Waar­om gaan we de bar­ri­ca­des niet meer op?

Stu­den­ten­de­mon­stra­ties. Zwar­te Piet wel of niet. Ge­le hes­jes. Pro­tes­ten zie je te­gen­woor­dig over­al, al gaan wij Ne­der­lan­ders nog zelden met tien­dui­zen­den te­ge­lijk de straat op.

Metro Holland (Rotterdam) - - NEWS - KASPER HER­MANS nieuws­re­dac­[email protected]­tro­nieuws.nl

Het beeld dat ja­ren­lang ge­schetst werd, dat de hui­di­ge ge­ne­ra­tie ver­wend en lui is en niet meer voor zich­zelf op­komt, klopt in ie­der ge­val niet, stelt Jac­que­lien van Ste­ke­len­burg, so­ci­o­loog aan de Vrije Uni­ver­si­teit. „Er werd aan het be­gin van de fi­nan­ci­ë­le cri­sis in 2009 net zo­veel ge­pro­tes­teerd als tij­dens de roe­ri­ge ja­ren zes­tig.”

Ui­ter­aard zijn er een aan­tal din­gen ver­an­derd ten op­zich­te van vijf­tig jaar ge­le­den. „Als men­sen de­mon­stre­ren, is het vaak maar één keer. We zijn steeds min­der lid van vak­bon­den en po­li­tie­ke be­we­gin­gen, daar­door ont­breekt de or­ga­ni­sa­tie om een con­ti­nu­ï­teit in de­mon­stra­ties te re­ge­len. Juist jon­ge­ren wor­den op an­de­re ma­nie­ren ge­mo­bi­li­seerd. Bij­voor­beeld via so­ci­al me­dia of flashmobs.”

Toch lijkt een ge­mid­deld pro­test te­gen­woor­dig een stuk klei­ner dan een mars van vroe­ger. Dat is een ver­wijt dat Car­li­ne van Breu­gel, als voor­zit­ter van de Lan­de­lij­ke Stu­den­ten­vak­bond, ook wel eens te ho­ren krijgt. „Het klopt dat we in­der­daad niet meer 50.000 man op de bar­ri­ca­des krij­gen, zo­als in de ja­ren ’80. Die goe­de ou­de tijd, maar dat moet je ook in per­spec­tief zien. Met de toe­ge­no­men stu­die­druk en het af­schaf­fen van de ba­sis­beurs kun­nen stu­den­ten het zich niet meer per­mit­te­ren om al­le­maal maar de straat op te gaan. Ze kun­nen het niet meer ver­oor­lo­ven om les­sen te mis­sen en in het week­end zijn ze druk met hun bij­baan om rond te ko­men.”

Van Breu­gel denkt dat we de norm voor wat een groot (stu­den­ten)pro­test is, bij moe­ten stel­len. „Als er nu 500 man bij el­kaar zijn, dan is dat al ge­noeg om te zeg­gen dat het be­lang heeft en iets te agen­de­ren. En zoi­ets kan zich ook ver­der ont­wik­ke­len. Bij ons ei­gen pro­test in no­vem­ber ston­den er 500 man, een paar we­ken la­ter bij het pro­test WO In Ac­tie wa­ren dat er al 2.000.”

Van Ste­ke­len­burg ziet nog een an­de­re fac­tor. „Vroe­ger had je voor­al de tra­di­ti­o­ne­le me­dia, kran­ten, met be­perk­te ruim­te. Je had als on­der­werp con­cur­ren­tie om de krant te ha­len. Pro­tes­ten moesten of heel groot zijn of er moest iets ge­beu­ren qua ge­weld. Nu door het in­ter­net heb je al­le­maal me­dia met on­be­perk­te ruim­te.”

„Maar ook het soort pro­test ver­an­derd. Denk aan bij­voor­beeld po­li­ti­cal con­su­me­rism, een boy- of buy­cot. Door bij­voor­beeld geen ben­zi­ne meer te tan­ken uit Afri­ka, geen pro­duc­ten meer uit Chi­na te ko­pen of al­leen nog maar fair tra­de te win­ke­len. Als dat van­uit een po­li­tiek mo­tief wordt ge­daan, dan is dat ook pro­test”, stelt Van Ste­ke­len­burg. „In Ame­ri­ka heb­ben ze een en­quê­te ge­hou­den on­der jon­ge­ren, waar­in tach­tig pro­cent aan­gaf wel­eens iets wel of niet te ko­pen uit pro­test.” Kort­om, er moet niet al­leen nog ge­ke­ken wor­den naar het aan­tal men­sen dat de straat op gaat. „We moe­ten meer kij­ken naar de lang­du­ri­ge ef­fec­ten: wat doet ie­mand nou echt?”

Dat her­kent Van Breu­gel. „Er is meer dan dat er op straat ge­beurd. Er is de laat­ste ke­ren enorm veel dis­cus­sie op gang ge­ko­men en er is on­ge­loof­lijk veel opi­nie ge­schre­ven.” Ver­der maakt ze ook de po­li­tiek een com­pli­ment over het feit dat ze le­ring trek­ken uit het ver­le­den. „Bij het in­voe­ren van de lang­stu­deer­boe­te dach­ten de stu­den­ten: Wow! Straks moe­ten we 3.000 eu­ro be­ta­len, we gaan pro­tes­te­ren! Bij het af­schaf­fen van de ba­sis­beurs heb­ben ze be­slo­ten om het pas in te la­ten gaan bij de ge­ne­ra­tie daar­na. Die za­ten toen al­le­maal op de mid­del­ba­re school en veel van hen wa­ren nog he­le­maal niet be­zig met stu­de­ren. Er werd wel enorm veel over ge­spro­ken, maar de ech­te pro­tes­ten ble­ven uit.”

’We zijn steeds min­der lid van vak­bon­den en po­li­tie­ke be­we­gin­gen, daar­door ont­breekt de or­ga­ni­sa­tie om een con­ti­nu­ï­teit in de­mon­stra­ties te re­ge­len.’

Jac­que­lien van Ste­ke­len­burg

REMKO DE WAAL | ANP

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.