Ho­ger onderwijs: ‘In­ter­na­ti­o­na­li­se­ren’ gaat al­leen mét Ne­der­lands

Katholiek Nieuwsblad - - KNOPINIE - Kees van der Kooi is hoog­le­raar sys­te­ma­ti­sche the­o­lo­gie aan de Vrije Uni­ver­si­teit Amsterdam.

“Een kerk­dienst is geen flit­send fast­food­mo­ment, maar een drie­gan­gen­me­nu.” An­ne­ma­rie van Heij­nin­gen in EO Vi­sie “Wij Ne­der­lan­ders zijn heel erg be­reid te pro­be­ren het met el­kaar eens te wor­den.” Alexan­der Rin­nooy Kan in Sir Ed­mund “Al­co­hol is cru­ci­aal voor voort­be­staan mens­heid” Kop in AD “Er zijn niet zo­veel an­de­re men­sen in een kloos­ter, je komt al­tijd je­zelf te­gen.” Fie­ke Op­dam in Volks­krant Ma­ga­zi­ne “Ne­der­land is een cal­vi­nis­tisch land, ook de ka­tho­lie­ken en jo­den zijn hier cal­vi­nis­tisch.” Pier­re Au­di in De Groe­ne Am­ster­dam­mer “Het pro­bleem zijn niet de re­li­gies, maar de men­sen.” Au­lad Ab­del­lah in de Volks­krant

‘In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring’ van het ho­ger onderwijs en de daar­mee ver­bon­den ‘ver­en­gel­sing’ zijn op zich niet ver­keerd, vindt Kees van der Kooi. Maar uni­ver­si­tei­ten heb­ben daar­bij óók de ver­ant­woor­de­lijk­heid hun stu­den­ten te oe­fe­nen in de Ne­der­land­se taal.

Er gaat veel schuil on­der de term ‘in­ter­na­ti­o­na­li­se­ring’. Meest­al wordt bij dit woord aan taal ge­dacht, en dan voor­al aan En­gels. Maar het is nog maar kort ge­le­den dat in mijn vak­ge­bied, de the­o­lo­gie, Duits de lin­gua fran­ca was. Wil­de je mee­tel­len en ge­le­zen wor­den, dan moest je in die taal pu­bli­ce­ren. En nog eer­der was La­tijn de taal van de we­ten­schap. Het is dus niet de eer­ste keer dat we in­ter­na­ti­o­naal gaan. Aan de Ne­der­land­se uni­ver­si­tei­ten is de ver­plich­te ken­nis van mo­der­ne vreem­de ta­len te­rug­ge­bracht tot ken­nis van één taal: En­gels. Dat is nog­al een re­duc­tie ten op­zich­te van wat het was: ken­nis van Duits, En­gels en Frans. Mis­schien is de winst wel dat door die be­per­king ho­ge­re ei­sen kun­nen wor­den ge­steld aan de ac­tie­ve ken­nis van de­ze taal dan die, wel­ke ik ooit van het gym­na­si­um mee­nam.

Ech­te in­ter­na­ti­o­na­li­se­ring

Maar wat is in­ter­na­ti­o­na­li­se­ring ei­gen­lijk? Taal is niet het eni­ge. Ech­te in­ter­na­ti­o­na­li­se­ring heeft te ma­ken met ver­keer van men­sen over en weer, en bloot­stel­ling aan an­de­re si­tu­a­ties en pro­ble­ma­tiek. Dat kost tijd en in­span­ning. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring is iets an­ders dan het mo­der­ne toe­ris­me, waar­bij we in een ver land een paar we­ken rond­neu­zen, van een an­der kli­maat ge­nie­ten en er­va­ren dat je, ko­mend uit Ne­der­land, ken­ne­lijk tot een be­voor­rech­te soort be­hoort: tot hen die de mid­de­len heb­ben om te kun­nen rei­zen. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring daar­en­te­gen vraagt dat je als stu­dent of me­de­wer­ker el­ders een poos stu­deert, werkt, een­zaam bent, ook al pro­beer je dat op je ka­mer­tje al ‘ap­pend’ te be­strij­den en te ont­ken­nen. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring be­te­kent dat je ont­dekt dat heel veel je vreemd blijft, ook al doe je je best. Maar juist als je je best doet, en pro­beert die an­de­re taal te le­ren, wordt het leu­ker. Wie dat niet wil, kan be­ter niet gaan. Dat geldt voor lan­den bui­ten, maar ook bin­nen Eu­ro­pa. Het geldt zelfs in ons ei­gen land. Wie in Fries­land huis­arts op het plat­te­land wordt en niet van plan is Fries te le­ren, kan be­ter niet gaan. Wie van­uit de Rand­stad Gro­nin­gen te ver vindt en neer­kijkt op het Grun- nings, toont zich een pro­vin­ci­aal. Taal heeft na­me­lijk te ma­ken met men­sen, met wat ze ei­gen en lief is. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring is de over­steek wa­gen.

Vaar­dig­heid in ei­gen taal

In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring heeft ech­ter nog een an­der ele­ment dat be­leids­ma­kers vaak ver­ge­ten: het vraagt om een ho­ge waar­de­ring van en vaar­dig­heid in de ei­gen taal. En daar ont­breekt het bij veel stu­den­ten aan. Ne­der­land­se be­oe­fe­naars van de we­ten­schap moe­ten hun ken­nis niet al­leen in het En­gels on­der woor­den kun­nen bren­gen, maar ook en voor­al in het Ne­der­lands. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring is daar­om een be­we­ging van pro­fes­si­o­na­li­se­ring naar twee kan­ten: de an­de­re taal en de ei­gen taal. Voor zo­ver ik kan zien is er op uni­ver­si­tei­ten niet heel veel aan­dacht voor dat laat­ste. In de we­reld van exac­te vak­ken schrijft men over­we­gend of uit­slui­tend in het En­gels. Eco­no­mi­sche fa­cul­tei­ten heb­ben zich de naam van bu­si­ness school toe­ge­ëi­gend en ma­ken hun stu­den­ten voor­al be­kend met En­gels­ta­lig jar­gon. Bij an­tro­po­lo­gen is het vaak niet be­ter. Al­leen bij de his­to­ri­ci zie ik ex­pli­cie­te zorg ten aan­zien van de ei­gen taal.

Cul­tuur­dra­gers

Ik weet het, het heeft al­le­maal te ma­ken met de vas­te wil om in- ter­na­ti­o­naal mee te doen en ik steun dat voor­ne­men. Dit zal ech­ter ge­paard moe­ten gaan met een ac­tie­ve oe­fe­ning om het ei­gen ken­nis­veld ook voor een Ne­der­lands­ta­lig pu­bliek uit te leg­gen. Of­wel, al­ler­eerst aan zich­zelf uit te leg­gen wat men be­doelt. Dat is een ho­ge kunst die nie­mand komt aan­waai­en, en daar­om ligt hier een taak voor Ne­der­land­se uni­ver­si­tei­ten. Zij zijn als in­sti­tu­ten me­de cul­tuur­dra­gers. Zij heb­ben de ver­ant­woor­de­lijk­heid hun stu­den­ten te oe­fe­nen in het schrij­ven van Ne­der­land­se werk­stuk­ken – waar­bij het woord pa­per ge­voeg­lijk ach­ter­we­ge kan blij­ven. Veel van die stu­den­ten zul­len la­ter im­mers werk­zaam zijn bin­nen Ne­der­land, en te ma­ken heb­ben met men­sen die niet ver­trouwd zijn met het jar­gon dat stu­den­ten in hun stu­die ge­leerd heb­ben. Dit is een zaak van cul­tuur­po­li­tiek, die ac­tie­ve aan­dacht en in­zet vergt. In Maas­tricht en Twen­te zijn ze dat vol­strekt uit het oog ver­lo­ren, an­de­re uni­ver­si­tei­ten aar­ze­len. In­ter­na­ti­o­na­li­se­ring als pro­fes­si­o­ne­le be­we­ging naar twee kan­ten zal, nu het nieu­we col­le­ge­jaar be­gint, van on­der­op moe­ten ko­men: uit stu­den­ten en me­de­wer­kers zelf.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.