik­veld van de be­wust iets te gro­te sen­sor, zo­dat de be­we­ging van de ca­me­ra wordt ge­com­pen­seerd. In het ide­a­le ge­val lukt dat zon­der zicht­ba­re bij­wer­kin­gen, maar af en toe zie je toch stre­pen of rol­ling shut­ter­ef­fec­ten (gol­ven­de lij­nen).

Bij­zon­der is de over de beel­das draai­ba­re op­ti­sche unit die Drift bij de Ghost 4K le­vert. Voor­al bij ge­bruik on­der las­ti­ge om­stan­dig­he­den, als het niet lukt om de ca­me­ra met de mount horizontaal te be­ves­ti­gen, be­spaart de Drift je wat moei­te bij het na­be­wer­ken.

Via de link aan het eind vind je kor­te test­vi­deo's van de hier be­spro­ken ca­me­ra's.

Kwes­tie van for­maat

Bij ac­tie­vi­deo's komt het niet al­leen aan op de re­so­lu­tie, maar net zo goed op de fra­me­ra­te. Snel­le be­we­gin­gen ko­men vloei­en­der en over­tui­gen­der over als je bij de op­na­me niet in­zet op het maxi­ma­le aan­tal pixels, zo­als bij 4K, maar op een zo hoog mo­ge­lij­ke fra­me­ra­te – dus bij­voor­beeld als je slechts in Full HD, maar wel met 50 of 60 fra­mes per se­con­de filmt. Want bij ho­ge snel­he­den is de be­we­gings­af­stand tus­sen twee beel­den bij 25 of 30 fps zo groot dat vi­deo's schok­ke­rig wor­den. Daar­om wint in­mid­dels ook in het ac­ti­on­cam­seg­ment UHD met met 50 of 60 fra­mes/s aan po­pu­la­ri­teit. Van de ge­tes­te ca­me­ra's haalt al­leen de GoPro He­ro 6 Black dat. Blijk­baar ont­breekt bij de an­de­re cams de be­no­dig­de cpu­per­for­man­ce voor 4K met een ho­ge fra­me­ra­te.

Maar de keu­ze voor re­so­lu­tie en fra­me­ra­te hangt niet al­leen af van de op­na­me­om­stan­dig­he­den. Voor­al om­dat ac­ti­on­cams vaak als twee­de ca­me­ra in­ge­zet wor­den, moet je de op­na­mes tech­nisch zon­der pro­ble­men met die van an­de­re op­na­me­ap­pa­ra­ten in har­mo­nie kun­nen bren­gen. Al­leen dan kun je de vi­deo's van ver­schil­len­de ca­me­ra's zui­ver en zon­der kwa­li­teits­ver­lies aan el­kaar mon­te­ren.

Voor­al de com­bi­na­tie van PAL­vi­deo's met 50 en NTSC­vi­deo's met 60 fps ziet er niet goed uit. Maar an­ders dan bij klas­sie­ke cam­cor­ders en veel smartpho­ne­apps kun je de vi­de­o­norm bij de mees­te ac­ti­on­cams ge­luk­kig wel aan­pas­sen. Als je ook op­na­mes wilt ma­ken bij kunst­licht, kun je be­ter voor de in Ne­der­land ge­brui­ke­lij­ke 50 hertz kie­zen, om­dat je an­ders ra­re flik­ke­rin­gen in het beeld krijgt.

Het po­di­um op

Als je je groot­hoek­ca­me­ra ook wilt ge­brui­ken voor the­a­ter­ en con­cer­top­na­mes, moet je een mo­del over­we­gen waar­bij je de kijk­hoek kunt aan­pas­sen naar min­der groot­hoek. De ge­tes­te ca­me­ra's bie­den dat al­le­maal, met uit­zon­de­ring van de Rol­lei 530. Zo voor­kom je veel le­ge en on­in­te­res­san­te beeld­con­tent en be­perk je bo­ven­dien de ver­vor­min­gen in het beeld. He­laas bie­den veel ac­ti­on­cams niet bij al­le be­schik­ba­re re­so­lu­ties een keu­ze voor de kijk­hoek. Voor­al bij 4K kun je vaak al­leen de groot­hoek kie­zen. Ook op dit punt is het dus aan te ra­den even goed naar de tech­ni­sche spe­ci­fi­ca­ties te kij­ken voor­dat je tot aan­schaf over­gaat – of je kiest be­wust voor Full HD met een smal­le­re kijk­hoek.

Voor ge­bruik bij con­cer­ten is het aan te ra­den naar een aan­slui­ting voor een ex­ter­ne mi­cro­foon te kij­ken. In de test bie­den de Drift, GoPro en So­ny die. Daar­mee kun je af­han­ke­lijk van de ge­ko­zen mi­cro­foon en je po­si­tie ac­cep­ta­bel ge­luid op­ne­men. Het ge­luid van de in­ge­bouw­de mi­cro­foon is vaak al­leen ge­schikt om bij de na­be­wer­king een ho­pe­lijk be­schik­ba­re ex­tra au­dio­op­na­me syn­chroon toe te voe­gen. Ge­luid speelt bij de mees­te ac­ti­on­cams een on­der­ge­schik­te rol – de cams van GoPro en So­ny vie­len wat dat be­treft po­si­tief op.

Goed be­diend

Naast de tech­ni­sche kwa­li­teit speelt de be­die­ning van een ac­ti­on­cam een be­lang­rij­ke rol bij de se­lec­tie­cri­te­ria. Wat heb je aan een ho­ge re­so­lu­tie en goe­de beeldsta­bi­li­sa­tie als je in het vuur van de strijd de op­na­me niet of te laat ge­start hebt of als het niet luk­te om de op­na­me­pa­ra­me­ters aan te pas­sen aan de si­tu­a­tie?

Al­leen al om de be­hui­zin­gen zo goed mo­ge­lijk af­ge­slo­ten te hou­den, pro­be­ren de ont­wer­pers het aan­tal aan­slui­tin­gen en be­die­nings­ele­men­ten zo klein mo­ge­lijk te hou­den. Dan moet je het met vijf (So­ny), vier (Rol­lei), drie (Drift en Gar­min) of zelfs maar twee (GoPro) knop­pen voor el­kaar zien te krij­gen om al­le func­ties te ge­brui­ken. Voor­al bij een ca­me­ra die je waar­schijn­lijk niet el­ke dag, en zon­der hand­lei­ding in de buurt ge­bruikt, komt het er­op aan dat de be­lang­rijk­ste func­ties en pa­ra­me­ters di­rect toe­gan­ke­lijk zijn. Dat geldt in ie­der ge­val voor re­so­lu­tie en fra­me­ra­te en af­han­ke­lijk van de ei­sen aan de op­na­me ook voor wit­ en kleur­ba­lans. Daar­om heb­ben we het be­die­nings­con­cept apart be­oor­deeld en ook de be­die­ning met een app mee­ge­no­men. Ac­ti­on­cams wor­den na­me­lijk vaak ge­mon­teerd op plek­ken waar je tij­dens de op­na­me niet meer bij kunt, zo­dat je dan aan­ge­we­zen bent op be­die­ning op af­stand.

Daar­bij is het nog al­tijd las­tig dat er ver­tra­ging zit in de over­dracht van de pre­view naar het mo­bie­le ap­pa­raat, of­te­wel la­ten­cy. In com­bi­na­tie met de re­ac­tie­tijd van de ca­me­ra­man kan de­ze ver­tra­ging er toe lei­den dat je de op­na­me te laat start. Bij lang­du­ri­ger ge­bruik is het bo­ven­dien

han­dig dat je de ca­me­ra ook op af­stand weer uit kunt zet­ten – zo spaar je de ac­cu. In de test luk­te dat ech­ter al­leen bij de GoPro en de So­ny.

Vast­ge­maakt

Er is nau­we­lijks een pro­duct­ca­te­go­rie met zo veel ver­schil­len­de soor­ten en ma­ten ac­ces­soi­res als ac­ti­on­cams. Voor­al de ein­de­lo­ze lijst mounts – grij­pers, hou­ders, span­ban­den en vei­lig­heids­ver­bin­din­gen – laat zien hoe breed het sca­la aan toe­pas­sin­gen voor de­ze ca­me­ra's is.

Dat leidt tot een pa­ra­doxa­le si­tu­a­tie: bij de du­re ac­ti­on­cams – zo­als de So­ny – be­spa­ren de fa­bri­kan­ten op ac­ces­soi­res, ter­wijl bij de goed­ko­pe­re mo­del­len – zo­als die van Rol­lei – di­ver­se hou­ders en adap­ters mee­ge­le­verd wor­den. Hoe­wel die gul­heid door veel ge­ïn­te­res­seer­den als plus­punt be­oor­deeld wordt, re­de­ne­ren de aan­bie­ders van ca­me­ra's in het ho­ge prijs­seg­ment dat het vrij­wel on­mo­ge­lijk is om een pak­ket sa­men te stel­len dat voor al­le ge­val­len vol­staat. Daar­om is het vol­gens hen zin­vol­ler om zich tot een func­ti­o­neel mi­ni­mum te be­per­ken.

Dat klinkt mis­schien wel heel erg als in­dek­ken, maar de mee­ge­le­ver­de ac­ces­soi­res zijn ei­gen­lijk al­tijd slechts ge­schikt voor een paar keer mon­te­ren. Vol­doen­de kwa­li­teit om ste­vig lang­du­rig ge­bruik te door­staan en meer­de­re ke­ren op ver­schil­len­de plaat­sen vast­ge­maakt te wor­den, hoef je bij mee­ge­le­ver­de ac­ces­soi­res niet te ver­wach­ten. Het is dan ook aan te ra­den om naast de prijs voor de ca­me­ra nog wat geld te re­ser­ve­ren voor toe­be­ho­ren. Daar kun je na­me­lijk nog flin­ke be­dra­gen aan spen­de­ren, bij­voor­beeld als je op zoek gaat naar ul­tiem flexi­be­le en sta­bie­le mon­ta­ge­klem­men.

Maar wat je ook no­dig hebt, als je blijft twij­fe­len zit je zon­der ge­schik­te be­ves­ti­ging. Want iets met duct­ta­pe en tie­wraps knut­se­len is geen goed idee. Bij een van on­ze tests is al eens een ca­me­ra in de mod­de­ri­ge diep­ten van een meer ver­dwe­nen om­dat de­ze nood­op­los­sing het niet hield. In ver­ge­lij­king met de to­taal­prijs valt het be­drag voor een vei­li­ge klem wel mee en dat is dan goed be­steed.

Con­clu­sie

Ac­ti­on­cams wor­den steeds goed­ko­per. Je hebt er zelfs al met UHD­re­so­lu­tie voor nog geen 200 eu­ro. De prijs­druk komt uit Chi­na. Daar zit het gros van de toe­le­ve­ran­ciers die on­der ei­gen

naam of met een er­op ge­plakt merk de Eu­ro­pe­se markt be­stor­men – zo­als Rol­lei met de Ac­ti­on­cam 530. Zo­als in de­ze prijs­klas­se ge­brui­ke­lijk scoort die met veel mee­ge­le­ver­de ac­ces­soi­res, maar kan hij wat be­treft beeld­kwa­li­teit niet mee­ko­men met de rest van de ge­tes­te ap­pa­ra­ten. Daar­door is hij voor­al ge­schikt als in­stap­mo­del met wei­nig am­bi­ties – of voor toe­pas­sin­gen waar­bij het ri­si­co op ver­lies groot is.

Als je waar­de hecht aan goe­de vi­deo's, moet je wat die­per in de bui­del tas­ten. De duur­ste ca­me­ra uit de test, de So­ny X3000R over­tuigt met een slim­me af­stands­be­die­ning met pre­view. Maar het groot­ste plus­punt – naast de goe­de beeld­kwa­li­teit – is de op­ti­sche beeldsta­bi­li­sa­tie. De af­stand tot markt­lei­der GoPro met de nieu­we He­ro 6 is ech­ter niet bij­zon­der groot. De elek­tro­ni­sche beeldsta­bi­li­sa­tie daar­van le­vert ook pri­ma rus­tig beeld. De dui­de­lijk te kleur­rij­ke stan­daard­in­stel­ling van het beeld moet je in het me­nu aan­pas­sen.

Qua beeldsta­bi­li­sa­tie kan ver­der al­leen Drift mee­ko­men met de Ghost, waar de­ze op­tie en­kel ont­breekt in de 4K­mo­dus. Toch le­vert de ca­me­ra dan nog goe­de beel­den. Dank­zij de draai­ba­re lens ben je bij de­ze ca­me­ra het flexi­belst om hem te mon­te­ren en daar­na aan te pas­sen aan de ho­ri­zon – een dui­de­lijk voor­deel.

De Gar­min Virb Ul­tra 30 is dui­de­lijk ge­richt op spor­ters. Hier­mee leg je niet al­leen beeld vast, maar ook de waar­den van di­ver­se sen­so­ren. Met de mee­ge­le­ver­de soft­wa­re kun je je aan­tal stap­pen en hart­slag syn­chro­ni­se­ren met de vi­deo. Met zijn ge­mid­del­de prijs en pri­ma beel­den is de Virb Ul­tra 30 niet al­leen voor trai­nings­doel­ein­den een goe­de op­tie. (hhe)

Met of zon­der touch: met het klei­ne beeld­scherm aan de ach­ter­kant van de Rol­lei- en Gar­min-ca­me­ra's kun je goed be­pa­len wat je in beeld krijgt.

De Gar­min Virb is op­mer­ke­lijk een­vou­dig te be­die­nen – dank­zij het tou­chs­creen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.