NWO wil minder ‘aan­vraag­st­ress’

De werk­druk van jon­ge we­ten­schap­pers moet om­laag, vin­den uni­ver­si­tei­ten en we­ten­schaps­fi­nan­cier NWO.

NRC Handelsblad - - Voorzijde Pagina - Door on­ze re­dac­teur Pa­tri­cia Veld­huis

Jon­ge on­der­zoe­kers moe­ten in be­paal­de ge­val­len wor­den vrij­ge­steld van het doen van aan­vra­gen om hun on­der­zoek te fi­nan­cie­ren. Ook moe­ten zij voort­aan be­ter wor­den be­ge­leid bij het doen van hun on­der­zoeks­aan­vra­gen.

Dit zijn af­spra­ken die de Ver­e­ni­ging van Uni­ver­si­tei­ten (VSNU) en we­ten­schaps­fi­nan­cier NWO heb­ben gemaakt om de ho­ge werk­druk van we­ten­schap­pers te ver­lich­ten.

„Jon­ge we­ten­schap­pers ra­cen nu van aan­vraag naar aan­vraag”, zegt VSNU-voor­zit­ter Pie­ter Dui­sen­berg. „De be­doe­ling van ons plan is dat ze daar minder af­han­ke­lijk van wor­den. We wil­len dat een vaste aan­stel­ling niet al­leen af­hangt van sub­si­dies.”

In een ge­za­men­lijk plan dat de­ze dins­dag wordt ge­pre­sen­teerd, spre­ken VSNU en NWO hun zorg uit over de stand van de Ne­der­land­se we­ten­schap: „Wat een zeer ro­buust bouw­werk was, is nu een sys­teem ge­wor­den dat piept en kraakt.”

Dat komt, naast de ex­plo­sie­ve groei van het aan­tal stu­den­ten aan uni­ver­si­tei­ten, voor­al door de hui­di­ge fi­nan­cie­ring van uni­ver­si­tei­ten. Veel, voor­al jon­ge, we­ten­schap­pers moe­ten hun ei­gen geld ver­die­nen om een vaste aan­stel­ling te krij­gen en zijn daar­door vrij­wel per­ma­nent on­der­zoeks­voor­stel­len aan het schrij­ven om sub­si­dies en beur­zen bin­nen te ha­len.

De sla­gings­kan­sen zijn ge­ring: van de 6.436 aan­vra­gen die in 2018 bij NWO wer­den in­ge­diend, zijn er 1.757 toe­ge­kend. Bij som­mi­ge sub­si­dies is de sla­gings­kans zelfs een op tien.

Het sys­teem is door­ge­draaid, zegt NWO-voor­zit­ter Stan Gie­len. „On­der­zoe­kers die­nen uit wan­hoop de ene aan­vraag na de an­der in. Dat kost hun veel tijd, maar ons ook. Een NWO­beurs is een míd­del, geen doel op zich. Maar dat is het de af­ge­lo­pen ja­ren wel ge­wor­den.”

We­ten­schap­pers kun­nen hun tijd be­ter be­ste­den aan het ge­ven van on­der­wijs of het doen van on­der­zoek, vin­den VSNU en NWO.

Geen NWO’tje spe­len

Om jon­ge on­der­zoe­kers be­ter te hel­pen bij het doen van hun on­der­zoeks­aan­vra­gen, heb­ben de uni­ver­si­tei­ten af­ge­spro­ken dat er ex­tra be­ge­lei­ders wor­den aan­ge­steld die ad­vi­se­ren bij het in­die­nen van aan­vra­gen. „Uni­ver­si­tei­ten zijn vrij om het naar ei­gen in­zicht in te vul­len”, zegt Dui­sen­berg, „maar ze wil­len al­le­maal dat de voor­stel­len die naar NWO gaan be­ter vol­dra­gen zijn.”

Dat be­te­kent niet „dat uni­ver­si­tei­ten NWO’tje moe­ten gaan spe­len”, stelt Gie­len. „Wél dat ze in een eer­der sta­di­um kri­ti­scher toet­sen of een on­der­zoeks­voor­stel kans van sla­gen heeft. De si­tu­a­tie is nu nog te vaak dat uni­ver­si­tei­ten zeg­gen: ‘dien je voor­stel­len maar in, dan leer je het pro­ces ken­nen’. Daar wil­len we van­af.”

NWO, die jaar­lijks bij­na een mil­jard eu­ro ver­deelt on­der we­ten­schap­pers, wil waar mo­ge­lijk de strak­ke dead­lines op het in­die­nen van on­der­zoeks­voor­stel­len af­schaf­fen en een sys­teem van ‘door­lo­pend in­die­nen’ in­voe­ren. Dat voor­komt, zegt Dui­sen­berg, dat on­der­zoe­kers „moe­ten ren­nen om het hek­je te ha­len en voort­du­rend be­zig zijn met kor­te sprints”.

De maat­re­ge­len pas­sen in een bre­der plan van de uni­ver­si­tei­ten en de NWO om hun per­so­neel an­ders te be­lo­nen door minder na­druk te leg­gen op het aan­tal we­ten­schap­pe­lij­ke pu­bli­ca­ties en meer oog te heb­ben voor an­de­re kwa­li­tei­ten, zo­als het ge­ven van on­der­wijs.

Uni­ver­si­tei­ten en ho­ge­scho­len vra­gen al lan­ge­re tijd om struc­tu­reel meer geld om de scheef­ge­groei­de ver­hou­din­gen te com­pen­se­ren: de stu­den­ten­aan­tal­len zijn de af­ge­lo­pen de­cen­nia ge­groeid, ter­wijl het bud­get per stu­dent is ge­daald. Mi­nis­ter Ingrid van En­gels­ho­ven (On­der­wijs, D66) zei in de­cem­ber te­gen NRC dat er een mil­jard eu­ro ex­tra no­dig is om de werk­druk in het ho­ger on­der­wijs te ver­lich­ten. Het is nog niet dui­de­lijk of dat geld er komt.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.