Leer­za­me kunst voor prin­ses­sen

NRC Handelsblad - - Cultuur Supplement -

it­ten wij weer met een vor­sten­huis dat lak aan de kunst heeft. Prin­ses Be­a­trix leek goed nieuws. Ze was bij­voor­beeld een gre­ti­ge gast­con­ser­va­tor van het Ste­de­lijk in Am­ster­dam in 2001, waar ze, een ex­po­si­tie over de Ne­der­land­se kunst van na de oor­log voor haar re­ke­ning nam. En ook nu ze geen ko­nin­gin meer is en dus niet meer hoeft, be­zoekt ze nog wel eens een mu­se­um of woont ze een voor­stel­ling bij. Maar ze is de re­gel niet, ze is de uit­zon­de­ring. De rest van de fa­mi­lie? Die lij­ken kunst te be­schou­wen als be­zit met markt­waar­de. Ze ver­pat­sen de top­stuk­ken bij een in­ter­na­ti­o­naal vei­ling­huis. Waar de prij­zen lek­ker hoog op­lo­pen en geen, op zijn sub­si­die be­kort, Ne­der­lands mu­se­um aan te pas komt.

La­ten ze zich nou op zijn minst eens re­a­li­se­ren wat een mie­ze­rig in­druk dat maakt. En ze zou­den ter le­ring naar Parijs kun­nen gaan (er is bin­nen­kort, na de vei­ling van die Ru­bens, weer wat bud­get) om in het Mai­son Eu­ro­péen­ne de la Pho­to­grap­hie de ten­toon­stel­ling van de jon­ge fo­to­graaf JR te be­zoe­ken. Is dat te veel ge­vraagd, dan kun­nen ze on­li­ne dat boek van hem ko­pen. Niet de ca­ta­lo­gus, die is duur. Het bij Phai­don uit­ge­ge­ven over­zicht van JR’s ac­ti­vi­tei­ten is gro­ter en goed­ko­per en het heeft die ge­wel­di­ge ti­tel: Can Art Chan­ge The World? ‘Kan kunst de we­reld ver­an­de­ren?’

JR pro­beert het. Hij is een mag­ni­fie­ke, ac­ti­vis­ti­sche kun­ste­naar. Zijn por­tret­ten van men­sen maakt én toont hij op de plaat­sen waar zij een ver­schil ma­ken. Op gi­gan­tisch for­maat, op de ge­vels in fa­ve­la’s, op vloe­ren, op trap­pen. Op de Pa­rij­se ex­po­si­tie ge­ven ra­te­lend rond­jes rij­den­de trein­tjes een in­druk van zijn bes­te pro­ject, Wo­men Are Heroes. Via het spoor laat hij daad­wer­ke­lijk de door­leef­de ogen van vrou­wen uit Sier­ra Le­o­ne, Li­be­ria, Soe­dan, Ke­nia, Bra­zi­lië, In­dia en Cam­bod­ja door de we­reld rij­den. Met een ogen­paar per trein­stel eist JR er­ken­ning voor de moed van de vrou­wen, zij heb­ben per de­fi­ni­tie het zwaarst te lij­den on­der ben­de- en drugs­ge­weld.

Trefzeker, sterk, mooi is het werk van JR. En ui­ter­ma­te leer­zaam voor ko­nings­kin­de­ren die kunst ver­slij­ten voor een con­se­quen­tie­loos ap­pel­tje voor de dorst.

Maar ook leer­zaam voor mij. In Parijs be­sef ik dat het be­faam­de ‘mo­ment dé­ci­sif’ waar­mee Car­tier-Bres­son in 1952 de fo­to­gra­fie be­paal­de, be­zig is af te doen. Voor JR vol­doet niet het be­slis­sen­de mo­ment. Een ont­hul­len­de foto van een ge­zicht of slop­pen­wijk is het hal­ve werk. Hij moet wor­den op­ge­le­verd waar hij een ver­schil maakt. JR doet dat, en er zijn er meer. De Ne­der­land­se Da­na Lixen­berg ook. Haar baan­bre­ken­de fo­t­o­p­ro­ject Im­pe­ri­al Courts (1993-2015), over een zwar­te pro­bleem­wijk in Los An­ge­les, was pas vol­tooid toen ze de boe­ken ter plek­ke had uit­ge­deeld. JR, Wo­men Are Heroes. Foto’s ge­maakt in en af­ge­beeld op de meest ge­weld­da­di­ge fa­ve­la in Rio de Jan­ei­ro (2008)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.