Hoe land be­staat dit dier nog?

Op de we­reld lo­pen er tus­sen de 24.000 en 28.000 ijs­be­ren rond, maar er zijn ook die­ren waar er nog maar een paar van be­staan.

Metro Holland (Amsterdam) - - Voorzijde Pagina - JELMER VIS­SER

Ster­ker nog; de mens­heid is als col­lec­tief pri­ma zelf in staat het le­ven voor veel dier­soor­ten op de pla­neet on­mo­ge­lijk te ma­ken. Uit het rap­port Li­ving Pla­net Re­port van WNF blijft dat in slechts vijf­tig jaar tijd het aan­tal ge­wer­vel­de be­wo­ners op de pla­neet met meer dan 60 pro­cent is af­ge­no­men. We­ten­schap­pers noe­men de af­ge­lo­pen ja­ren dan ook veel­vul­dig ‘de zes­de gro­te mas­sa-ex­tinc­tie’.

De mens

Dat de aan­we­zig­heid van mil­jar­den men­sen niet be­paald een ze­gen is voor de bi­o­di­ver­si­teit, was een be­kend feit. Maar hoe groot is het ef­fect van een ex­po­nen­ti­ë­le be­vol­kings­groei en het ver­dwij­nen van de na­tuur­lij­ke leef­om­ge­vin­gen? Zeer groot. Sinds de ja­ren ’70 is het aan­tal am­fi­bie­ën, rep­tie­len, vo­gels, zoog­die­ren en vis­sen met on­ge­veer 60 pro­cent af­ge­no­men.

De ge­bie­den waar de bi­o­di­ver­si­teit het sterk­ste af­nam, zijn te­vens de ge­bie­den waar de­ze van ori­gi­ne het grootst is: Mid­den en Zuid-Ame­ri­ka, Zuid­oost-Azië en Sub-Sa­haraans Afri­ka. In som­mi­ge ge­bie­den was er spra­ke van een af­na­me van bij­na 90 pro­cent on­der het aan­tal ge­wer­vel­de die­ren. Het ein­de hier­van lijkt ook nog lang niet in zicht. De be­vol­king neemt de ko­men­de de­cen­nia sterk toe en de­ze ex­tra mon­den moe­ten ge­voed wor­den en er­gens wo­nen.

Voor­al in tro­pi­sche ge­bie­den is het ver­val groot, zo is een vijf­de van het Ama­zo­ne­ge­bied ver­dwe­nen in de af­ge­lo­pen vijf­tig jaar en nam het aan­tal moe­ras­sen en ko­raal­rif­fen nog ster­ker af. Op dit mo­ment wordt een vier­de van de pla­neet niet door de mens ge­bruikt voor ei­gen ge­win en als dit zo door­gaat zal in 2050 nog slechts een tien­de be­staan uit on­ge­rep­te na­tuur.

Te laat?

Is er dan al­leen maar slecht nieuws? Gro­ten­deels wel. Toch zijn er en­ke­le licht­punt­jes, in de ge­ma­tig­de kli­maat­zo­nes op het noor­de­lijk half­rond, waar Ne­der­land ook toe­be­hoort, is een zeer licht her­stel in de bi­o­di­ver­si­teit te zien. De on­der­zoe­kers con­clu­de­ren dat het nog niet te laat is en dat we de na­tuur kun­nen red­den. Hier zijn wel flin­ke of­fers voor no­dig, maar zij me­nen dat de ko­men­de ja­ren een kan­tel­punt kun­nen zijn.

Dit be­gint bij een an­de­re mind­set. Zo moe­ten we de na­tuur niet lan­ger als een grond­stof zien die voor ei­gen ge­win is te ex­ploi­te­ren. Na­tuur is meer dan een leuk heb­be­din­ge­tje, het is de ba­sis van ons he­le be­staan als mens. „Wij zijn de eer­ste ge­ne­ra­tie die de gro­te im­pact van de mens op de na­tuur zien en de laat­ste ge­ne­ra­tie die er iets aan kun­nen ver­an­de­ren.”

Land­bouw moet duur­za­mer wor­den en de mens zal zich min­der moe­ten rich­ten op con­sump­tie en eco­no­mi­sche voor­spoed. Eco­sys­te­men op het land en in zee met een gro­te bi­o­di­ver­si­teit, zo­als re­gen­wou­den en ko­raal­rif­fen, moe­ten met rust ge­la­ten wor­den. Door ons te hou­den aan zeer stren­ge doel­stel­lin­gen, zou de na­tuur zich kun­nen her­stel­len in de ko­men­de de­cen­nia.

Mas­sa ex­tinc­tie

De pla­neet be­staat in­mid­dels 4,6 mil­jard jaar en wordt sinds on­ge­veer 500 mil­joen jaar be­woond door ge­wer­vel­de dier­soor­ten. In de­ze 500 mil­joen jaar is er vijf keer spra­ke ge­weest van een gro­te uit­ster­vings­golf.

Ver­uit de meest be­ken­de van de­ze mas­sa-ex­tinc­ties is de

me­te­o­riet die 65 mil­joen jaar ge­le­den in­sloeg bij Yu­ca­tan in Mexi­co. Dit wordt de Krijt-Pa­le­o­geen-ex­tinc­tie ge­noemd. Het kli­maat ver­an­der­de in­grij­pend in de ja­ren die op de in­slag volg­den. Hier­bij kwam er een ein­de aan het tijd­perk van de di­no­sau­ri­ërs. Warm­bloe­di­ge klei­ne zoog­die­ren had­den min­der last van de­ze plot­se­lin­ge ver­an­de­ring. Als de­ze me­te­o­riet niet had in­ge­sla­gen, dan zou de mens (en de hui­di­ge ex­tinc­tie­golf) ver­moe­de­lijk nooit heb­ben be­staan.

Toch is de­ze ex­tinc­tie bij lan­ge na niet de meest in­grij­pen­de ge­weest. 251 mil­joen jaar ge­le­den vond de Perm-Tri­as-mas­saex­tinc­tie plaats. In kor­te tijd ver­dween 95 pro­cent van het le­ven in zee en on­ge­veer 70 pro­cent van de ge­wer­vel­de in­wo­ners op het land. De oor­zaak hier­van wordt be­twist. Een me­te­o­riet­in­slag, gam­m­aflits, vul­kaan­uit­bar­sting en de vor­ming van het su­per­con­ti­nent Pan­gea wor­den als mo­ge­lij­ke ver­kla­rin­gen aan­ge­haald.

On­ge­kend tem­po

Niet al­leen fo­to­ge­nie­ke zoog­die­ren lo­pen ge­vaar, de sterf­te is ook merk­baar bij rep­tie­len en vis­sen. In­sec­ten zijn niet eens in de­ze cij­fers op­ge­no­men, maar ook bij die die­ren is spra­ke van een zeer ster­ke af­na­me.

De zes­de ex­tinc­tie­golf waar we­ten­schap­pers nu over spre­ken, wordt ver­oor­zaakt door de mens en is geen pro­ces van mil­joe­nen ja­ren maar van de­cen­nia. Dier­soor­ten zou­den te­gen­woor­dig 100 tot 1000 keer snel­ler uit­ster­ven dan bij eer­de­re mas­sa-ex­tinc­ties die een na­tuur­lij­ke oor­zaak heb­ben.

De mens­heid zou hier­mee de­struc­tie­ver zijn dan een gi­gan­tisch stuk ruim­te­puin die de we­reld mil­joe­nen ja­ren lang ver­an­der­de in een soort van mis­ti­ge stof­fi­ge duis­te­re kou­de hel.

PATRICK FISCHER | WIKIMEDIA COMMONS JU­LIE LANGFORD| WWW.LIMBEWILDLIFE.ORG | WIKIJ.

het wild en 20 in ge­van­gen­schap. er 30 in Van de Zuid-Chi­ne­se tij­ger le­ven De Cross Ri­ver­go­ril­la leeft met 300 soort­ge­no­ten vol­le­dig in het wild.

COLOURBOX.COM

Van de Noor­de­lij­ke wit­te neus­hoorn be­staan nog maar twee vrouw­tjes.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.