Edo­ar­do Al­bi­na­ti

Katholiek Nieuwsblad - - VOORPAGINA - Mar­ta Pe­tro­sil­lo, Ro­me Edo­ar­di Al­bi­na­ti, De ka­tho­lie­ke school. Uitg. At­las Con­tact, 1312 pp., hc., €39,99, ISBN 978 9025 44 975 9. Ver­krijg­baar van­af 6 sep­tem­ber.

De Ita­li­aan­se suc­ces­schrij­ver over zijn im­po­san­te De ka­tho­lie­ke school.

Het hui­ve­ring­wek­ken­de en be­kroon­de boek De ka­tho­lie­ke school on­der­zoekt hoe drie jon­gens van ge­goe­de kom­af tot een van de be­rucht­ste moor­den van Ita­lië kwa­men. In ge­sprek met schrij­ver Edo­ar­do Al­bi­na­ti: “De pries­ters die de school leid­den, wa­ren mis­schien wel té to­le­rant.”

Een even be­rucht als weer­zin­wek­kend mis­drijf, een ech­te man­nen­we­reld, een ho­ge­re so­ci­a­le klas­se, veel ge­weld en de be­schrij­ving van een tijd­perk: al die ele­men­ten ko­men aan bod in het ruim der­tien­hon­derd pagina’s tel­len­de boek De ka­tho­lie­ke school. De Ita­li­aan­se au­teur Edo­ar­do Al­bi­na­ti kreeg er in 2016 de Pre­mio St­re­ga voor, de hoog­ste li­te­rai­re prijs van Ita­lië. Don­der­dag ver­schijnt zijn boek ook in het Ne­der­lands.

Het ver­haal

Het ver­haal speelt zich af in een chi­que wijk in het Ro­me van de ja­ren ze­ven­tig. De schrij­ver en de an­de­re hoofd­per­so­nen gaan er naar een pri­vé­school, het ka­tho­lie­ke San Le­o­ne Mag­no-ly­ce­um. Na af­ron­ding er­van zijn drie van Al­bi­na­ti’s me­de­leer­lin­gen ver­ant­woor­de­lijk voor een bru­te ver­krach­tings- en moord­zaak, in Ita­lië be­kend als ‘het bloed­bad van Cir­ceo’. In sep­tem­ber 1975 no­di­gen de drie, al­le af­kom­stig uit rij­ke en res­pec­ta­be­le Ro­mein­se fa­mi­lies, twee meis­jes van een­vou­di­ge kom­af uit voor een feest­je. Het blijkt een val­strik. In een vil­la in Cir­ceo, een dorp­je aan zee op zo’n hon­derd ki­lo­me­ter van Ro­me, wor­den de meis­jes meer dan vier­en­twin­tig uur ge­mar­teld en ver­kracht. Een van hen wordt ver­moord, de an­der over­leeft door zich dood te hou­den. Al­bi­na­ti ken­de de drie uit hun ge­za­men­lij­ke school­tijd. Hij be­sluit toch pas over de zaak te schrij­ven na 2005, als een van de drie tij­dens een ver­lof kans ziet een moe­der en doch­ter te wur­gen.

Spie­gel van de ge­schie­de­nis

De ka­tho­lie­ke school gaat in op de mis­daad van 1975 die heel Ita­lië schok­te. De Ita­li­a­nen wa­ren vol on­ge­loof over de wreed­he­den waar­toe die “jon­gens uit ge­goe­de fa­mi­lies” in staat wa­ren ge­weest. Het boek plaatst de wreed­he­den ech­ter niet op de voor­grond, maar richt zich op het mi­li­eu waar­in de da­ders en de au­teur op­groei­den en hoe dat door­dron­gen was van ge­weld. Al­bi­na­ti staat in het bij­zon­der stil bij de man­nen­we­reld waar­in hij ver­keer­de, juist op die ka­tho­lie­ke school waar meis­jes niet wer­den toe­ge­la­ten. Het boek was een groot suc­ces, om­dat het een analyse en een spie­gel vormt van een deel van de Ita­li­aan­se ge­schie­de­nis. Vlak voor het uit­ko­men van de Ne­der­land­se ver­ta­ling, spra­ken we met de au­teur.

Hoe en waar­om is dit boek tot stand ge­ko­men? “Ik be­gon het te schrij­ven na­dat An­ge­lo Iz­zo in 2005 een nieu­we mis­daad pleeg­de. Hij was in 1975 een van de da­ders van het bloed­bad van Cir­ceo. Die jon­gens wa­ren ja­ren­lang mijn me­de­leer­lin­gen. We hin­gen rond in de­zelf­de buur­ten, had­den de­zelf­de le­ra­ren en de­zelf­de vrien­den, en we kwa­men uit de­zelf­de soort fa­mi­lies. Daar­om vond ik dat ik in staat moest zijn om te ver­tel­len over dat mi­li­eu, en voor­al over die pe­ri­o­de, het mid­den van de ja­ren ze­ven­tig. Dat was een cre­a­tie­ve, maar te­ge­lij­ker­tijd een heel ge­weld­da­di­ge pe­ri­o­de.”

Waar­om de ti­tel ‘De ka­tho­lie­ke school’? “Het is ui­t­ein­de­lijk de plek waar­uit we voort­ge­ko­men zijn, niet al­leen de moor- de­naars maar ook veel op­rech­te en goe­de men­sen. Ik voel me daar zelf, om het maar zo te zeg­gen, tus­sen­in staan. Als schrij­ver kan ik niet an­ders dan ver­tel­len over die wel­ge­stel­de Ro­mein­se we­reld vol ge­woon­te­ka­tho­li­cis­me, waar zo­wel plek was voor rus­tig en con­ven­ti­o­neel, als voor ex­treem en de­struc­tief ge­drag. Het ge­beur­de al­le­maal on­der de op­per­vlak­te van een op­lei­ding die van ons al­le­maal goe­de chris­te­nen had moe­ten ma­ken.”

Vindt u dat de school in kwes­tie ver­ant­woor­de­lijk was? “De pries­ters die lei­ding ga­ven aan die school wa­ren heel be­grip­vol en to­le­rant, mis­schien wel té. Ze za­gen ar­ro­gant ge­drag door de vin­gers en praat­ten het goed met de ge­dach­te dat ze die jon­gens met een mil­de en be­grip­vol­le hou­ding op het juis­te pad kon­den krij­gen. He­laas slaag­den ze daar niet in. De mix van ge­weld, neer­kij­ken op vrou­wen en het ge­voel op­per­mach­tig te zijn ex­plo­deer­de in één keer.”

Had het onderwijs aan het ly­ce­um an­ders moe­ten zijn? “In ie­der ge­val op dit vlak: de schei­ding van de sek­sen. Het feit dat er op die school al­leen maar jon­gens wer­den toe­ge­la­ten, leid­de er­toe dat er een beeld kon ont­staan van de vrouw als een we­zen dat com­pleet an­ders is, ver weg, in­fe­ri­eur, mys­te­ri­eus, bij­na vij­an­dig. Een be­paald deel, ge­luk­kig mi­ni­maal, van de man­nen die op­groei­en in zo’n om­ge­ving gaat dan agres­sie ont­wik­ke­len ten op­zich­te van de an­de­re sek­se. Ge­weld te­gen vrou­wen blijft een ver­hit on­der­werp in de sa­men­le­ving. Het is een bot­sing tus­sen de vrou­wen­eman­ci­pa­tie en de hard­han­di­ge re­ac­tie op de vraag naar ge­lijk­heid en vrij­heid.”

Wat be­te­ken­de het win­nen van de ‘Pre­mio St­re­ga’ voor u? “Dat ik on­der meer met blijd­schap mag zien dat zo’n groot en dik boek dat veel vraagt van de lezer in zo veel ta­len wordt ver­taald! En ook dat ik met ei­gen ogen exem­pla­ren van mijn boek heb mo­gen aan­schou­wen die door le­zers wa­ren vol­ge­schre­ven met aan­te­ke­nin­gen, die ezels­oren in de pagina’s had­den, on­der­streep­te zin­nen… Exem­pla­ren die van voor naar ach­ter ge­le­zen wa­ren en he­le­maal uit el­kaar vie­len, zo in­ten­sief wa­ren ze ge­le­zen.”

Hoe hoopt u dat het boek ont­van­gen zal wor­den door de Ne­der­land­se le­zers? “Ik ben echt heel erg be­nieuwd. Ik heb net een paar exem­pla­ren van het Ne­der­land­se boek ont­van­gen. Ik vind het een mooie uit­ga­ve. Ik heb ge­pro­beerd hier en daar wat te le­zen in een taal die ik niet ken en ik be­dacht me dat het Ne­der­land­se pu­bliek een ste­vig proef­ko­nijn is voor dit boek dat zo Ita­li­aans, zo Ro­meins, ik zou zelfs zeg­gen, zo ka­tho­liek Ro­meins is. Bo­ven­dien is het een ver­haal dat heel erg be­kend is in Ita­lië, maar daar­bui­ten niet. Ik dacht: als de Ne­der­lan­ders het goed vin­den, dan moet het wel echt een mooi en goed boek zijn! Het was fijn om sa­men te wer­ken met ver­taal­ster Ma­non Smits en om haar te hel­pen bij het op­los­sen van de ve­le vra­gen over ty­pi­sche za­ken, zo­als bij­voor­beeld het taal­ge­bruik en de cul­tu­re­le en po­li­tie­ke ver­wij­zin­gen die wel­ge­stel­de Ro­mein­se jon­ge­ren in de ja­ren ze­ven­tig had­den kun­nen ma­ken… Wie weet hoe dat zal klin­ken in de oren en de ogen van een Ne­der­land­se lezer?” (Vert. SvdB)

Edo­ar­do Al­bi­na­ti ont­ving Ita­li­ës be­lang­rijk­ste li­te­ra­tuur­prijs voor ‘De ka­tho­lie­ke school’. “Als schrij­ver kan ik niet an­ders dan ver tel­len over die wel­ge­stel­de Ro­mein­se we­reld vol ge­woon­te­ka­tho­li­cis­me, waar zo­wel plek was voor rus­tig, als voor de­struc­tief ge­drag.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.