Po­si­tief nieuws RIVM is geen vrij­brief voor soe­pe­ler re­gels

RIVM meldt kan­tel­punt: maat­re­ge­len om ver­sprei­ding cor­o­na­vi­rus te­gen te gaan lij­ken suc­ces­vol. IC’s ra­ken vol.

NRC Handelsblad - - Voorzijde Pagina - Door on­ze re­dac­teur Mar­cel aan de Brugh Meer bed­den op IC no­dig

De ver­sprei­ding van het cor­o­na­vi­rus lijkt zich in Ne­der­land te sta­bi­li­se­ren. Dit blijkt uit een brie­fing die het RIVM woens­dag aan de Twee­de Ka­mer gaf. „Het is een eer­ste, be­moe­di­gend te­ken”, zegt Jac­co Wal­lin­ga, hoofd mo­del­le­ren van in­fec­tie­ziek­ten bij het RIVM. Het zou be­te­ke­nen dat de maat­re­ge­len wer­ken om de ver­sprei­ding van het vi­rus te­gen te gaan en dat de toe­stroom bij zie­ken­hui­zen en op IC’s zijn piek na­dert. Wal­lin­ga houdt nog wel een slag om de arm. „Er zit­ten nog on­ze­ker­he­den in ons on­der­zoek. Denk aan dat spreek­woord van de zo­mer en die eer­ste zwa­luw...”

Hans Hees­ter­beek, hoog­le­raar the­o­re­ti­sche epi­de­mi­o­lo­gie aan de Uni­ver­si­teit Utrecht, re­a­geert voor­zich­tig op­ti­mis­tisch op het nieuws van het RIVM. „On­danks al­le on­ze­ker­he­den is het goed te ho­ren dat het aan­tal be­smet­tin­gen sta­bi­li­seert.”

Besmet­tings­ge­tal

Om in kaart te bren­gen hoe snel een in­fec­tie­ziek­te zich ver­spreidt, is het be­lang­rijk te we­ten op hoe­veel men­sen de ziek­te­ver­wek­ker – in dit ge­val een vi­rus – door een be­smet ie­mand wordt over­ge­dra­gen. Dit wordt het besmet­tings­ge­tal ge­noemd, ook wel R. Als de R ge­lijk is aan 1 dan draagt een besmet­te per­soon het vi­rus over op ge­mid­deld één an­der per­soon, en neemt het aan­tal nieu­we ge­val­len per dag niet toe. Ligt de R bo­ven de 1, dan is er spra­ke van ex­po­nen­ti­ë­le groei. Het aan­tal besmet­te men­sen neemt dan hand over hand toe. Op ter­mijn ko­men er steeds meer zie­ken en pa­ti­ën­ten in de zie­ken­hui­zen en op de IC’s. De­ze ont­wik­ke­ling was ook de laat­ste we­ken in Ne­der­land te zien.

Ook zon­der het to­taal aan­tal be­smet­tin­gen te we­ten, is het ver­loop van een epi­de­mie te vol­gen aan de hand van het ge­tal R. Het RIVM ver­za­mel­de ge­ge­vens van pa­ti­ën­ten die van­af eind fe­bru­a­ri in het zie­ken­huis zijn op­ge­no­men en bij wie een test had aan­ge­toond dat ze be­smet wa­ren met het cor­o­na­vi­rus. „Van die men­sen is ge­vraagd wan­neer ze de eer­ste klach­ten kre­gen en met wie ze de af­ge­lo­pen tijd con­tact heb­ben ge­had”, zegt Wal­lin­ga. Ver­vol­gens zijn die con­tac­ten be­vraagd, en is een deel van de­ge­nen die klach­ten rap­por­teer­den even­eens ge­test op het cor­o­na­vi­rus. Op ba­sis van de be­we­zen besmet­te per­so­nen re­ken­de het RIVM de R uit.

Kant­te­ke­ning is dat het on­der­zoek een be­perkt deel van al­le co­ro­na-be­smet­ten be­treft. Het groot­ste deel krijgt geen of slechts mil­de klach­ten en be­landt niet in het zie­ken­huis. Maar bij het RIVM gaan ze er­van uit dat de klei­ne groep re­pre­sen­ta­tief is voor de gro­te. „We ne­men aan dat de kans om na be­smet­ting klach­ten te krij­gen en in het zie­ken­huis te be­lan­den con­stant blijft in de loop van de tijd”, zegt Wal­lin­ga. De R die voor de on­der­zoch­te per­so­nen geldt, gaat dan ook op voor de he­le groep van besmet­te per­so­nen.

Op de gra­fiek, die dins­dag tij­dens een tech­ni­sche brie­fing aan Twee­de Ka­mer­le­den werd ge­pre­sen­teerd, is te zien dat de R me­dio fe­bru­a­ri op 2 ligt, daar­na wat heen en weer schom­melt, en van­af on­ge­veer 4 maart lang­zaam daalt naar 1. Die waar­de wordt al rond 10 maart be­reikt. Dus nog vóór het mo­ment dat de over­heid op 15 maart in­grij­pen­de na­ti­o­na­le maat­re­ge­len – slui­ten van ca­fés, scho­len, sport­clubs – af­kon­dig­de. Maar Wal­lin­ga blijft voor­zich­tig. De ana­ly­se, zegt hij, be­treft voor­al men­sen uit Bra­bant. Daar zijn van­af 6 maart al maat­re­ge­len af­ge­kon­digd. „Mis­schien zien we dat ef­fect in de R.” Wat het ef­fect van de na­ti­o­na­le maat­re­ge­len van 15 maart is, moet in de loop van vol­gen­de week zicht­baar wor­den. „Het is in ie­der ge­val be­moe­di­gend dat de R niet stijf op 2 blijft”, zegt Wal­lin­ga.

IC-op­na­mes stij­gen

Als het klopt dat het aan­tal be­smet­tin­gen sta­bi­li­seert moet dat op den duur ook te zien zijn in de zie­ken­hui­zen en op de IC’s. Daar stijgt het aan­tal op­na­mes nu nog steeds. Dat komt om­dat het 2 tot 2,5 week kan du­ren voor­dat ie­mand die be­smet is ge­raakt ern­stig ziek wordt en naar het zie­ken­huis moet. Daar­bij speelt ook mee dat co­ron­a­pa­ti­ën­ten op de IC er zo’n drie we­ken lig­gen. Of de ca­pa­ci­teit van zie­ken­hui­zen en IC’s de ko­men­de we­ken vol­doen­de zal zijn, durft Wal­lin­ga niet te zeg­gen. „In som­mi­ge sce­na­rio’s die we op on­ze com­pu­ters draai­en blij­ven we er ruim on­der, in som­mi­ge is het krap aan, in som­mi­ge schie­ten we er net over­heen. Een pre­cies ant­woord is er niet.” Hoog­le­raar Hans Hees­ter­beek zegt dat het nieuws van het RIVM geen vrij­brief is om el­kaar weer mas­saal op te zoe­ken. Want dan kan het vi­rus weer over­sprin­gen, en zal de R weer stij­gen. „We moe­ten dit wel een tijd­je vol­hou­den met z’n al­len.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.