De Kerk bleef

Katholiek Nieuwsblad - - VOORPAGINA -

Ie­der­een ver­trok uit een ver­ge­ten Soe­da­ne­se re­gio. Be­hal­ve de Kerk.

De we­reld is de Nu­ba-ber­gen, een re­gio in het zui­den van Soe­dan, na­ge­noeg ver­ge­ten. De Kerk bleef ter plaat­se, ook toen de Soe­da­ne­se re­ge­ring er bur­ger­doe­len aan­viel. “Als wij weg­ren­nen, wat voor her­ders zijn wij dan?”

“Er was niets in de Nu­ba-ber­gen”, zegt pa­ter Tho­mas Tis­cor­nia. “Toen be­gon bis­schop Ma­cram langs te ko­men, met voor­ra­den, de men­sen hel­pend om te over­le­ven.” De Ame­ri­kaan­se mis­si­o­na­ris ver­wijst naar mgr. Ma­cram Max Gas­sis, in­mid­dels eme­ri­tus-bis­schop van El Obeid in Soe­dan. Na de nood­voor­ra­den zorg­de hij voor een ba­sis­school, wa­ter­put­ten, een zie­ken­huis en ge­zond­heids­cen­tra. “Bis­schop Ma­cram bracht het Nu­ba-volk waar­dig­heid en le­ven.”

Ster­ven met het volk

Tis­cor­nia werk­te zelf als pa­ro­chie­pries­ter en le­raar in de re­gio waar re­bel­len de­cen­nia­lang te­gen de re­ge­ring in Khartoem voch­ten. De Kerk – in de per­soon van pries­ters en le­ken – deel­de al die tijd de ge­va­ren van de men­sen. “We wa­ren daar om bij de men­sen te zijn en hun lot te de­len, zelfs als dat be­te­kent dat we in schut­ters­put­jes do­ken als de An­to­n­o­vs (bom­men­wer­pers – red.) over­kwa­men.” Pries­ter Da­niel Tu­tu Ku­ku, zelf een Nu­ba, maak­te de bom­bar­de­men­ten mee, die vaak ook te­gen bur­ger­doe­len wa­ren ge­richt. Ver­trek­ken was geen op­tie: “Het is de taak van de pries­ter bij de men­sen te blij­ven, hen bij­een te bren­gen, met hen te bid­den, hen te be­moe­di­gen. Als we weg­ren­nen, wat zijn we dan waard? We moe­ten ster­ven met ons volk, op de grond.” Mis­sie­zus­ter An­ge­li­na Ny­ak­uru was tien jaar hoofd­zus­ter in een zie­ken­huis in de re­gio. Ze leer­de tij­dens de bom­bar­de­men­ten ver­trou­wen op het in­stinct van kin­de­ren. Die ho­ren de vlieg­tui­gen het eerst, is haar er­va­ring. “Als zij de bom­men ho­ren val­len voor­dat ik de schuil­plaats be­reik, schreeu­wen ze naar me, ‘Zus­ter, ga lig­gen’, en dan gooi ik me neer.”

Ri­si­co ac­cep­te­ren

Be­gin 2016 werd een ge­deel­te­lijk staakt-het-vu­ren van kracht en stop­ten de bom­bar­de­men­ten. Vol­gens Jo­hn Ash­worth, ad­vi­seur van de bis­schop­pen van Soe­dan en Zuid-Soe­dan, heeft de Kerk een unie­ke po­si­tie. “De VN en de mees­te in­ter­na­ti­o­na­le or­ga­ni­sa­ties gaan al­leen naar plek­ken waar het vei­lig en ge­mak­ke­lijk is. Hoe­wel ze den­ken dat ze on­der vre­se­lijk zwa­re om­stan­dig­he­den wer­ken, kon­di­gen ze als het ge­vaar­lijk wordt ‘ni­veau vier’ af en eva­cu­e­ren. Als de re­ge­ring hen on­der druk zet, ver­trek­ken ze. Wij in de Kerk wer­ken niet on­der die be­per­kin­gen en we ac­cep­te­ren het ri­si­co dat het hand­ha­ven van on­ze aan­we­zig­heid in een moei­lij­ke con­text met zich mee­brengt.”

De groot­ste les

In 2011 werd de si­tu­a­tie ech­ter zo pre­cair, dat mgr. Gas­sis bui­ten­lan­ders die voor de Kerk werk­ten, op­droeg te ver­trek­ken. Zus­ter Ny­ak­uru wei­ger­de ech­ter, ook toen haar ei­gen over­ste haar be­val haar boel­tje te pak­ken. Ze zou nooit meer kun­nen te­rug­ke­ren, vond ze, want weg­gaan “be­te­kent dat ik er van­door ga als er pro­ble­men zijn, en blijf als die er niet zijn. Ik zei dat ik dat niet zou doen.” Ze bleef, net als ver­schil­len­de pries­ters en broe­ders en de Ame­ri­kaan­se arts Tom Ca­te­na. “Ik ben een le­ken­mis­si­o­na­ris. Wij wor­den ge­acht Chris­tus’ ge­zicht aan de men­sen te to­nen, maar hoe kun je dat doen als je weg bent als het moei­lijk wordt?” Mgr. Gas­sis zegt dat hun wei­ge­ring hem ont­roer­de. “Ik wil­de hen eva­cu­e­ren, om­dat ik voor hun le­vens vrees­de. Maar zij zei­den me: ‘We zijn bij de men­sen. Als zij toe­vlucht zoe­ken in de grot­ten, zul­len we hen be­ge­lei­den. We de­len hun le­vens en hun lot, dus haal ons als­tu­blieft niet weg.’ Dat was de groot­ste les die ik als bis­schop heb ge­leerd.” Voor zus­ter Ny­ak­uru is het sim­pel: “Als wij weg­ren­nen, wat voor her­ders zijn we dan?” Dat er men­sen ble­ven was “een groot te­ken van hoop” voor de men­sen. “Ze wis­ten dat ze niet al­leen wa­ren, dat de Kerk bij hen was.”

Die­pe wor­tels

Toch ver­trok­ken ve­le an­de­ren en ont­stond er een per­so­neels­te­kort. On­er­va­ren Nu­ba-ver­pleeg­sters moesten af­de­lin­gen gaan lei­den ter­wijl de ge­won­den van de bom­bar­de­men­ten bin­nen stroom­den. Sinds­dien zijn ze ver­der op­ge­leid en dra­gen ze een groot deel van de ver­ant­woor­de­lijk­heid. Dat is de stra­te­gie van haar or­de, de Com­bo­ni-mis­si­o­na­ris­sen, legt Ny­ak­uru uit: “Om Afri­ka te red­den met Afri­ka­nen, om de Nu­ba-ber­gen te red­den met Nu­ba. De Kerk heeft die­pe wor­tels ge­kre­gen on­der het Nu­ba-volk, en dat al­le­maal om­dat we er­op ston­den bij de men­sen te blij­ven in hun moei­lij­ke mo­men­ten.” (CNS - Vert. PD)

Een le­ra­res in een ka­tho­lie­ke ba­sis­school in de Soe­da­ne­se re­gio van de Nu­ba-ber­gen. Dat de Kerk ook in tij­den van ge­weld en hon­ger in de re­gio aan­we­zig bleef, heeft er­voor ge­zorgd dat zij er nu die­pe wor­tels heeft.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.