Bij­voor­beeld Spaans com­pro­mis

Katholiek Nieuwsblad - - KNINSPIRATIE - Mi­cha­ël As

Ze zou­den pas gaan als al­le ge­van­ge­nen dood wa­ren. Dat ging de be­stuur­ders van het Spaan­se Ma­taró in 1936 ech­ter toch net even te ver. Maar pas­toor Jo­sep, dat moest kun­nen. Im­mers, pries­ters zijn vij­an­den van de re­vo­lu­tie.

De Ca­ta­laan Jo­sep Samsó i Eli­as wil­de een goe­de maand eer­der vluch­ten naar het vei­li­ge­re Barcelona, waar 48 jaar daar­voor zijn wieg had ge­staan. Hij was bang dat als hij bij pa­ro­chi­a­nen on­der­ge­do­ken zou blij­ven, zij in de pro­ble­men zou­den ko­men. Voor de ge­vaar­lij­ke reis had hij zijn pries­ter­kle­ren ver­ruild voor een bur­gerklof­fie, de ha­ren ge­verfd, een zon­ne­bril op­ge­zet en zich zelfs van een snor voor­zien. Maar een vrouw op het sta­ti­on had de pries­ter her­kend en ver­ra­den.

In de ge­van­ge­nis ont­moet Jo­sep an­de­re pries­ters, ge­lo­vi­gen en mis­da­di­gers. Daar, te mid­den van al­le el­len­de, weet hij de dag zo in te de­len dat zijn ge­beds­le­ven er niet on­der leidt. Zon­der dat de be­wa­kers iets door­heb­ben, bidt hij zijn bre­vier, me­di­teert hij en bidt hij in een hoek­je de ro­zen­krans. En zo klinkt het ge­roe­ze­moes van zo’n der­tig bid­den­de man­nen. Daar­naast kan wie wil bij hem ko­men biech­ten. Me­de­ge­van­ge­nen zou­den la­ter zeg­gen dat Jo­sep de cel ver­an­derd had in een ka­pel. Zo­dra pa­ro­chi­a­nen ho­ren dat hun pas­toor is op­ge­pakt, bren­gen ze hem een voed­sel­pak­ket. Daar­mee kan de pries­ter in het ge­heim de Eucha­ris­tie vie­ren. Wat aan eten rest, geeft hij zijn cel­ge­no­ten. Nu zou een groep vrij­wil­li­gers naar het front ver­trek­ken. Ze noe­men zich de Ma­la­tes­ta, naar de Ita­li­aan­se athe­ïst en an­ar­chist En­ri­co Ma­la­tes­ta. Als voor­waar­de voor ver­trek stel­len ze wel dat eerst al­le ge­van­ge­nen te­recht­ge­steld wor­den. Maar als dat niet haal­baar blijkt, vin­den ze al­leen pas­toor Jo­sep ook goed. Op 1 sep­tem­ber 1936, om elf uur in de mor­gen, wordt de pa­ro­chie­pries­ter op­ge­haald. Bij de deur draait hij zich nog een keer om en neemt af­scheid van zijn cel­ge­no­ten met: “Tot ziens in de he­mel.” Een pa­ro­chi­aan ziet op straat hoe hij zon­der pro­ces wordt af­ge­voerd: “Hij zwaai­de nog naar mij.”

Twee jon­gens vol­gen de man­nen. Ze klim­men over de muur van het kerk­hof, waar ze zien en ho­ren hoe hun pas­toor een blind­doek wei­gert: “Ik ben geen mis­da­di­ger.” Hij wil de pa­ro­chie zien waar hij zo van houdt. “La­ten jul­lie als­je­blieft mijn ar­me moe­der met rust.” Dan kijkt hij zijn moor­de­naars aan, heft de ar­men op en fluis­tert: “Ik wil jul­lie om­hel­zen, en ver­geef jul­lie al­les.”

Die dag klinkt van­af het bal­kon van het stad­huis: “Recht is ge­schied. De pas­toor van de Ma­ri­a­kerk is dood.” Waar­op de Ma­la­tes­ta te­vre­den de stad ver­la­ten.

Paus Be­ne­dic­tus XVI ver­klaar­de Jo­sep Samsó i Eli­as in 2010 za­lig.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.