Von Sie­bold gaat voor het eerst te­rug naar Ja­pan

Na­tu­ra­lis gaat een ten­toon­stel­ling or­ga­ni­se­ren in Ja­pan, „Hij is daar be­ken­der dan Nijn­tje.”

NRC Handelsblad - - In Het Nieuws - Door on­ze re­dac­teur

Gre­tha Pa­ma

Meer dan drie keer zo­veel be­zoe­kers als voor T-rex in Town: één mil­joen in plaats van 300.000. Zo­veel be­lang­stel­ling ver­wacht Na­tu­ra­lis voor de vie­ring van 200 jaar Von Sie­bold in Ja­pan. Al­leen, die vol­gen­de block­bus­ter vindt dan wel dáár plaats. Want an­ders dan bij ons is de Ne­der­lands-Duit­se na­tuur­his­to­ri­cus Phi­lipp Franz Bal­t­hasar von Sie­bold (1796-1866) in Ja­pan een nationale held, „be­ken­der nog dan Nijn­tje en An­ton Gees­ink”, zegt di­rec­teur Ed­win van Huis van Na­tu­ra­lis.

In Ja­pan le­ren kin­de­ren op school over zijn Flo­ra Japo­n­i­ca (1835) en zijn Fau­na Japo­n­i­ca (1833-1850), ze we­ten dat hij een schoot­hond­je had, Sak­ura, en een ma­kaak als huis­dier hield. Voor­al le­ren ze dat Von Sie­bold in 1823 als arts voet aan wal zet­te op De­ji­ma, Op­ge­zet­te in­mid­dels uit­ge­stor­ven de Ne­der­land­se han­del­s­ne­der­zet­ting bij Na­gas­a­ki, in een tijd dat Ja­pan na­ge­noeg af­ge­slo­ten was van de rest van de we­reld. Als eer­ste wes­ter­ling kreeg hij de kans plan­ten en die­ren in Ja­pan te be­stu­de­ren en te ver­za­me­len.

Veel daar­van be­vindt zich sinds­dien in Leiden. In de Hor­tus Bo­ta­ni­cus, in het Sie­bold­huis aan het Ra­pen­burg (waar hij van 1832 tot 1845 woon­de), in het Museum van We­reld­cul­tu­ren, maar bo­ven­al: in het de­pot van Na­tu­ra­lis. Bij­na 22.000 ob­jec­ten

Ja­pan­se wolf,

ver­za­mel­de Von Sie­bold van 1823 tot 1829, toen hij Ja­pan moest ver­la­ten op be­schul­di­ging van spi­o­na­ge. Het gaat om 900 (op­ge­zet­te) vo­gels, 750 vis­sen (idem), 170 rep­tie­len, meer dan 5.000 on­ge­wer­vel­de die­ren, 890 mi­ne­ra­len en ge­steen­ten, zes fos­sie­len, 2.000 ver­schil­len­de soor­ten le­ven­de plan­ten, 12.000 ge­droog­de. Ook liet hij Ja­pan­se kun­ste­naars pren­ten ma­ken van de die­ren en plan­ten in zijn col­lec­tie, on­der wie Ka­wa­ha­ra Kei­ga. Bij Na­tu­ra­lis mel­den zich nog elk jaar

Te­ke­ning van een ko­gel­vis

door Ka­wa­ha­ra Kei­ga en­ke­le tien­tal­len Von Sie­bold-on­der­zoe­kers, zegt di­rec­teur Ed­win van Huis, „de col­lec­tie heeft een gro­te we­ten­schap­pe­lij­ke waar­de”.

Com­pleet over­zicht

De ten­toon­stel­ling 200 jaar Von Sie­bold in Ja­pan is voor­zien voor 2023, maar wordt de­ze don­der­dag al aan­ge­kon­digd door Na­tu­ra­lis. Van Huis: „Gro­te mu­sea plan­nen vijf tot zes jaar voor­uit. En de­ze ten­toon­stel­ling móét in 2023.” Er zijn eer­der Von Sie- 200 jaar Von Sie­bold in Ja­pan

bold-ten­toon­stel­lin­gen ge­weest in Ja­pan, maar dit is de eer­ste die een com­pleet over­zicht biedt: van al­le ver­za­mel­de soor­ten zul­len voor­beel­den te zien zijn, veel plan­ten, die­ren en pren­ten zijn niet eer­der te­rug­ge­weest. Het is de be­doe­ling in één jaar vier mu­sea aan te doen.

Waar­om is Von Sie­bold in Ne­der­land veel min­der be­kend dan in Ja­pan? Van Huis: „Voor Ja­pan­ners is hij dé man die hen in aan­ra­king bracht met wes­ter­se cul­tuur en we­ten­schap, na een paar hon­derd jaar van iso­le­ment, hij maak­te er een enor­me hon­ger naar ken­nis los. Hij was ook ex­cen­triek, met zijn hond­je en zijn aap. En ook zijn doch­ter Ku­su­mo­to Ine, die hij kreeg met een cour­ti­sa­ne, werd er be­roemd, als eer­ste vrou­we­lij­ke arts in Ja­pan. Over haar le­ven zijn ro­mans ge­schre­ven en mu­si­cals ge­maakt.”

En Ne­der­land? Zal hier ook wat te zien zijn in 2023? Er komt in elk ge­val een spe­ci­a­le ten­toon­stel­ling in het Sie­bold­huis. „Ver­der moet te­gen die tijd de he­le col­lec­tie zijn ge­di­gi­ta­li­seerd, zo­dat ein­de­lijk ie­der­een al­les kan zien.” En is na de rond­reis door Ja­pan ook te zien in Na­tu­ra­lis. Maar dan pas in 2024.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.