‘ Die beel­den zijn hier thuis’

Katholiek Nieuwsblad - - KNINSPIRATIE - Luuk van den Ein­den

Het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um in het Gel­der­se Vor­den be­staat op 4 sep­tem­ber twin­tig jaar. Het mu­se­um, dat een col­lec­tie van bij­na zes­tien­hon­derd beel­den be­zit, be­vindt zich in een bij­zon­der ge­bouw: de oud­ste nog be­staan­de kerk van ar­chi­tect Pier­re Cuy­pers.

Het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um doet het goed, zegt Bart Over­beek, PR- en mar­ke­ting­me­de­wer­ker. “Jaar­lijks krij­gen we nu zo’n ze­ven à acht­dui­zend be­zoe­kers. Dat zijn niet al­leen ka­tho­lie­ken: ze­ker als we een ten­toon­stel­ling heb­ben over en­ge­len of Ma­ria, on­der­wer­pen die veel men­sen aan­spre­ken, krij­gen we veel ver­schil­len­de men­sen over de vloer. Dat zijn ou­de men­sen en jon­ge men­sen. Voor scho­len heb­ben we een edu­ca­tie­pro­ject, waar­bij kin­de­ren met de mo­nu­men­ta­le kerk ken­nis kun­nen ma­ken.” “Ie­der jaar heb­ben we een the­ma­ten­toon­stel­ling, die ook ze­ker dit jaar de moei­te waard is”, ver­telt Over­beek. “Dit jaar heb­ben we als the­ma ‘Hei­li­gen en hun pa­tro­na­ten’. Daar­bij be­ste­den we aan­dacht aan de be­roe­pen die hei­li­gen be­oe­fen­den of waar­mee ze ge­as­so­ci­eerd wor­den. Denk bij­voor­beeld aan de hei­li­ge Jo­zef als pa­troon voor de tim­mer­lie­den en de hei­li­ge Bar­ba­ra voor de bouw­vak­kers.”

6560 te­gels

Maar wat mis­schien nog veel spe­ci­a­ler is, zijn de veer­tien kruis­weg­sta­ties uit de af­ge­bro­ken Am­ster­dam­se Ni­co­laas en Bar­ba­ra­kerk, bij­ge­naamd De Lief­de. Zo­wel de sta­ties als de voor­ma­li­ge kerk zijn van de hand van Pier­re Cuy­pers. “Die kruis­weg­sta­ties zijn in ver­schil­len­de op­zich­ten bij­zon­der”, legt Over­beek uit. “Het zijn in­druk­wek­ken­de te­gel­ta­bleaus die per stuk 27 te­gels breed zijn, elf te­gels hoog en dan nog een lam­bri­se­ring van ne­gen te­gels heb­ben. Dat maakt al­le­maal sa­men maar liefst 6560 te­gels met een ge­za­men­lij­ke muur­op­per­vlak­te van bij­na 110 vier­kan­te me­ter. Toen De Lief­de in 1990 ge­sloopt werd, ver­dwe­nen de te­gel­ta­bleaus in het de­pot van het Ne­der­lands Te­gel­mu­se­um in Ot­ter­lo, waar ze bij­na der­tig jaar ble­ven lig­gen. Nu kun­nen wij ze aan de be­zoe­kers van het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um la­ten zien. Dat trekt veel men­sen, en niet al­leen uit de Ach­ter­hoek. Ook uit Amsterdam ko­men men­sen om de kruis­weg­sta­ties te be­zich­ti­gen.”

Een Cuy­pers­kerk

Ook trekt de ker­ke­lij­ke sfeer vol­gens Over­beek be­zoe­kers. “De An­to­ni­us­kerk is heel lang een pa­ro­chie­kerk ge­weest. Veel men­sen be­zoch­ten de­ze kerk toen er nog Mis­sen ge­hou­den wer­den. Voor hen heeft de­ze kerk emo­ti­o­ne­le waar­de, het is nos­tal­gisch. On­ze aan­kle­ding, de beel­den die te zien zijn, daar ko­men de men­sen graag op af. En ze ko­men om­dat het een Cuy­pers­kerk is, na­tuur­lijk”, voegt hij toe. Pier­re Cuy­pers was een ne­gen­tien­de- eeuw­se ar­chi­tect uit Roer­mond die be­kend­staat als de ar­chi­tect van het Rijks­mu­se­um, het Cen­traal Sta­ti­on van Amsterdam en ve­le tien­tal­len ker­ken. De St.-An­to­ni­us van Pa­du­a­kerk is de oud­ste nog be­staan­de kerk van zijn hand. Be­hal­ve de kerk staan in Kra­nen­burg trou­wens meer ge­bou­wen van Cuy­pers, die het ge­heel des­tijds als een com­plex ont­wierp. De pas­to­rie, de­vo­tie­ka­pel, be­graaf­plaats, school en school­mees­ter­wo­ning zijn door mid­del van een spe­ci­a­le Cuy­pers­wan­de­ling te be­won­de­ren.

“We krij­gen veel te­vre­den re­ac­ties van be­zoe­kers”, zegt Bart Over­beek. “Af­gaand op het gas­ten­boek in het mu­se­um vin­den ze het prach­tig. Het is na­tuur­lijk ook de bes­te lo­ca­tie voor hei­li­gen­beel­den, zo’n ka­tho­lie­ke kerk. Hier zijn ze waar ze ho­ren. Hier zijn ze thuis.”

Op za­ter­dag 8 en zon­dag 9 sep­tem­ber vin­den de Open Mo­nu­men­ten­da­gen plaats. Het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um ver­koopt op die za­ter­dag een groot aan­tal re­li­gi­eu­ze voor­wer­pen, waar­on­der beel­den, boe­ken, schil­de­rij­en en kerst­groe­pen. Ook wordt er een col­lec­tie de­vo­tie­prent­jes en me­dail­lons aan­ge­bo­den.

Bo­ven: het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um be­vindt zich in de oud­ste nog be­staan­de kerk van ar­chi­tect Pier­re Cuy­pers. Links: Je­zus ont­moet zijn be­droef­de moe­der, te­gel­ta­bleau van Pier­re Cuy­pers in het Hei­li­gen­beel­den­mu­se­um.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.