Com­post in de klei­ne tuin

Gardener's World (Netherlands) - - Inhoud -

Ook in klei­ne ruim­tes is plaats voor com­post.

Joe Swi legt uit hoe je af­val in een waar­de­vol­le, voed­sel­rij­ke bo­dem­ver­be­te­raar kunt ver­an­de­ren — zelfs in een klei­ne tuin.

Hoe klein jouw tuin ook is, hij pro­du­ceert al­tijd bi­o­lo­gisch af­breek­baar af val, zo­als maai­sel, ge­val­len bla­de­ren en snoei­hout. Als je dit com­bi­neert met huis­hou­de­lijk af­val, zo­als groen­te- en fruit­schil­len, thee­zak­jes en ou­de kran­ten, dan kan het ge­heel in een rij­ke, krui­me­li­ge com­post ver­an­de­ren.

Door te com­pos­te­ren krijg je een ster­ke­re band met jouw tuin. Het is fijn om af­val voor een goed doel te ge­brui­ken en de bo­dem te ver­rij­ken — en nog gra­tis ook. Wan­neer je een keer per jaar com­post aan jouw tuin geeft, wordt de grond vrucht­baar­der en voed­sel­rij­ker, en houdt hij be­ter vocht vast. Kort­om, de bo­dem wordt ge­zon­der.

Met com­post geef je CO te­rug aan de

2 tuin­grond. En door zelf com­post te ma­ken re­du­ceer je ook de ki­lo­me­ters van de vuil­nis­wa­gens die an­ders jouw af val moe­ten op­ha­len.

Wat kun je met een klei­ne com­post­bak be­rei­ken?

Com­pos­te­ren op klei­ne schaal is min­der snel, ef­fi­ci­ënt en pro­duc­tief dan op gro­te schaal. De ho­ge tem­pe­ra­tu­ren in gro­te com­post­ho­pen ver­snel­len het af­braak­pro­ces aan­zien­lijk. Maar naar mijn er va­ring is het nog steeds de moei­te waard. Het duurt wat lan­ger, maar ook in een klei­ne tuin kun je be­hoor­lij­ke hoe­veel­he­den kwa­li­teits­com­post pro­du­ce­ren.

Het bes­te is om twee com­post­bak­ken of -plek­ken te heb­ben, maar als je daar geen ruim­te voor hebt, lukt het ook met één. Je moet wel goed op­let­ten welk t ype af­val je erin gooit. En plaats de bak op een plek waar je de hoop kunt ke­ren en de com­post kunt weg­ha­len zon­der dat het een puin­hoop wordt.

Wat is de bes­te com­post­bak voor een klei­ne tuin?

Er zijn veel kant-en-kla­re com­post­pro­duc­ten die ge­schikt zijn voor een klei­ne tuin. Je kunt via in­ter­net com­post­bak­ken ko­pen die sim­pel te mon­te­ren zijn. Meest­al zijn ze van hout of plas­tic. Som­mi­ge plas­tic bak­ken heb­ben een ope­ning aan de bo­ven­kant om het af­val in te gooi­en en een ope­ning aan de on­der­kant. Hier­door is het niet no­dig om de bak re­gel­ma­tig te ke­ren of te le­gen, wat handig is in een klei­ne tuin. Het be­te­kent wel dat het com­pos­te­ren lang­za­mer ver­loopt.

Zelf vind ik com­post­mo­lens handig, want ze ne­men wei­nig ruim­te in, bre­ken het af­val re­de­lijk snel en ge­lijk­ma­tig af, en zijn een­vou­dig in ge­bruik. Veel ge­meen­ten sti­mu­le­ren het zelf com­pos­te­ren en bie­den be­wo­ners com­post­bak­ken te­gen een ver­laag­de prijs aan. Vraag het na bij jouw ge­meen­te. Je kunt ook zelf een com­post­bak ma­ken, maar maak de zij­kan­ten goed dicht zo­dat de warm­te niet uit de bak ont­snapt.

Waar moet ik mijn com­post­bak neer­zet­ten?

Je hebt in een klei­ne tuin waar­schijn­lijk niet veel keus, maar el­ke com­post­bak is be­ter dan niets. In de vol­le zon wordt de com­post ‘s zo­mers te warm, voor­al in een don­ker­ge­kleur­de, plas­tic bak. Maar een plek die al­tijd in de scha­duw lig t, is waar­schijn­lijk te koud. Een plek in de half­scha­duw is ide­aal om de tem­pe­ra­tuur ge­lijk­ma­tig te hou­den.

Een bo­dem­lo­ze bak kun je het bes­te op de aar­de zet­ten, zo­dat het com­post­vocht kan weg­lek­ken zon­der dat het de be­stra­ting of an­de­re har­de on­der­grond ver vuilt. Com-

post­vocht trekt ook snel wor­men aan. De­ze gra­ven zich in jouw com­post en dra­gen bij aan de af­braak van het af­val.

Com­post­mo­lens kun­nen op el­ke on­der­grond wor­den ge­plaatst, mits de­ze sta­biel is. Waar je de bak ook neer­zet, zorg dat er ge­noeg lucht om­heen kan cir­cu­le­ren, want het af­braak­pro­ces heeft zuur­stof no­dig. Zet de bak dus niet te dicht bij mu­ren die in een hoek sa­men­ko­men.

Is er een ma­nier om een le­lij­ke com­post­bak te ca­mou­fle­ren?

Com­post­ho­pen zijn zel­den een toon­beeld van schoon­heid en do­mi­ne­ren een klei­ne tuin al snel. Ge­luk­kig kun je ze ge­mak­ke­lijk ver­ber­gen ach­ter sim­pe­le struc­tu­ren, zo­als een stra­te- gisch ge­plaatst trel­lis­scherm en wil­gen- of hei­de­mat­ten (ver­krijg­baar op rol) die je door klim­plan­ten laat be­groei­en. Je kunt het bes­te ma­te­ri­aal kie­zen dat ook er­gens an­ders in je tuin voor­komt, zo­dat het beeld rus­tig blijft. Het hoeft niet eens zo hoog te zijn. Ook een paar strui­ken of een stuk­je heg kun­nen voor ca­mou­fla­ge zor­gen.

Wat moet ik doen als ik te veel com­pos­teer­baar af­val heb?

Waar­schijn­lijk zul­len er mo­men­ten zijn dat jouw com­post­bak de hoe­veel­heid af­val niet aan­kan, bij­voor­beeld na een gro­te tuin­schoon­maak. Of mis­schien heb je scha­de­lijk on­kruid ge­wied of tak­ken ge­snoeid — za­ken die je niet zelf kunt com­pos­te­ren. Dan is

Waar je de bak ook neer­zet, zorg dat er ge­noeg lucht om­heen kan cir­cu­le­ren, want het a raak­pro­ces hee

zuur­stof no­dig.

dat het mo­ment om het tuin­af­val aan jouw ge­meen­te aan te bie­den. Af­han­ke­lijk van de ge­meen­te wordt het op­ge­haald of moet je het zelf naar een ver­za­mel­punt bren­gen. Wat je ook doet, zie het niet als een mis­luk­king. Dit ge­beurt nu een­maal als je een klei­ne tuin in de stad hebt. Ge­meen­ten com­pos­te­ren op gro­te schaal en hun com­post wordt vaak ver­kocht of gra­tis ge­le­verd aan volks­tuin­com­plexen en ge­meen­schap­pe­lij­ke tui­nen. Mis­schien is er zelfs een re­ge­ling dat je het zelf in zak­ken kunt te­rug­krij­gen. Dit groen­af­val werkt goed als mulch of uni­ver­se­le bo­dem­ver­be­te­raar. Je kunt het ook door je pot­grond men­gen.

Gaat het in een klei­ne tuin niet te veel stin­ken?

Veel men­sen zijn be­zorgd over de stank van com­post, voor­al in een klei­ne tuin. Maar kwa­li­teits­com­post uit het juis­te meng­sel aan ma­te­ri­a­len, die ge­lijk­ma­tig wor­den af­ge­bro­ken, stinkt niet. Het heeft al­leen een aard­se geur. Stin­ken­de com­post be­te­kent dat er iets mis is met de in­gre­di­ën­ten, de be­luch­ting of de hoe­veel­heid vocht. Te veel groen ma­te­ri­aal gaat naar am­mo­ni­ak of ri­ool­wa­ter stin­ken. Voeg dan bruin ma­te­ri­aal toe (zie bo­ven).

Als het te com­pact is, kan het naar zwa­vel gaan stin­ken — rot­te ei­e­ren. Mis­schien moet je de bak dan leeg­ha­len, de com­post ke­ren en wat lich­ter, bruin ma­te­ri­aal toe­voe­gen.

Werkt een wor­men­bak net zo goed?

Som­mi­ge stads­tui­niers heb­ben een wor­men­bak in plaats van een composthoop, an­de­re heb­ben al­le­bei. Maar een wor­men­bak is geen ver­van­ging voor een composthoop. Een wor­men­bak neemt veel min­der ruim­te in, maar kan ook veel min­der af­val per jaar aan. Zo’n bak pro­du­ceert ech­ter wel ge­con­cen­treer­de vloei­ba­re mest waar plan­ten goed bij ge­dij­en. Een wor­men­bak heeft twee af­de­lin­gen: een bak voor het com­pos­te­ren en een vloei­stof­re­ser voir. Com­post­wor­men zijn geen re­gen­wor­men. Vaak wor­den com­post­wor­men bij de koop van een wor­men­bak mee­ge­le­verd.

Com­post zou niet moe­ten stin­ken tij­dens het af braak­pro­ces; het ver­spreidt al­leen

een aard­se geur.

Hoe ga ik om met even­tu­eel on­ge­dier­te dat op de composthoop af­komt?

Om on­ge­dier­te uit de buurt te hou­den, moet je ge­kookt voed­sel in de composthoop ver­mij­den, voor­al vlees en vis. Als je al­le keu­ken­af­val wilt com­pos­te­ren, heb je een ge­slo­ten sys­teem no­dig, dat met ex­tra ver­war­ming of spe­ci­a­le mid­de­len vlees, vet, bot­ten en zelfs ont­las­ting van huis­die­ren af­breekt. On­ge­dier­te he­le­maal voor­ko­men, lukt je waar­schijn­lijk niet; som­mi­ge die­ren zoe­ken ‘s win­ters de warm­te op (en rat­ten zijn dol op aard­ap­pel­schil­len). Maar ze hou­den er niet van ge­stoord te wor­den en ook vocht vin­den ze niet fijn. Dus als je last hebt, kun je de composthoop ke­ren en er wa­ter over­heen gie­ten. Af en toe een har­de klap op de zij­kan­ten helpt ook.

Zorg er voor dat de dek­sel en zij­pa­ne­len goed slui­ten en con­tro­leer re­gel­ma­tig op te­ke­nen van on­ge­dier­te.

Com­pos­te­ren in klei­ne ruim­tes

Rij­ke, krui­me­li­ge com­post is een uit­ste­ken­de bo­dem­ver­be­te­raar.

Ge­bruik een meng­sel van ‘groen’ en ‘bruin’ ma­te­ri­aal. Zet jouw com­post­bak op een plek in de half­scha­duw.

Twee com­post­bak­ken is ide­aal. Als je plek voor één bak hebt, pak het dan ge­or­ga­ni­seerd aan.Ca­mou­fleer de bak­ken met scher­men, maar zorg er­voor dat je er goed bij kunt.

On­ze keu­ze aan klei­necom­post­bak­kenEr be­staan veel com­post­bak­ken die ge­schikt zijn voor een klei­ne tuin. Houten com­post­bak Tra­di­ti­o­neel ont­werp met schar­nie­ren­de dek­sel. L×B×H 60 × 60 × 80 cm.79,99 eu­ro, prim­ro­se-ne­der­land.nl Ur­ban Com­pos­ter Em­mer die in de keu­ken kan staan om rest­jes af tebre­ken. H 26 cm.72,50 eu­ro, duur­za­me­tuin­ar­ti­ke­len.nl Ther­mo­com­post­bak Aer­op­lus 6000 Ju­wel In­tel­li­gent drie­fa­sen­sys­teem dat roe­ren over­bo­dig maakt. L×B×H 79 × 79 ×110 cm 229 eu­ro, ap­pel­tern.nl Na­tu­re ther­mo­com­post­bak. In de wan­den is Ther­mo­len ver­werkt voor een con­stant ho­ge tem­pe­ra­tuur. L×B×H 88,5 × 88,5 × 80 cm 75,95 eu­ro, tuin­ex­press.nl Com­post­mo­len Met ge­ïn­te­greer­de ver­luch­tings­buis. L×B×H ca. 77,5 × 75 × 111,8 cm 155 eu­ro, tuin­ad­vies.be

Keu­ken­af­val wordt ge­com­pos­teerd in een wor­men­bak.Com­post­wor­men zijn meest­al ro­de (of Ca­li­for­ni­sche) wor­men, geen re­gen­wor­men.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.