Een plat­te bui­ten­kant-re­gie door Johan Si­mons maakt dat er niets over­blijft van het hand­je­vol in­te­res­san­te mo­men­ten in ‘Hei­sen­berg’.

NRC Handelsblad - - De Gids -

n 2007 be­dacht film­cri­ti­cus Nathan Ra­bin de term ‘ma­nic pixie dream girl’. Hij om­schreef het sek­sis­ti­sche ar­che­ty­pe als een vrou­we­lijk per­so­na­ge dat ‘uit­slui­tend be­staat [...] om in­tro­spec­tie­ve maar ge­voe­li­ge man­nen te le­ren om het le­ven en zijn ein­de­lo­ze avon­tu­ren te om­ar­men’. ‘Dream­girls’ zijn vaak kin­der­lij­ke vrou­wen, die het man­ne­lij­ke hoofd­per­so­na­ge uit een dal hel­pen met een mix van im­pul­sief ge­drag en on­ver­klaar­de af­fec­tie.

Hei­sen­berg, de nieu­we voor­stel­ling van Johan Si­mons bij The­a­ter Rot­ter­dam, lijkt lan­ge tijd een per­fect voor­beeld van dit plat­ge­tre­den con­cept.

De 75-ja­ri­ge Alex (Hans Croi­set) zit op een bank­je in het trein­sta­ti­on als hij plot­se­ling door de 42-ja­ri­ge Ge­or­gie (El­sie de Brauw) in zijn nek wordt ge­kust. Het is het be­gin van een vreem­de ont­moe­ting, waar­bij Ge­or­gie zich om (aan­van­ke­lijk) on­ver­klaar­ba­re re­de­nen aan Alex vast­klampt. Dat de op zich­zelf ge­rich­te Alex dit toe­staat en zelfs ver­liefd wordt, is al even on­be­grij­pe­lijk. Blijk­baar moe­ten we er­van uit gaan dat Alex het on­be­schof­te ge­drag en ba­na­le ge­klets van Ge­or­gie char­mant be­gint te vin­den. Het pijn­lijk­ste komt dit tot ui­ting in een te­nen­krom­men­de, van ie­de­re che­mie ge­speen­de seks­scè­ne. Als De Brauw aan Croi­set vraagt of hij met haar wil sla­pen, ant­woordt hij ‘ja na­tuur­lijk!’. Als­of de ma­kers ge­lo­ven dat een ou­de man so­wie­so met een jon­ge­re vrouw naar bed wil zo­dra hij de kans krijgt – los van wie zij is.

Si­mons’ spel­re­gie biedt de kij­ker op geen en­ke­le ma­nier hou­vast. El­sie de Brauw speelt van­af het eer­ste mo­ment van de voor­stel­ling schreeu­wend over­the-top, als­of Ge­or­gie slechts uit bui- ten­kant be­staat. De eerst in­tro­vert spe­len­de Croi­set wordt naar­ma­te de voor­stel­ling vor­dert mee­ge­voerd in het kin­der­ach­ti­ge ge­drag van De Brauw, ver­moe­de­lijk om let­ter­lijk vorm te ge­ven aan het idee dat de­ze ou­de man weer ver­vuld wordt van le­vens­lust.

Ner­gens in de voor­stel­ling bie­den de ac­teurs echt in­zicht in de bin­nen­we­reld van hun per­so­na­ges, ter­wijl de ge­for­ceer­de plot­ver­wik­ke­lin­gen van het stuk schreeu­wen om een ge­laag­de sub­tekst.

De re­gie van Si­mons blinkt uit in let­ter­lijk­heid en bui­ten­kant. Dit is ook te­rug te zien in het plat-sym­bo­li­sche de­cor van Marc Warning. Het ma­the­ma­ti­sche on­ze­ker­heids­prin­ci­pe van de na­tuur­kun­di­ge Hei­sen­berg, dat in de tekst van Si­mon Step­hens tot een slap­pe me­ta­foor over het le­ven wordt ge­re­du­ceerd, is een ne­on-lamp­je te­gen de ach­ter­wand dat door de on­voor­spel­ba­re Ge­or­gie wordt be­diend. Het ma­tras van Alex, waar­op de­cen­nia­lang geen vrouw heeft ge­sla­pen, is in plas­tic in­ge­pakt. Snapt u ‘m?

Als la­ter blijkt waar­om Ge­or­gie zich zo op Alex heeft ge­wor­pen krijg je enig in­zicht in de po­ten­tie van Step­hens’ stuk: het zou kun­nen gaan over hoe mak­ke­lijk de een­zaam­heid van een ou­de man kan wor­den ge­ma­ni­pu­leerd – zo­als in de re­a­li­teit ook re­gel­ma­tig via in­ter­ne­t­op­lich­ting ge­beurt. Maar die le­zing wordt on­mo­ge­lijk ge­maakt door het sen­ti­men­te­le ein­de, dat Hei­sen­berg als­nog re­du­ceert tot een op­per­vlak­ki­ge ro­man­ti­sche ko­me­die voor een­za­me ou­de man­nen. De vol­le­di­ge af­we­zig­heid van ge­loof­waar­dig men­se­lijk ge­drag doet de voor­stel­ling de­fi­ni­tief de das om. Ma­rijn Lems

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.