Pro­ble­men op­los­sen met Win­dows PE

Los pro­ble­men op met het mi­ni-be­stu­rings­sys­teem Win­dows PE

C’t Magazine - - Inhoud 7-8/2018 - Axel Vahl­diek

Er zijn han­di­ge tools be­schik­baar om Win­dows-pro­ble­men op te los­sen, denk bij­voor­beeld aan de re­co­ve­ry­om­ge­ving Win­dows RE die stan­daard in desktope­di­ties van Win­dows 10 wordt mee­ge­le­verd [1]. Hier­mee re­pa­reer je je boot­lo­a­der, re­set je je wacht­woord van Win­dows, re­pa­reer je sys­teem­be­stan­den, red je be­stan­den van de eeu­wi­ge di­gi­ta­le jacht­vel­den en nog veel meer. Maar Murp­hy's Law komt ook hier wel eens bo­ven­drij­ven, en soms heb je op het mo­ment dat je het no­dig hebt nou net niet een red­dingstool tot je be­schik­king. Maar geen nood: er is ook nog Win­dows PE. Met de­ze tool kun je de be­lang­rijk­ste han­de­lin­gen voor el­kaar krij­gen, al gaat dat iets min­der mak­ke­lijk. Maar je kunt er wel ge­bruik van ma­ken als de rest com­pleet in de soep ge­lo­pen is. Je vindt het na­me­lijk te­rug op ver­ras­send veel boot­a­ble me­dia.

Win­dow PE is op zich een soort van mi­ni-Win­dows die niet ge­ïn­stal­leerd hoeft te zijn. Het is door Mi­cro­soft voor­al ont­wik­keld en bedoeld als ba­sis­be­stu­rings­sys­teem waar­in de in­stal­la­tie van Win­dows wordt ge­draaid. Daar­aan dankt het ook zijn naam, PE staat voor Prein­stal­la­ti­on En­vi­ron­ment. Om te voor­ko­men dat het con­ti­nue draait, start PE el­ke 72 uur op­nieuw op. Het ont­breekt ver­der aan de ty­pi­sche on­der­de­len van Win­dows zo­als de Ver­ken­ner, het Bu­reau­blad, de Taak­balk en het Start­me­nu. Ook Po­werShell en het .NET-fra­me­work zijn niet aan­we­zig. Je hebt al­leen een Op­dracht­prompt be­schik­baar, en zelfs die zit mee­stal ver­stopt. Maar zo­dra je de Op-

Als je geen re­co­ve­ry-me­di­um of an­de­re her­stel­tool bij de hand hebt, kun je al­tijd nog het mi­ni­be­stu­rings­sys­teem Win­dows PE er­bij pak­ken. Dat is wel iets min­der fijn in ge­bruik, maar kan best veel en is vrij­wel overal te­voor­schijn te to­ve­ren.

dracht­prompt ge­von­den hebt, is er wei­nig dat je niet via die weg ge­re­pa­reerd krijgt.

Hoe te re­ge­len?

Om aan een boot­me­di­um te ko­men waar­mee je Win­dows PE kunt draai­en, hoef je niet veel moei­te te doen. Vaak heb je niet eens een nieuw me­di­um no­dig, om­dat er op de plek waar een pc ge­red moet wor­den al een­tje aan­we­zig is. Dat is zelfs bij een spon­ta­ne red­dings­ac­tie op een druk­ke fa­mi­lie­bij­een­komst vaak het ge­val.

Als er een re­co­ve­ry-stick be­schik­baar is, heb je niet al­leen PE be­schik­baar, maar zelfs Win­dows RE om aan het re­pa­re­ren te slaan. Als je be­hal­ve de de­fec­te pc nog een wer­ken­de pc be­schik­baar hebt, kun je snel een re­co­ve­ry-stick (her­stel­sta­ti­on) aan­ma­ken via de wi­zard 'Een her­stel­sta­ti­on ma­ken'.

Mocht dat niet luk­ken, bij­voor­beeld om­dat de pc-bou­wer iets niet goed heeft ge­con­fi­gu­reerd [2], dan is er nog niet di­rect re­den voor pa­niek. Win­dows PE staat na­me­lijk op al­le Win­dows-in­stal­la­tie­me­dia, of dat nu een usb-stick of cd/dvd is. De truc is om de Op­dracht­prompt bo­ven wa­ter te krij­gen. Het eni­ge wat je hoeft te doen, is boo­ten van­af zo'n me­di­um. Zo­dra het eer­ste ven­ster ver­schijnt, waar­in je on­der an­de­re om de ge­wens­te in­stal­la­tie­taal wordt ge­vraagd, druk je op Shift-F10 en ver­schijnt de Op­dracht­prompt in beeld. De­ze toet­sen­com­bi­na­tie is han­dig om te ont­hou­den, want hij werkt on­der vrij­wel al­le ver­sies van PE.

Een re­co­ve­ry­me­di­um in wel­ke vorm dan ook, of dat nu van de pc-fa­bri­kant af­komt of je hem zelf aan­ge­maakt hebt, is een po­ging waard om van te boo­ten. Vaak start ook daar­van Win­dows PE op en zo kom je via Shift-F10 weer bij de Op­dracht­prompt.

Kom je een re­co­ve­ry­me­di­um te­gen van een vi­rus­scan­ner of een back-up­pro­gram­ma [3]? Ook daar vind je vaak Win­dows PE op te­rug. Na het boo­ten start er dan vaak wel een spe­ci­aal pro­gram­ma van de fa­bri­kant, maar mee­stal is er met wat zoek­werk in de me­nu's wel een ma­nier te vin­den om bij de Op­dracht­prompt te ko­men. Bij het re­co­ve­ry­me­di­um van Acro­nis True Ima­ge 2018 draait op de ach­ter­grond al een Op­dracht­prompt, maar de­ze is door het draai­en van het Acro­nis­pro­gram­ma ge­blok­keerd. Zo­lang True Ima­ge draait, blijft de truc van Shift-F10 on­bruik­baar. Om er wel bij te kun­nen, beein­dig je het Acro­nis-pro­gram­ma, daar­na kun je weer via de toets­com­bi­na­tie de Op­dracht­prompt star­ten. En er is nog een ma­nier om bij Win­dows PE te be­lan­den: als je een wer­ken­de pc met Win­dows be­schik­baar hebt, kun je al­les gra­tis down­lo­a­den om een boot­a­ble her­stel­m­e­di­um te ma­ken. We heb­ben het hier over de gra­tis Me­dia Cre­a­ti­on Tool (MCT, zie de link aan het eind). De MCT down­lo­adt de Win­dows-set-up­be­stan­den en ko­pi­eert ze naar keu­ze naar een usb-stick of brandt ze op dvd. Het pro­gram­ma biedt aan om zo­wel 32- als 64bit in­stal­la­tie­be­stan­den bin­nen te ha­len. Dit is ze­ker aan te ra­den, aan­ge­zien er op het uit­ein­de­lij­ke boot­me­di­um dan twee ver­sies van Win­dow PE staan waar­mee je boot­pro­ble­men kunt ver­mij­den (ver­der­op meer daar­over). Voor al­leen maar re­pa­re­ren zijn de in­stal­la­tie­be­stan­den niet no­dig, maar je kunt ze niet de­se­lec­te­ren.

Wordt het script c't-WIMa­ge ge­bruikt (zie ct.nl/work­shops/ct-wima­ge) in­ge­zet en wordt daar­bij (zo­als aan­ge­ra­den) een usb­schijf ge­bruikt? Ook op die ma­nier boot je Win­dows PE en werkt de toets­com­bi­na­tie Shift-F10 voor het scha­ke­len naar de Op­dracht­prompt.

Mocht je hem toe­val­lig heb­ben lig­gen: Win­dows PE zit ook in de As­sess­ment and De­vel­op­ment Kit( ADK). Dat is Mi­cro­softs tool­kit voor het ma­ken en ge­au­to­ma­ti­seerd uit­rol­len van aan­ge­pas­te Win­dows­in­stal­la­tie­pak­ket­ten. De ADK is de op­vol­ger van de Win­dows Au­to­ma­ted In­stal­la­ti­on Kit (WAIK). Al met al heb je dus ge­noeg keu­ze als het gaat om her­stel­m­e­dia waar­van je Win­dows PE kunt la­ten op­star­ten.

De juis­te keu­ze

Als je meer­de­re me­dia met PE hebt lig­gen, is het ver­stan­dig de nieuw­ste te ge­brui­ken. PE is na­me­lijk be­schik­baar in ver­schil­len­de ver­sies (bij­voor­beeld ver­sie 5 via Win­dows 8.1) en te­gen­woor­dig heeft hij het­zelf­de ver­sie­num­mer als Win­dows zelf (10, of ei­gen­lijk 10.0). Daar­bij is het van be­lang het build­num­mer in de ga­ten te hou­den. Sinds de Fall Cre­a­tors Up­da­te (1709) heeft PE als build­num­mer 10.0.16299. Mi­cro­soft zorgt er wel voor dat de ver­sies ook bac­k­wards com­pa­ti­bel zijn.

Om te ach­ter­ha­len wel­ke ver­sie van PE je voor je hebt, hoef je al­leen maar de Op­dracht­prompt er­bij te pak­ken. Zo­dra je die opent, ver­schijnt met­een de tekst 'Mi­cro­soft Win­dows [Ver­si­on 10.0.16299.xxx]', waar­bij de xxx staat voor een getal dat bij het patchle­vel hoort. Je hoeft niet op al­le cij­fers te let­ten, want ze ver­an­de­ren toch weer bij het draai­en van up­da­tes. Ge­bruik de PE-ver­sie met het hoog­ste ver­sie­num­mer.

Boo­ten

Om van een in­stal­la­tie­me­di­um te kun­nen boo­ten, moet je na het aan­zet­ten van je pc een spe­ci­fie­ke toets of toets­com­bi­na­tie in­druk­ken. De­ze ver­schilt per moe­der­bord(fa­bri­kant), maar mee­stal gaat het om Esc, F2, F8, F12 of De­le­te. Let op mel­din­gen die in beeld ver­schij­nen zo­dra je je pc aan­zet, die ge­ven vaak aan wel­ke toet­sen­com­bi­na­tie je kunt ge­brui­ken voor het boot­me­nu of voor de BIOS-/UEFI-in­stel­lin­gen.

Boo­ten van dvd ver­loopt mee­stal pro­bleem­loos, mits er een in­ter­ne dri­ve in­ge­bouwd zit. Bij usb-dri­ves kan het spaak lo­pen. Pro­beer dan een an­de­re usb-poort of ge­bruik een an­de­re usb-dri­ve. Steek de dri­ve als het even kan di­rect in je pc en niet via een hub. Als je een usb-hard­dri­ve ge­bruikt, kan het wis­se­len van ka­bel of be­hui­zing hel­pen. Het is af en toe wat ex­pe­ri­men­te­ren, aan­ge­zien zelfs iden­tie­ke ap­pa-

ra­ten door an­de­re chips of firm­wa­re­ver­sies net iets an­ders zijn.

Voor­al bij UEFI is het op­let­ten ge­bla­zen. PE boot op zich­zelf pri­ma als de firm­wa­re van het moe­der­bord de pc in UEFI­mo­dus start, maar hier heb je te ma­ken met een af­han­ke­lijk­heid van de ar­chi­tec­tuur. Niet al­leen Win­dows PE is in een 32en 64-bit ver­sie be­schik­baar, dat geldt ook voor de UEFI-firm­wa­re. De­ze boot al­leen de PE-ver­sie die bij de UEFI-ar­chi­tec­tuur past. Mee­stal is het de 64-bit ver­sie. De an­de­re PE-ver­sie stopt bij het op­star­ten met een ver­mel­ding naar Win­load.efi of cryp­ti­sche fout­co­des als '0xc0000359'. Dit geeft aan dat je een PE voor een an­de­re ar­chi­tec­tuur er­bij moet pak­ken. Je kunt ook in je BIOS de Com­pa­ti­bi­li­ty Sup­port Mo­du­le (CSM) in­scha­ke­len, zo­dat je pc in de BIOS­mo­dus start. Daar­bij speelt de ar­chi­tec­tuur van Win­dows PE geen rol: bei­de va­ri­an­ten wer­ken.

Over­zicht krij­gen

Wees er­van be­wust dat Win­dows PE tij­dens het draai­en al­leen da­ta op de RAM-disk op­slaat. Na een her­start zijn al­le wij­zi­gin­gen weer ver­dwe­nen. De schijf wordt stan­daard niet aan­ge­raakt door Win­dows PE. Al­leen als je zelf da­ta op je schijf be­werkt on­der PE, zijn die wij­zi­gin­gen per­ma­nent. Zo­lang je dit niet doet, kun je PE zon­der zor­gen uit­pro­be­ren. Dat is ook han­dig: zo kun je in al­le rust be­kij­ken hoe al­les werkt en ben je toch voor­be­reid voor als je het echt di­rect no­dig hebt.

Na het op­star­ten en het ope­nen van de Op­dracht­prompt met Shift-F10 krijg je een re­tro­ge­voel. Je ziet al­leen een knip­pe­ren­de cur­sor voor je neus en that's it. Via de Op­dracht­prompt krijg je met de juis­te com­man­do's een over­zicht van je schij­ven te zien, maar het is mak­ke­lij­ker om No­te­pad te star­ten door no­te­pad in te ty­pen. Ge­bruik nu Con­trol+O om het Ope­nen­ven­ster er­bij te pak­ken. Klik dan op 'De­ze pc' om al­le dri­ves waar een schijf­let­ter aan hangt te be­kij­ken.

Je ziet er wat meer dan je nor­ma­li­ter zou zien. Er staat na­me­lijk het PE-me­di­um tus­sen, plus een schijf met de naam 'Boot' met als schijf­let­ter x. Dit is de RAM-disk die door Win­dows PE wordt ge­bruikt. Als Win­dows op een schijf is ge­ïn­stal­leerd met een MBR-par­ti­tie­ta­bel, ver­schijn ook nog de boot­par­ti­tie die te her­ken­nen is aan een klei­ne groot­te (een paar hon­derd MB) en een naam als 'Sy­s­tem Re­ser­ved'. Op schij­ven die GPT-ge­par­ti­ti­o­neerd zijn zie je geen boot- of re­co­ve­ry­par­ti­tie. Bij pc's waar­op door de fa­bri­kant Win­dows is ge­ïn­stal­leerd kun­nen nog meer par­ti­ties ver­meld wor­den.

Aan de hand van de map­pen­struc­tuur op schijf x: kun je ook her­ken­nen of er een 32- of 64-bit ver­sie van PE draait. Als er een map met de naam 'Pro­gram Fi­les (x86)' tus­sen staat gaat het om een 64-bit ver­sie, an­ders gaat het om een 32-bit va­ri­ant.

Mocht je niet al­les goed in beeld krij­gen: dub­bel­klik op de ven­ster­balk om het ven­ster te maxi­ma­li­se­ren.

Ko­pi­ë­ren met je muis

Het Ope­nen-ven­ster van No­te­pad is ook han­dig om be­stan­den en map­pen heen en weer te ko­pi­ë­ren, bij­voor­beeld om ze vei­lig te stel­len op een an­de­re schijf. Stan­daard zie je al­leen map­pen en schij­ven plus tekst­be­stan­den. Om de weer­ga­ve om te bou­wen moet je on­der­in het scherm bij be­stands­ty­pe via het pull-down­me­nu kie­zen voor 'Al­le be­stan­den (*.*)'. Dit om­scha­ke­len moet je el­ke keer her­ha­len, om­dat de in­stel­ling niet be­hou­den blijft (niet wordt op­ge­sla­gen). Het ko­pi­ë­ren en plak­ken ge­beurt via de bij­be­ho­ren­de (be­ken­de) com­man­do's in het snel­me­nu. De toets­com­bi­na­ties Con­trol+C en Con­trol+V wer­ken ook. Let wel op twee din­gen: je ziet de ge­plak­te be­stan­den en map­pen pas na het ver­ver­sen met F5. Dit geldt ook voor ac­ties als her­noe­men of nieuw aan­ma­ken. En het Ope­nen-ven­ster laat je slechts één be­stand of map se­lec­te­ren, meer­de­re gaat niet.

Om meer­de­re map­pen vei­lig te stel­len, moet je ze dan één voor één ko­pi­ë­ren. Maar er is een ma­nier die wat mak­ke­lij­ker werkt. Als je PE van­af een usb-disk op­start, ver­schijnt de­ze stan­daard in het snel­me­nu als doel­lo­ca­tie, wat het heen- en weer scha­ke­len tus­sen de bron- en doel­map­pen over­bo­dig kan ma­ken.

Een an­der han­dig­heid­je is om on­der Win­dows PE te wis­se­len tus­sen ven­sters via Alt+Tab of Win­dows+pijl­toets om de ven­sters te or­de­nen. Ver­klein eerst het No­te­pad-ven­ster zo­da­nig dat het klei­ner is dan de lin­ker helft van je scherm. Zet de muis­cur­sor op de hoek rechts­on­der tot­dat je cur­sor een dub­be­le pijl wordt. Daar­na schuif je het ven­ster van No­te­pad he­le­maal naar links en druk je op de knop­pen Con­trol+O. Het Ope­nen-ven­ster is met Win­dows+pijl­tje-links naar het lin­ker­deel van je scherm te ver­plaat­sen. Wis­sel met Alt+Tab te­rug naar de Op­dracht­prompt en start dan via het op­nieuw in­ty­pen van no­te­pad een twee­de in­stan­tie van het pro­gram­ma.

Je kunt je dit beet­je typ­werk nog be­spa­ren door op de pijl­toets om­hoog te druk­ken om het laat­ste com­man­do te her­ha­len. Dit ven­ster ver­klein je ook weer en schuif je he­le­maal naar rechts. Nu pak je het Ope­nen-ven­ster er weer bij via Con­trol+O en zet je het rechts neer via Win­dows+rechts. Met Alt+Tab haal je nu het Ope­nen-ven­ster van de eer­ste in­stan­tie van No­te­pad er­bij, en dan heb je een wel­i­waar wat ge­ïm­pro­vi­seer­de dual­pa­ne­fi­lema­na­ger tot je be­schik­king met wat be­per­kin­gen.

Bij het om­gaan met be­stan­den is het be­lang­rijk ook echt het Ope­nen-ven­ster te ge­brui­ken en niet het in prin­ci­pe iden­tiek wer­ken­de Op­slaan-ven­ster. Als je je in het Ope­nen-ven­ster ver­gist bij het ty­pen, wordt slechts één be­stand in­ge­le­zen en dat kan geen kwaad. Als je in een Op­slaan­ven­ster iets ver­keerd doet en dan in de hec­tiek be­ves­tigt dat je het be­stand echt wilt ver­van­gen, loop je de kans be­lang­rij­ke be­stan­den kwijt te ra­ken.

Voor al­le dui­de­lijk­heid: het Ope­nen­ven­ster is dat­ge­ne waar het om gaat, niet

No­te­pad. Je kunt ook het Ope­nen-ven­ster van elk an­der pro­gram­ma ge­brui­ken, zelfs het 'Re­gis­ter­be­stand im­por­te­ren'-ven­ster van Re­gedit. Bij re­co­ve­ry­me­dia van bac­kupsoft­wa­re is het ven­ster om de back-up te kie­zen die je te­rug wilt zet­ten een op­tie, als je hier ten­min­ste de op­tie 'Al­le be­stan­den' kunt se­lec­te­ren.

Voor com­plexe­re ko­pi­eer­ac­ties heb je nog toe­gang tot de be­ken­de com­mand­line­tools als co­py, xco­py en ro­bo­co­py. Als je nog niet zo be­kend bent met de­ze tools, is het waar­schijn­lijk snel­ler om ge­woon met je muis te ko­pi­ë­ren.

Pro­gram­ma's star­ten

On­der Win­dows PE kun je be­hal­ve de mee­ge­le­ver­de pro­gram­ma's ook an­de­re star­ten, maar niet zo­maar al­les. De 32-bit Win­dows PE kan al­leen 32-bit pro­gram­ma's uit­voe­ren en 64-bit Win­dows PE al­leen 64bit pro­gram­ma's. Por­ta­ble tools wer­ken pro­bleem­loos, de­ze kun je zon­der in­stal­la­tie di­rect star­ten van­af bij­voor­beeld een usb-stick. Daar ho­ren ook tools bij als Au­to­runs, om te con­fi­gu­re­ren wat Win­dows bij het op­star­ten met­een op­start, en NTp­wedit om het wacht­woord te ver­an­de­ren waar­mee je aan­meldt in Win­dows.

Om zo'n pro­gram­ma te ge­brui­ken, ko­pi­eer je de juis­te ver­sie naar een usb­stick. Dat mag ook de stick zijn waar van­af je zo­net Win­dows PE hebt op­ge­start: los­ha­len, pro­gram­ma via een an­de­re pc er­op zet­ten en dan weer in de eer­ste pc stop­pen. Wel is het be­lang­rijk dat je tus­sen het los­ha­len en te­rug­stop­pen van de stick niks met de draai­en­de Win­dows PE doet. Een smartpho­ne kan on­der Win­dows PE ove­ri­gens niet als ver­van­ger voor een usb-stick wor­den ge­bruikt. De daar­voor be­no­dig­de dri­vers ont­bre­ken.

Het star­ten van het pro­gram­ma ge­beurt via de Op­dracht­prompt, maar het Ope­nen-ven­ster is wat fij­ner. Stel de weer­ga­ve weer in op 'Al­le Be­stan­den' en klik naar de lo­ca­tie waar het pro­gram­ma staat. Let op: je moet er niet uit ge­woon­te op dub­bel­klik­ken. Hier­mee zou je het pro­gram­ma ope­nen als tekst­be­stand in No­te­pad. Via een rech­ter­muis­klik op het pro­gram­ma kies je voor het ope­nen en start je het pro­gram­ma op.

Je hoeft het pro­gram­ma niet met adm­in­rech­ten uit te voe­ren (al is de­ze me­nu-op­tie is wel be­schik­baar). Bij Win­dows PE heb je na­me­lijk niet al­leen adm­in­rech­ten, maar ook sys­teem­rech­ten die daar nog eens bo­ven lig­gen. Dit con­tro­leer je via Taak­be­heer, door tas­km­gr in de Op­dracht­prompt te ty­pen. Op het tab­blad 'Pro­cess' zie je ver­vol­gens wel­ke pro­ces­sen als 'Sy­s­tem' draai­en.

Tool­kit

Win­dows PE heeft stan­daard al een aan­tal pro­gram­ma's. Die staan bij el­kaar in de map x:\Win­dows\Sy­s­tem32. Na­vi­geer hier naar­toe via de No­te­pad/Ope­nen-truc en sor­teer de weer­ga­ve door het aan­klik­ken van de ty­pe-ko­lom. Dan zie je de com­mand­line­tools over­zich­te­lijk te­rug, bij­voor­beeld de par­ti­tie­tool Disk­part [4], bce­dit voor het be­wer­ken van de BCD-sto­re van de boot­ma­na­ger, bcd­boot voor het aan­ma­ken van een nieu­we boot­lo­a­der, ta­keown en ica­cls voor het in­stel­len van NFTS-rech­ten. Via het Ope­nen-ven­ster kun je door het kie­zen van de ex­tra ko­lom 'Be­stands­be­schrij­ving' wat meer in­for­ma­tie la­ten weer­ge­ven.

Be­vat de in­ter­ne schijf een Win­dows­in­stal­la­tie, dan kun je pro­be­ren om van daar­uit pro­gram­ma's te star­ten. Als osk.exe aan­we­zig is, kun je zelfs op tou­ch­ap­pa­ra­ten een on­s­creen toet­sen­bord la­ten weer­ge­ven. Hou er wel re­ke­ning mee dat veel pro­gram­ma's zon­der eni­ge mel­ding niet star­ten of na het star­ten niets nut­tigs doen. De da­ta­clea­ner cle­an­m­gr.exe start bij­voor­beeld wel op, maar kan al­leen de prul­len­bak van de in­ter­ne schijf leeg­ma­ken. Let ook op bij Mi­cro­softs Ma­li­cious Soft­wa­re Removal Tool MRT.exe. De­ze start wel op

en een vol­le­di­ge scan van al­le schij­ven is mo­ge­lijk, maar als je ver­moed dat er iets niet in de haak is zijn de op de schijf aan­we­zi­ge scan­ners juist die­ge­ne die je niet meer moet ver­trou­wen. Veel mal­wa­re gaat daar na­me­lijk als eer­ste op af.

Net­werk­ver­bin­ding re­ge­len

Via Win­dows PE een net­werk­ver­bin­ding ma­ken is een op­tie. Dit is han­dig om je be­stan­den naar een NAS te ko­pi­ë­ren. Wel moet je een be­dra­de net­werk­ver­bin­ding heb­ben, bij wifi krijg je geen ver­bin­ding voor el­kaar. Om de be­dra­de ver­bin­ding te ac­ti­ve­ren tik je het on­der­staan­de com­man­do in:

wpeu­til ini­ti­a­li­ze­net­work

Het com­man­do meldt al­leen heel even dat het suc­ces­vol is uit­ge­voerd. Via ip­con­fig is dan te zien welk ip-adres de rou­ter aan je pc heeft uit­ge­deeld. Via de UNC-pad­me­tho­de krijg je toe­gang tot een an­de­re pc met \\ser­ver\sha­re. Het ip-adres ge­brui­ken kan ook.

Stan­daard staat de fire­wall aan, waar­door Win­dows PE niet op ping-re­quests van an­de­re pc's re­a­geert. Mocht je last heb­ben van de fire­wall: via wpeu­til disa­ble­fire­wall scha­kel je hem uit. Hier­na re­a­geert Win­dows PE op ping-re­quests. Voor het weer in­scha­ke­len van de fire­wall ge­bruik je wpeu­til ena­ble­fire­wall.

Net­werk­schijf ver­bin­den

Met nog een han­dig com­man­do maak je ver­bin­ding met een sha­re op een ser­ver of je NAS en kop­pel je er een ei­gen sta­ti­onslet­ter aan:

net use s: \\ser­ver\sha­re

Op de­ze ma­nier ken je bij Win­dows PE de map 'sha­re' op de pc 'ser­ver' (of een ipadres) aan de sta­ti­onslet­ter s toe. Dit com­man­do moet je ui­ter­aard aan je ei­gen si­tu­a­tie aan­pas­sen. Ad­min-sha­res van an­de­re pc's ge­brui­ken kan ook. Zo wordt het com­man­do voor een ad­min-sha­re van sta­ti­onslet­ter c, die je wilt kop­pe­len als lo­ka­le schijf s via een be­kend ip-adres van de pc: net use s: \\192.168.178.21\c$. Ont­kop­pe­len re­gel je via net use s: /d (de /d staat voor 'de­le­te', /de­le­te ge­brui­ken mag ook).

Als voor de ver­bin­ding een ge­brui­kers­naam en wacht­woord no­dig zijn, ver­schijnt die vraag van­zelf in beeld. Let op: als je het wacht­woord in­typt, zie je geen in­voer ver­schij­nen, dus ook geen ster­re­tjes. Dat hoort zo, dus je moet het wacht­woord ge­woon in­ty­pen en op En­ter druk­ken.

Dri­vers in­stal­le­ren

Het kan ge­beu­ren dat je net­werk­kaart niet werkt, om­dat de dri­ver ont­breekt. De­ze kun je zelf in­stal­le­ren. In de dri­ver­map (die je bij de hand moet heb­ben) moet dan wel een .inf-be­stand staan. Of de dri­ver van de fa­bri­kant van de pc of fa­bri­kant van de net­werk­kaart komt maakt niet uit, als je her­start is toch al­les weer ver­dwe­nen en staat Win­dows PE weer klaar in de fris en frui­ti­ge be­gin­toe­stand.

Als de dri­ver in een zip­be­stand te down­lo­a­den is, is de kans groot dat het goed gaat ko­men. Pak dit uit op een wer­ken­de pc en ko­pi­eer al­les naar een usb­stick. Zoek in de uit­ge­pak­te map naar het .inf-be­stand en no­teer waar het staat. Stop de usb-stick in de te re­pa­re­ren pc en na­vi­geer met de Ope­nen-ven­ster truc naar de schijf­let­ter van de stick. Via de Op­dracht­prompt pas je het pad aan. Dat moet je di­rect aan­ge­ven, pla­ce­hol­ders mag je niet ge­brui­ken:

drvload e:\dri­ver\dri­ver.inf

Als de fa­bri­kant al­leen een uit­voer­baar in­stal­la­tie­be­stand biedt, dan is het een po­ging waard om dit be­stand met 7-Zip uit te pak­ken.

Bitloc­ker un­loc­ken

Als je schijf of ssd met Win­dows ei­gen ver­sleu­te­ling Bitloc­ker is af­ge­schermd, moet je hem eerst un­loc­ken voor­dat je er­gens bij kunt. Ook hier weer is een com­mand­line­o­p­dracht al­les wat je no­dig hebt. Zorg dat je weet wel­ke schijf­let­ter het ver­sleu­tel­de sta­ti­on heeft. Via de Op­dracht­prompt typ je:

ma­na­ge-bde -un­lock c: -pw

Ver­vang c: door de sta­ti­onslet­ter die aan jouw door Bitloc­ker af­ge­scherm­de schijf is toe­ge­we­zen. Laat je ook hier niet van de wijs bren­gen door­dat je bij het in­voe­ren van het wacht­woord niets in beeld ziet ver­schij­nen. Be­ves­tig je wacht­woord met een druk op En­ter. Een al­ter­na­tief com­man­do voor het un­loc­ken is: ma­na­ge-bde -un­lock c: -? .

BIOS of UEFI?

Win­dows PE kan je har­de schijf op­nieuw par­ti­ti­o­ne­ren. Zo­dra je dit gaat doen, moet je eerst we­ten of je pc in de BIOS- of UEFI-mo­dus op­ge­start wordt. Dit be­paalt of de schijf par­ti­ti­o­ne­ring via MBR of GPT ge­bruikt. De­ze in­for­ma­tie kan Win­dows PE voor je ach­ter­ha­len. Als er nog een

Win­dows-in­stal­la­tie op je hard­disk of ssd staat, gaat dat erg mak­ke­lijk. Open via de eer­der be­schre­ven me­tho­de via een rech­ter­muis­klik/Ope­nen het be­stand ms­in­fo32. exe. Dat staat op de schijf met de Win­dows­in­stal­la­tie in de map Win­dows/Sy­s­tem32. Het pro­gram­ma 'Sys­teem­in­for­ma­tie' wordt ge­o­pend. Aan de rech­ter­kant zie je een re­gel 'BIOS-mo­dus' met daar­ach­ter of­wel de term UEFI of 'ver­ou­derd' waar­mee de BIOS-mo­dus wordt bedoeld.

De­ze in­for­ma­tie is ook te ach­ter­ha­len als je geen schijf met be­staan­de in­stal­la­tie hebt. Typ de vol­gen­de twee com­man­do's in in de Op­dracht­prompt:

wpeu­til up­da­te­boot­in­fo re­gedit

Het eer­ste com­man­do geeft Win­dows PE de op­dracht een beet­je in­for­ma­tie over de boot­voort­gang in het re­gis­ter weg te schrij­ven. De twee­de opent de re­gedi­tor. Ga in de edi­tor naar de sleu­tel HKEY_LOCAL_ MA­CHI­NE\Sy­s­tem\Cur­rentCon­trolSet\Con­trol. Als de waar­de van de en­try 'PE-Firm­wa­reTy­pe' op '1' staat, wordt de BIOS- of CSM-me­tho­de ge­bruikt. Bij '2' wordt er in de UEFI-mo­dus ge­boot.

Op­let­ten

Een van de dui­de­lij­ke na­de­len van Win­dows PE is dat niets wordt uit­ge­legd. En wie heeft er nu zin om al­le com­man­do's, pa­ra­me­ters en op­ties te gaan ont­hou­den? Dit hoeft ook niet als je een­maal wat ge­wend bent aan de bediening van Win­dows PE. Dan hoef je maar een paar be­lang­rij­ke za­ken te ont­hou­den. Als eer­ste de zoek­term Me­dia Cre­a­ti­on Tool voor in je zoek­ma­chi­ne. Daar­mee down­load je het pro­gram­ma van Mi­cro­soft om een boot­me­di­um aan te ma­ken. Ver­der de toets­com­bi­na­tie Shift-F10 om de Op­dracht­prompt te­voor­schijn te ha­len. En dan is er nog het Ope­nen-ven­ster, dat dient als ver­van­ging voor de Ver­ken­ner en waar­in je de weer­ga­ve op Al­le Be­stan­den moet zet­ten. Het laat­ste wat je moet ont­hou­den, is de map x:\Win­dows\Sy­s­tem32, waar al­le pro­gram­ma's staan die zit­ten ach­ter com­man­do's als wpeu­til, ip­con­fig, ma­na­ge-bde en­zo­voort. Mocht je de schrijf­wij­ze van het com­man­do wpeu­til niet meer we­ten, neem dan een kijk­je in de pro­gram­ma's via het Ope­nen-ven­ster en ge­bruik de ex­tra in­for­ma­tie uit de ko­lom Be­stands­be­schrij­ving

(in dit ge­val 'WinPE Uti­li­ties (Con­so­le)) om het juis­te com­man­do te iden­ti­fi­ce­ren.

De op­ties en pa­ra­me­ters van de pro­gram­ma's en com­man­do's hoef je niet uit je hoofd te le­ren. Via Win­dows PE typ je op de Op­dracht­prompt het com­man­do ge­volgd door een /?. Met de hulp­func­tie die ver­schijnt wor­den al­le op­ties en pa­ra­me­ters uit­ge­legd, en staan er zelfs wat voor­beel­den klaar. (avs)

Zo­dra tij­dens het boo­ten van een in­stal­la­tie­me­di­um van Win­dows 10 het eer­ste ven­ster ver­schijnt met de vraag naar je taal­keu­ze, to­ver je met de toets­com­bi­na­tie Shift+F10 een Op­dracht­prompt te­voor­schijn.

Via de Op­dracht­prompt kun je con­tro­le­ren wel­ke Win­dows PE-ver­sie er op dit mo­ment draait.

Het Ope­nen-ven­ster van No­te­pad is te ge­brui­ken als ver­van­ging voor de Ver­ken­ner. Op de­ze ma­nier kun je na­vi­ge­ren naar de map­pen met han­di­ge tools of een over­zicht krij­gen van al­le schijf­sta­ti­ons.

Win­dows PEis er in een 32- en 64-bit ver­sie. Als je de ver­keer­de ver­sie start, krijg je een nog­al cryp­ti­schefout­mel­ding voor je kie­zen.

Via het snel­me­nu van het Ope­nen-ven­ster is het zelfs mo­ge­lijk om be­stan­den te ko­pi­ë­ren, pro­gram­ma's te star­ten en meer. Om de be­stan­den in beeld te krij­gen moet je wel de weer­ga­ve aan­pas­sen naar 'Al­le be­stan­den'.

Via de tool 'Sys­teem­in­for­ma­tie' kun je ach­ter­ha­len of de pc in de UEFI- of BIOS-mo­dus ('ver­ou­derd') is op­ge­start.

Met Alt+Tab wis­sel je tus­sen de ver­schil­len­de ac­tie­ve pro­gram­ma's.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.