Hoe we tot dit sce­na­rio kwa­men

NRC Handelsblad - - Weekend -

when you can­not find it, ask the shep­herd at the si­de of the road clo­se to the hou­se of the ola­ra­ny­a­ni whe­re to go’. Con­tro­leurs zijn, blijkt nu, al tien­tal­len ja­ren op­ge­hou­den aan dat soort za­ken hun tijd te ver­spil­len. Zo kon het ge­beu­ren dat lan­den als Ke­nia en Ja­mai­ca, de­cen­nia hof­le­ve­ran­cier van gou­den me­dail­les, do­ping­re­gels een­vou­dig om­zeil­den.

Het In­ter­na­ti­o­naal Olym­pisch Co­mi­té (IOC) gaat in Pa­rijs in cri­sis­over­leg en op don­der­dag 1 sep­tem­ber 2036 roept IOC-baas Pau­la Rad­clif­fe met tra­nen in haar ogen het fail­liet van de olym­pi­sche sport uit. Het IOC wordt met on­mid­del­lij­ke in­gang ont­bon­den om­dat de strijd te­gen do­ping niet ge­won­nen kan wor­den en der­hal­ve van het olym­pisch ge­dach­te­goed van Pier­re de Cou­ber­tin wei­nig over­blijft. Van het in­ter­na­ti­o­na­le an­ti-do­ping­agent­schap WADA was al in mei 2019 af­scheid ge­no­men, toen tach­tig na­ti­o­na­le an­ti-do­ping­or­ga­ni­sa­ties het ver­trou­wen in het or­gaan op­zeg­den.

Er breekt een di­gi­ta­le volks­op­stand uit on­der de hashtag #do­ping­doom. Op za­ter­dag 10 sep­tem­ber gaan over de he­le we­reld men­sen de straat op om te pro­tes­te­ren te­gen het be­sluit van het IOC, zon­der re­sul­taat. Sport­fans drui­pen af, in de we­ten­schap dat de be­lang­rijk­ste bij­zaak in hun le­ven voor­goed van ka­rak­ter zal ver­an­de­ren.

Op slag dood

Mei 2038. In de af­slui­ten­de klim­tijd­rit van de Gi­ro d’Ita­lia lijkt Co­lom­bi­aan Ru­ben Di­az met het ro­ze ste­vig om zijn schou­ders op weg naar de eind­over­win­ning als hij vlak on­der de top van de Et­na van zijn fiets valt en op slag dood is. Het ge­beurt li­ve op te­le­vi­sie, en aan­ge­zien de Gi­ro de Tour de Fran­ce in po­pu­la­ri­teit is voor­bij­ge­sto­ken zien mil­joe­nen men­sen wat het li­be­ra­le do­ping­be­leid tot ge­volg kan heb­ben.

Uit au­top­sie blijkt dat Di­az een epo-gen heeft la­ten in­bren­gen dat als een per­pe­tu­um mo­bi­le ro­de bloed­li­chaam­pjes is gaan aan­ma­ken. De wer­king van het gen was niet meer te stop­pen. De me­di­sche we­ten­schap in het Wes­ten is het er­over eens: gen­the­ra­pie is al­leen in­zet­baar bij een me­disch pro­bleem, en zelfs dan zijn de ef­fec­ten op lan­ge ter­mijn nog niet te over­zien.

In het eerste jaar na do­pingle­ga­li­sa­tie over­lij­den 23 top­spor­ters. Zon­der uit­zon­de­ring werd met hun ge­nen ge­knoeid. In het Wes­ten wordt het steeds las­ti­ger om po­ten­ti­ë­le top­spor­ters te wer­ven. Als do­ping de eni­ge ma­nier is om een sport­held te wor­den, dan hoeft het voor ve­len niet meer.

Sport­merk Ni­ke re­a­geert als eerste mon­di­a­le reus op de do­pingle­ga­li­sa­tie. Top­man Elon Musk zegt van de een op an­de­re dag de helft van al­le con­trac­ten met top­spor­ters, ter waar­de van een slor­di­ge drie mil­jard eu­ro, op. Het con­cern wil niet lan­ger ge­as­so­ci­eerd wor­den met een we­reld van list en be­drog. Er vol­gen ja­ren van rechts­za­ken, maar Ni­ke houdt voet bij stuk, ook al kost dat mil­joe­nen. Adi­das, Ree­bok, en Asics vol­gen in de maan­den daar­na. Zij wil­len met het geld dat over­blijft kunst- en mu­ziek­pro­jec­ten gaan spon­so­ren, maar zien daar­van af als na random uri­ne­tests blijkt dat veel top­or­kes­ten mas­saal bè­ta­blok­kers ge­brui­ken om tij­dens con­cer­ten rus­tig te blij­ven. Mid­de­len­ge­bruik blijkt van al­le ran­gen en stan­den, maar is in de sport het zicht­baarst.

Over­al ter we­reld trek­ken te­le­vi­sie­zen­ders en dag­bla­den hun han­den van sport af. Far­ma­ceu­ti­sche be­drij­ven rich­ten hun ei­gen tv-sta­ti­ons en on­li­ne ka­na­len op, net als sport­bon­den, die in­zien dat met sport goed geld te ver­die­nen blijft nu sta­di­ons vol­stro­men met men­sen die lou­ter ko­men voor een avond­je show. Sport wordt niet lan­ger ge­as­so­ci­eerd met ge­zond le­ven, pres­te­ren en zelf­ont­plooi­ing, maar gaat te­rug naar de oer­vorm: volks­ver­maak.

Eu­ro­pe­se lan­den stop­pen aan­van­ke­lijk met het af­vaar­di­gen van top­at­le­ten naar gro­te toer­nooi­en, die ver­an­de­ren in kracht­me­tin­gen tus­sen de Gro­te Vijf: Rus­land, Chi­na, de VS, het con­ti­nent Zuid-Ame­ri­ka en de Ca­ri­bi­sche Ei­lan­den­fe­de­ra­tie. Eu­ro­pe­se re­ge­rin­gen blij­ven in het ge­heim wer­ken aan een con­cur­re­rend top­sport­be­leid, waar­bij ge­ne­ti­sche se­lec­tie het ver­schil moet gaan ma­ken.

Ico­ni­sche ra­ce

Op don­der­dag 9 au­gus­tus 2040 is het ver­zen­gend heet in het ‘Amsterdam Sta­di­um’, de­cor van de eerste Mo­der­ne Spe­len – de term ‘olym­pisch’ is ge­lijk­tij­dig met het IOC ver­dwe­nen. Zes­tig­dui­zend men­sen zijn met pop­corn en bier af­ge­ko­men op de fi­na­le van de 800 me­ter. De hoofd­rol­spe­lers zijn zorg­vul­dig bij el­kaar uit de buurt ge­hou­den, tot dit mo­ment. De wed­strijd is ver­markt als de ico­ni­sche ra­ce tus­sen goed en kwaad: Ka­dir van Es ver­sus Zong Rhu­an. Van de uit­komst hangt veel af. Is do­ping­ge­bruik de eni­ge op­tie of ze­ge­viert de na­tuur?

Di­rect na het start­schot voe­ren ze sa­men het veld aan. De tra­di­ti­o­ne­le loop­lan­den zijn uit beeld nu ere­me­taal meer dan ooit een fi­nan­ci­ë­le aan­ge­le­gen­heid is ge­wor­den, het­zij door een uit­ge­kiend do­ping­pro­gram­ma het­zij door ge­ne­ti­sche se­lec­tie.

De eerste ron­de gaat in 47 se­con­den, de snel­ste ope­ning uit de ge­schie­de­nis. Ka­dir gri­mast, maar dat is bij hem een goed te­ken. Aan het ge­laat van Zong is niets af te le­zen. Zijn li­chaam is zo droog ge­wor­den dat je zijn hart kunt zien klop­pen als de ca­me­ra’s op hem in­zoo­men. Ka­dir is twee kop­pen gro­ter, een stuk po­ti­ger ook. Zijn be­we­gin­gen zijn traag maar ef­fec­tief.

Als de man­nen schou­der aan schou­der door de laat­ste bocht den­de­ren, klinkt er een bul­de­rend ka­baal vlak­bij de ma­ra­thon­poort. Stof­wol­ken stij­gen op, toe­schou­wers strui­ke­len in blin­de pa­niek over de kuip­stoel­tjes en el­kaar. Een bom­aan­slag. Dit is waar cri­ti­ci voor ge­waar­schuwd had­den. Als re­gels in de sport ver­dwij­nen, raakt ook de rest van de sa­men­le­ving ont­wricht.

Zong is tot dit lot ver­oor­deeld sinds bij het aan­bre­ken van zijn twee­de le­vens­jaar uit een scree­ning van het Chi­ne­se ge­zond­heids­mi­nis­te­rie bleek dat hij het ge­nen­pak­ket had om top­at­leet te wor­den. In al­le lan­den is scree­ning op 2.000 ge­nen vast on­der­deel van top­sport­be­leid ge­wor­den. Maar in Chi­na gaan ze te­gen­woor­dig een stap­je ver­der. At­le­ten als Zong krij­gen mid­de­len die di­rect in­vloed heb­ben op de uit­wer­king van som­mi­ge ge­nen, die ex­tre­mer wordt. Dat werd mo­ge­lijk door de we­reld­wij­de do­pingle­ga­li­sa­tie.Vlak na de Olym­pi­sche Spe­len van Ac­cra 2036 lan­ceert het In­ter­na­ti­o­naal Olym­pisch Co­mi­té (IOC) met een groep voor­aan­staan­de we­ten­schap­pers een nieu­we do­ping­test, in het ge­heim ont­wik­keld. Sta­len uri­ne en bloed kun­nen tot op mo­le­cu­lair ni­veau wor­den ge­screend, de uit­slag is vrij­wel meteen be­kend. De re­sul­ta­ten zijn ver­nie­ti­gend. Ge­ïn­sti­tu­ti­o­na­li­seer­de do­ping­sys­te­men blij­ken niet al­leen in Rus­land en de voor­ma­li­ge DDR te zijn toe­ge­past, maar ook in de VS, Span­je, Chi­na, lan­den in Zuid-Ame­ri­ka en Afri­ka, Ja­mai­ca en an­de­re ei­lan­den in het Ca­ra­ï­bisch ge­bied. Sta­len van Eu­ro­pe­se at­le­ten wor­den ook po­si­tief be­von­den, zij het in min­de­re ma­te.Klas­sie­ke mid­de­len wor­den ver­uit het meest ge­von­den: groei­hor­moon, tes­tos­te­ron, epo. Die zijn nog al­tijd het ef­fec­tiefst, want li­chaams­ei­gen. Ne­gen­tig pro­cent van al­le we­reld­re­cords in in­di­vi­du­e­le spor­ten blijkt met het ge­bruik van do­ping tot stand te zijn ge­ko­men.Ge­ruch­ten wor­den be­waar­heid: schom­me­lin­gen in het be­faam­de bloed­pas­poort, in­ge­voerd op 1 ja­nu­a­ri 2008, ble­ken in veel ge­val­len niet nauw­keu­rig vast te stel­len om­dat do­ping­con­tro­leurs of­wel van de lo­ka­le au­to­ri­tei­ten geen vi­sum kre­gen om een land in te rei­zen of­wel geen idee had­den waar in de Rift­val­lei ene Abe­be Kipsang te vin­den was als op het whe­re­a­bouts­for­mu­lier stond dat hij tus­sen 8 en 10 uur woens­dag­och­tend op een trai­nings­veld ten zui­den van Kap­ta­gat was, met de­ze aan­wij­zing: ‘

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.