Nrc

NRC Handelsblad - - Cultureel Supplement | Kunstmarkt - Door on­ze me­de­wer­ker

Leen­dert van der Valk Waar komt die in­te­res­se in niet-wes­ter­se mu­ziek van­daan? Gard­ner: „Eind ja­ren zes­tig, be­gin ja­ren ze­ven­tig zijn wes­ter­se in­stru­men­ten als or­gels, drums en gi­ta­ren ook ge­bruikt in com­bi­na­tie met tra­di­ti­o­ne­le mu­ziek el­ders op de we­reld. Dat gaf een ex­plo­sie van cre­a­ti­vi­teit. Dat fas­ci­neert ons. Het is in­te­res­san­ter om te ho­ren hoe een elek­tri­sche gi­taar in een niet-wes­ters land wordt be­speeld in plaats van weer naar een gi­ta­rist te luis­te­ren die blue­sloop­jes speelt. Dan re­a­li­seer je je dat die niet-wes­ter­se mu­ziek in het Wes­ten vaak als exo­tisch, als iets vreemds, wordt weg­ge­zet. Dat wringt met de re­a­li­teit.” Ken­de u de mu­ziek van WITCH toen u ‘ja’ zei? „Ik had het wel ge­hoord bij vrien­den, maar ik had er nooit echt goed naar

POP

Hij ging ‘naar Afri­ka’ en daar speelt Jac­co Gard­ner op­eens in de le­gen­da­ri­sche Zam­bi­aan­se band WITCH. „Het voel­de vaak best ko­lo­ni­aal.” Hoe werd er in Zam­bia ge­re­a­geerd op de her­op­rich­ting van de band? „Je zou den­ken dat mu­zi­kan­ten wil­len spe­len in WITCH. Maar de jon­ge­re ge­ne­ra­tie kent de band niet en ou­de­re mu­zi­kan­ten be­gon­nen met­een over geld, ter­wijl we geen bud­get had­den. Het bleek moei­lijk om een goe­de band sa­men te stel­len. Al­les ging cha­o­tisch, ook om­dat nie­mand punc­tu­eel was. Een jon­ge­re toet­se­nist speel­de rauw en rit­misch; tof maar met de ver­keer­de ak­koor­den. Ex­tra psy­che­de­lisch, dat wel. Uit­ein­de­lijk ga­ven we een show voor tach­tig man bij een kunst­ga­le­rie.” U ver­oor­deelt de exo­ti­sche be­na­de­ring van de mu­ziek, maar zit dat niet ook in uw aan­pak? „We voel­den ons ook wel vaak ko­lo­ni­aal. Je gaat er­heen als blan­ke met veel geld. Ik snap dat Afri­kaan­se mu­zi­kan­ten niet zo snel op ont­dek­kings­reis door Eu­ro­pa kun­nen. En wij heb­ben na­tuur­lijk ook een ste­reo­tiep beeld van Afri­ka, als een hulp­be­hoe­vend land. We wil­den er juist ook heen om dat te door­bre­ken. Het is een goe­de er­va­ring voor een blan­ke om eens een min­der­heid te zijn. En als je als mu­zi­kant rit­mes wilt ont­dek­ken, is Afri­ka ver­uit het bes­te land om heen te gaan.” Be­seft u dat u Afri­ka een land noemt? „O ja. Daar er­ger ik me ook aan, dat ik er zo wei­nig van weet. Ik weet niet eens wel­ke lan­den er pre­cies in Afri­ka lig­gen. En als je be­denkt dat Zam­bia al­leen al ne­gen stam­men heeft, slaat het ook ner­gens op om die gren­zen zo te be­noe­men. Maar in on­ze beeld­vor­ming wordt het één land, ter­wijl het heel di­vers is.” Hoe was het om met de zan­ger Jag­ga­ri sa­men te spe­len? „Het was leer­zaam om te ho­ren hoe hij lied­jes schrijft. Het is een vrij­den­ker. Wij be­gin­nen met een vier­kwarts­maat, maar hij luis­tert naar ge­lui­den. Hij raak­te bij­voor­beeld ge­fas­ci­neerd door het ge­luid van een trein en ba­seert daar een num­mer op. Zijn be­na­de­ring is dat de we­reld rijk is aan mu­zi­kaal ma­te­ri­aal en dat daar­in de sleu­tel tot mu­ziek ligt.” speelt 16/9 op Nacht van Kunst en Ken­nis in Leiden, 18/9 in Pa­ra­diso Noord, Amsterdam en 19/9 in Mer­leyn, Nij­me­gen.

e moe­ten ei­gen­lijk echt eens naar Afri­ka”, zei­den de band­le­den Jac­co Gard­ner en Nic Mausko­vic te­gen el­kaar. Ze re­den door Por­tu­gal, het twee­de thuis van Gard­ner, waar ze werk­ten aan een pro­ject met in­vloe­den uit niet­wes­ter­se mu­ziek. Ze draai­den Afri­kaan­se mu­ziek waar­in psy­che­de­li­sche rock uit de ja­ren zes­tig en ze­ven­tig klonk, hun ge­deel­de mu­zi­ka­le ob­ses­sie. Dat ‘Afri­ka’ Zam­bia werd, was vol­strekt wil­le­keu­rig.

De twee ken­den een Ita­li­aan die be­zig was met een do­cu­men­tai­re over WITCH (We In­tend To Cau­se Havoc), een Zam­bi­aan­se band die in de ja­ren ze­ven­tig The Rol­ling Sto­nes, The Be­at­les en Black Sab­bath als voor­beeld had en on­ge­veer die sta­tus ge­noot in het land. Nu leeft al­leen de zan­ger nog en de band moest her­op­ge­richt wor­den voor de film. De re­gis­seur zocht nog een drum­mer en een bas­sist. De Ne­der­lan­ders zei­den ja.

WITCH is de be­lang­rijk­ste band uit de gou­den da­gen van de zam­rock, de in­vloed­rij­ke mu­ziekstro­ming die ont­stond na de on­af­han­ke­lijk­heid van Zam­bia in 1964. Zan­ger en band­lei­der Em­ma­nu­el Chan­da mat zich de bij­naam ‘Jag­ga­ri’ aan, naar Mick Jag­ger, en speel­de een men­ge­ling van Ame­ri­kaan­se psy­che­de­li­sche rock en Zam­bi­aan­se rit­mes. Het sloeg aan bij een jon­ge ge­ne­ra­tie en WITCH werd ont­van­gen in sta­di­ons van Bots­wa­na tot Ke­nia.

Jac­co Gard­ner (29) moest toen nog ge­bo­ren wor­den, maar voelt zich ver­want met die tijd. In 2013 brak hij door met zijn psy­che­de­li­sche six­ties- en se­ven­ties­rock. In­mid­dels rich­ten de band­le­den zich op pro­jec­ten waar­in de hang naar de niet­wes­ter­se va­ri­ant van die mu­ziek cen­traal staat. De gi­ta­rist van Gard­ner, Jasper Ver­hulst, richt­te Al­tin Gün op, een band die Turk­se psy­chrock maakt, drum­mer Mausko­vic ont­dekt met zijn Mausko­vic Dan­ce Band Afro-Ca­ri­bi­sche rit­mes. Gard­ner en Mausko­vic zijn sa­men ‘Bruxas’ (Por­tu­gees voor hek­sen), een pro­ject dat de luis­te­raar „op sa­fa­ri over de he­le we­reld neemt, ter­wijl je staat te dan­sen”. Jac­co Gard­ner ge­luis­terd. Toen ik me er­in ver­diep­te, maak­te ik me aan­van­ke­lijk best zor­gen over de in­ge­wik­kel­de bas­lij­nen die ik moest spe­len. Voor­al de vrije im­pro­vi­sa­tie op rit­mes is las­tig voor een Eu­ro­pe­aan als ik. Maar na veel oe­fe­nen be­gon ik me vrij te voe­len.” WITCH

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.