IN DE VAL VAN DE VERKNIPTE UIT­VIN­DER

Real Crime (Netherlands) - - INHOUD - TEKST TANITA MATTHEWS

Wat was de re­den voor Mad­sen voor het ver­moor­den van Kim Wall, en wat ge­beur­de er tij­dens haar laat­ste uren aan boord van Mad­sens duik­boot?

Op 10 au­gus­tus 2017 be­vond de 46-ja­ri­ge Deen­se uit­vin­der Pe­ter Mad­sen zich aan boord van zijn zelf­ge­bouw­de mi­ni-on­der­zee­boot, de UC3 Nau­ti­lus. Mad­sen ging het in­ter­net op en typ­te de woor­den “ont­hoofd”, “meis­je” en “ar­go­ny” in de zoek­balk. Een link bracht Mad­sen naar een vi­deo van een meis­je wier keel werd door­ge­sne­den. La­ter zou hij de­ze zoek­op­dracht be­stem­pe­len als “puur toe­val”. De open­ba­re aan­kla­ger in de be­kend­ste moord­zaak van De­n­e­mar­ken be­stem­pel­de het ech­ter als een voor­bo­de. En­ke­le uren daar­na lag Mad­sen op de vloer van zijn vaar­tuig en stuur­de een tekst­be­richt naar zijn vrouw. “Ik ben op avon­tuur met de Nau­ti­lus. Al­les gaat goed. De zee is kalm en de maan schijnt. Ik ga niet dui­ken. Kus­jes en knuf­fels voor de kat­ten.”

Naast hem lag het li­chaam van een char­man­te, rood­ha­ri­ge Zweed­se, een on­af­han­ke­lij­ke en vast­be­ra­den free­lan­ce­jour­na­lis­te. Mad­sen had haar twin­tig mi­nu­ten eer­der ver­moord in een “cy­ni­sche, ge­plan­de sek­su­e­le aan­val met een bij­zon­der wreed ka­rak­ter”. Het slacht­of­fer, de der­tig­ja­ri­ge Kim Wall, was een paar uur daar­voor vrij­wil­lig in Mad­sens zin­ken­de mar­tel­ka­mer ge­stapt, vast­be­slo­ten om met hem te pra­ten over de zelf­ge­maak­te ra­ket waar­mee hij aan de Deen­se “spa­ce ra­ce” wil­de mee­doen. Maar de per­ver­se uit­vin­der wist dat nie­mand haar zou ho­ren schreeu­wen wan­neer hij haar een paar me­ter on­der zee­ni­veau zou af­slach­ten, ge­ïn­spi­reerd door de on­li­ne moord­por­no die hij eer­der die dag had be­ke­ken.

Do­de­lij­ke duik

Op 10 au­gus­tus 2017 zou Kim af­scheid ne­men van haar Scan­di­na­vi­sche le­ven. De free­lan­ce­jour­na­lis­te was in 1987 ge­bo­ren in de Zuid-zweed­se stad Trel­le­borg. Kim Wall was een in­tel­li­gen­te en ge­dre­ven jon­ge vrouw. Na haar school­tijd in Malmö haal­de ze haar ba­che­lor in in­ter­na­ti­o­na­le be­trek­kin­gen aan de Lon­don School of Eco­no­mics. Ver­vol­gens deed ze aan de New York­se Co­lum­bia Uni­ver­si­ty een dub­be­le mas­ter in jour­na­lis­tiek en in­ter­na­ti­o­na­le be­trek­kin­gen.

In de loop der ja­ren wer­den ar­ti­ke­len van haar hand ge­pu­bli­ceerd in kran­ten — waar­on­der het Brit­se dag­blad The Gu­ar­di­an en de be­ken­de Ame­ri­kaan­se The New

York Ti­mes — on­li­ne ka­na­len en tijd­schrif­ten, zo­als Vi­ce, Sla­te en Ti­me. Haar ver­ha­len richt­ten zich op the­ma’s als iden­ti­teit, ge­slacht, sub­cul­tu­ren, so­ci­a­le recht­vaar­dig­heid en “re­bel­se on­der­stro­men”. Ze had nog een heel le­ven voor zich. Sa­men met haar part­ner, de Deen­se ont­wer­per Ole Stob­be, zou ze een week la­ter emi­gre­ren naar Pe­king in Chi­na en daar­om ga­ven ze die avond een af­scheids­feest voor hun vrien­den. Het feest had voor de journaliste een nieuw le­ven moe­ten inluiden, maar in plaats daar­van stierf ze die avond een tra­gi­sche dood.

Een paar uur voor het feest ont­ving Kim vol­ko­men on­ver­wacht een be­richt­je van de Deen­se on­der­ne­mer en lo­ka­le be­roemd­heid Pe­ter Mad­sen. De uit­vin­der stond in de be­lang­stel­ling van de me­dia sinds mei 2008, toen hij zijn zelf­ge­bouw­de on­der­zee­boot te wa­ter liet. De bouw had hij ge­fi­nan­cierd met crowd­fun­ding. Hij ver­noem­de de on­der­zee­ër naar het fic­tie­ve vaar­tuig uit het boek Twin­tig­dui­zend mij­len on­der zee van Ju­les Ver­ne (1870) en ge­ne­reer­de me­dia-aan­dacht over de he­le we­reld.

Kort na de te­wa­ter­la­ting lan­ceer­de Mad­sen zijn vol­gen­de idee: een baan­bre­ken­de, zelf­ge­bouw­de ra­ket, die de eer­ste in zijn soort moest wor­den. Het pro­ject was het gees­tes­kind van Mad­sen en een voor­ma­li­ge Na­sa-con­trac­tor, Kris­ti­an

von Bengt­son. Zij richt­ten sa­men het vrij­wil­li­gers­col­lec­tief ‘Copen­ha­gen Su­b­or­bi­tals’ op, met als doel om ‘s we­relds eer­ste zelf­ge­bouw­de ra­ket te lan­ce­ren. Ze werk­ten aan hun ra­ket in een ver­val­len han­gar vlak­bij de ha­ven van Kopen­ha­gen, maar hun re­la­tie ver­slech­ter­de. In ju­ni 2014 richt­te Mad­sen niet ver van de han­gar zijn ei­gen werk­plaats in, die hij het ‘Roc­ket Mad­sen Spa­ce Lab’ noem­de. In maart 2017 zocht Kim Wall de uit­vin­der op in zijn werk­plaats om af te tas­ten of hij zou wil­len mee­wer­ken aan een in­ter­view in het ka­der van een ar­ti­kel over ra­ket­bou­wers. Maan­den hoor­de ze niets van hem, tot die dag van haar af­scheids­feest. De on­der­zee­boot­ei­ge­naar ac­cep­teer­de haar ver­zoek en no­dig­de haar uit in zijn werk­plaats.

Kim was heel blij dat haar ver­haal over Mad­sens ‘spa­ce ra­ce’ mis­schien toch ge­stal­te zou krij­gen. Ze ont­moet­te Mad­sen ‘s mid­dags in zijn ‘spa­ce lab’ en de twee praat­ten met el­kaar on­der het ge­not van een kop thee. Ach­ter­af ge­zien was Mad­sens eni­ge doel van dit ge­sprek dat zijn toe­kom­sti­ge slacht­of­fer zich bij hem op haar ge­mak voel­de. Jour­na­lis­tiek kan een ris­kant be­roep zijn, voor­al voor vrou­wen, maar het vrien­de­lij­ke ge­bab­bel van Mad­sen had het be­oog­de ef­fect op Kim. Ook al was ze een in­tel­li­gen­te vrouw met een ge­zon­de in­tu­ï­tie, de mid­dag ver­liep vol­gens Mad­sens plan. Kim aan­vaard­de zijn uit­no­di­ging om die avond aan boord van zijn on­der­zee­ër een rond­je door de ha­ven te va­ren. Toen ze haar part­ner Ole weer zag, ver­tel­de ze hem er op­ge­won­den over en vroeg hem of hij ook mee wil­de. La­ter ver­tel­de hij dat hij op het punt had ge­staan om ‘ja’ te zeg­gen, maar hij wil­de ook dat er ie­mand zou zijn om

HET FEEST HAD VOOR DE JOURNALISTE EEN NIEUW LE­VEN MOE­TEN INLUIDEN, MAAR IN PLAATS DAAR­VAN STIERF ZE EEN TRA­GI­SCHE DOOD.

de gas­ten op hun feest wel­kom te he­ten. Hij zei dus te­gen Kim dat ze maar al­leen moest gaan.

Kim stap­te rond 19 uur aan boord van de Nau­ti­lus. On­ge­veer an­der­half uur la­ter maak­ten pas­sa­giers op een an­de­re boot een fo­to van Kim en Mad­sen. Het was nog licht bui­ten en Kim leek te ge­nie­ten van haar reis over het wa­ter. Als­of ze wil­de la­ten zien hoe leuk ze het vond, stond ze vlak naast Mad­sen in de com­man­do­to­ren en keek

DE DAG DAAR­NA, IN DE RECHTS­ZAAL, WIJZIGDE MAD­SEN ZIJN VER­HAAL. DE­ZE KEER BE­WEER­DE HIJ DAT ER AAN BOORD VAN DE NAU­TI­LUS EEN ‘VER­SCHRIK­KE­LIJK ON­GE­LUK’ HAD PLAATS­GE­VON­DEN.

breed la­chend over het wa­ter uit. Dit zou een van de laat­ste fo­to’s van Kim zijn.

Kims vriend kreeg vlak na haar ver­trek een be­richt: “Ik leef nog steeds. Maar nu duik ik on­der!” Ze sloot af met de laat­ste woor­den die ze naar de bui­ten­we­reld zou stu­ren: “Ik hou van je.”

In een ruim van zijn on­der­zee­boot had Mad­sen een aan­tal ver­ont­rus­ten­de za­ken op­ge­bor­gen, die maan­den la­ter fun­da­men­teel zou­den blij­ken in het be­toog van de aan­kla­ger: een zaag, ge­sle­pen schroe­ven­draai­ers, tie­wraps, me­ta­len pij­pen en een vi­deo­ca­me­ra.

Tot op de bo­dem

Aan wal ging het feest in­tus­sen zon­der de gast­vrouw door. Maar toen de fes­ti­vi­tei­ten ten ein­de kwa­men en de vi­si­te ver­trok, werd Kims part­ner steeds be­zorg­der. Het was al mid­der­nacht ge­weest en van Kim was nog geen spoor te be­ken­nen. Het paar zou de vol­gen­de och­tend naar een brui­loft gaan en het was vreemd dat ze nog steeds niet te­rug was. Na een vruch­te­lo­ze fiets­tocht over het ei­land bel­de Ole om 1:45 uur de po­li­tie. Een half uur la­ter bel­de hij de ma­ri­ne. Kim was ze­ven uur eer­der aan boord van de on­der­zee­ër ge­gaan. Het was dui­de­lijk dat er iets mis was.

De zoek­tocht naar Kim was even ver­woed als bi­zar. De on­der­zee­boot werd rond mid­der­nacht voor de kust waar­ge­no­men, voor­dat hij weer ver­dween. De vol­gen­de dag hiel­pen veel men­sen met de zoek­tocht naar het ver­mis­te vaar­tuig. Een van hen was een man die, vol­gens

een plaat­se­lij­ke nieuws­re­por­ta­ge, Mad­sen om 11 uur in de com­man­do­to­ren van zijn on­der­zee­ër op het wa­ter zag. Mad­sen daal­de af door de luik­ope­ning, maar kwam weer te­voor­schijn toen zijn boot be­gon te zin­ken. Hij bracht zich zwem­mend in vei­lig­heid en werd op­ge­pikt door een mo­tor­boot.

Op de ka­de ver­za­mel­den zich ver­slag­ge­vers die hon­ge­rig wa­ren naar nieuws over de zoek­tocht naar de Nau­ti­lus in ver­band met een per­soon die als ver­mist was op­ge­ge­ven. Bij zijn aan­komst ver­tel­de Mad­sen hen dat het hem wel­is­waar speet dat zijn on­der­zee­boot was ge­zon­ken, maar dat hij on­ge­deerd was. Al­les was in or­de.

Toen ze hem naar zijn pas­sa­gier vroe­gen, deed Mad­sen als­of hij van niets wist. Hij zei dat hij haar om 23:30 uur had af­ge­zet op het punt­je van het ei­land Refs­ha­leøen. Hij be­weer­de dat hij haar daar­na niet meer had ge­zien. De de­tails van Mad­sens ver­haal klop­ten nu al niet. Ie­der­een die Kim ken­de wist hoe­zeer ze zich had ver­heugd op het feest en haar ver­hui­zing naar Chi­na. Haar vrien­den kon­den niet ge­lo­ven dat ze niet naar huis was ge­ko­men. Ze wa­ren niet de eni­gen die twij­fel­den aan Mad­sens ver­haal. De po­li­tie van Kopen­ha­gen ar­res­teer­de Mad­sen op ver­den­king van dood door schuld en be­schul­dig­de hem er­van “don­der­dag na 17 uur de Zweed­se Kim Isa­bel Fre­dri­ka Wall op een on­be­ken­de ma­nier, op een on­be­ken­de plek te heb­ben ge­dood”.

Toen hij de vol­gen­de dag in de rechts­zaal ver­scheen, ver­tel­de Mad­sen een an­der ver­haal. Nu be­weer­de hij dat er een “ver­schrik­ke­lijk on­ge­luk” was ge­beurd aan boord van de Nau­ti­lus. Hij zei dat ze op de boot stierf na­dat er een luik van ze­ven­tig ki­lo op haar hoofd was ge­val­len. In pa­niek had hij haar li­chaam met een touw uit de on­der­zee­boot ge­he­sen en er­gens in de baai van Kø­ge ge­dumpt.

Op 21 au­gus­tus, elf da­gen na Kims ver­dwij­ning, waar­schuw­de een fiet­ser de Deen­se po­li­tie dat hij een gru­we­lij­ke ont­dek­king had ge­daan, niet ver van de plek waar de on­der­zee­boot was ge­zon­ken: een romp zon­der hoofd en zon­der le­de­ma­ten.

De vol­gen­de dag be­ves­tig­de een Dna-test de ban­ge ver­moe­dens – het was Kim. De aan­klacht te­gen Mad­sen werd ge­wij­zigd in dood­slag. Een maand la­ter ont­dek­ten diep­zee­dui­kers de vijf an­de­re de­len van Kims li­chaam in plas­tic zak­ken die wa­ren ver­zwaard met me­taal­af­val. Mad­sen bleef bij zijn ver­haal dat hij het li­chaam in z’n ge­heel in zee had ge­gooid. De po­li­tie dacht daar an­ders over, want dui­kers had­den een zaag ge­von­den, die waar­schijn­lijk was ge­bruikt om de journaliste in stuk­ken te za­gen. Bo­ven­dien stond de har­de schijf van Mad­sens pc vol met vi­deo’s van

vrou­wen die wer­den ge­wurgd, ge­mar­teld en ont­hoofd. Uit na­der on­der­zoek bleek niet al­leen dat Kims li­chaam in zes stuk­ken was ge­zaagd, maar ook dat de sche­del on­be­scha­digd was. Dit ging re­gel­recht in te­gen Mad­sens ver­haal dat ze was over­le­den door een zwa­re klap op het hoofd. Kim was ook twaalf keer in haar va­gi­na ge­sto­ken. De­ze vre­se­lij­ke ont­dek­king duid­de op een mo­ge­lijk kwaad­aar­dig en ver­knipt mo­tief voor de moord.

Op 30 ok­to­ber kwam Mad­sen met een der­de en laat­ste ver­sie van de ge­beur­te­nis­sen aan boord van de Nau­ti­lus. Hij be­weer­de nu dat Kim on­be­doeld was over­le­den aan kool­mo­noxi­de­ver­gif­ti­ging en dat hij in­der­daad haar li­chaam in stuk­ken had ge­zaagd om haar over­boord te kun­nen gooi­en. In ja­nu­a­ri 2018 ver­klaar­de de recht­bank dat Mad­sen werd aan­ge­klaagd voor “ge­plan­de en voor­be­rei­de” moord. Er werd aan­van­ke­lijk niets ge­zegd over de ma­nier waar­op hij Kim had ver­moord, maar de po­li­tie be­schul­dig­de hem wel van “sek­su­e­le han­de­lin­gen, an­ders dan ge­meen­schap, met een bij­zon­der ge­vaar­lijk ka­rak­ter, als­ook van het ver­wij­de­ren van le­de­ma­ten”. Vol­gens de be­schul­di­gin­gen had Mad­sen Kim gekneveld, ge­sla­gen en ge­sto­ken, voor­dat hij haar doodde door haar te wur­gen of haar keel door te snij­den.

De geest van een “po­ly­mor­fe per­ver­se­ling”

Mad­sen zat ach­ter de tra­lies op zijn rechts­zaak te wach­ten met wei­nig meer dan pot­lood en pa­pier. On­der­tus­sen werd over­al ter we­reld ge­spro­ken over hoe een on­ver­schrok­ken journaliste zo gruwelijk aan haar ein­de kon ko­men. De­ge­nen die Kim had­den ge­kend, wis­ten dat zij werd ge­dre­ven door haar en­thou­si­as­me voor on­af­han­ke­lij­ke jour­na­lis­tiek en haar pas­sie om de we­reld een blik te gun­nen op ter­rei­nen die door de re­gu­lie­re me­dia vaak over het hoofd wor­den ge­zien. De iro­nie dat ze in haar ei­gen woon­plaats was ver­moord, een van de vei­lig­ste en meest ge­ë­man­ci­peer­de ge­bie­den ter we­reld, was vrij­wel on­draag­lijk.

Het lang­ver­wach­te pro­ces te­gen Mad­sen be­gon op 8 maart 2018 en werd be­han­deld door rech­ter Anet­te Burkø van de Kopen­haag­se stads­recht­bank en twee ju­ry­le­den. In zijn

VOL­GENS DE BE­SCHUL­DI­GIN­GEN HAD MAD­SEN KIM GEKNEVELD, GE­SLA­GEN EN GE­STO­KEN VOOR­DAT HIJ HAAR DOODDE.

ope­nings­re­de ging de open­ba­re aan­kla­ger in op de vondst van Kims li­chaams­de­len aan de zuid­kust van Kopen­ha­gen. Ook stel­de hij dat haar dood was ge­pland door een man waar­van psy­chi­a­ters zei­den dat hij niet in staat was tot “in­le­ving of schuld­ge­voel”. In ja­nu­a­ri was al dui­de­lijk ge­wor­den dat de open­ba­re aan­kla­gers le­vens­lang zou­den ei­sen, met de be­doe­ling dat Mad­sen ge­van­gen zou blij­ven zo­lang hij als een ge­vaar voor de sa­men­le­ving werd be­schouwd. Mad­sens ad­vo­caat, Be­ti­na Hald Eng­mark, be­toog­de dat Mad­sen wel­is­waar toe­gaf dat hij het li­chaam van de journaliste in zijn on­der­zee­ër in stuk­ken had ge­zaagd, maar dat er geen be­wijs was dat haar cli­ënt Kim had ver­moord.

Op de eer­ste dag van zijn pro­ces voer­de Mad­sen twee uur lang het woord om zijn ver­sie van het ge­beur­de uit de doe­ken te doen. Hij ver­tel­de dat hij aan­van­ke­lijk had ge­lo­gen om Kims vrien­den en fa­mi­lie­le­den de de­tails van haar dood te be­spa­ren. Een “ge­wel­di­ge avond” ein­dig­de in een “ver­schrik­ke­lijk on­ge­luk”. Vol­gens de be­klaag­de stierf zijn vrou­we­lij­ke pas­sa­gier een lang­za­me en pijn­lij­ke dood door de com­bi­na­tie van uit­laat­gas­sen en een da­ling van de ca­bi­ne­druk, ter­wijl hij zelf bo­ven­deks was. Hij be­weer­de dat hij had ge­pro­beerd om het luik te ope­nen, maar dat luk­te eerst niet. Toen hij het uit­ein­de­lijk wel open kreeg, lag Kim le­ven­loos op de grond. Hij pro­beer­de haar nog te re­a­ni­me­ren, maar gaf het ten slot­te op. Mad­sen hield vol dat het in stuk­ken za­gen van Kim niet voort­kwam uit wel­ke sek­su­e­le fan­ta­sie dan ook. Hij had het al­leen ge­daan om het li­chaam ge­mak­ke­lij­ker uit de on­der­zee­ër te ver­wij­de­ren. Ver­der re­a­geer­de hij ge­ïr­ri­teerd op de sug­ges­tie van open­baar aan­kla­ger Buch-jep­sen dat hij sek­su­e­le han­de­lin­gen met het li­chaam had ver­richt. Toen hem werd ge­vraagd naar de sper­ma­vlek­ken die in zijn on­der­goed wa­ren ge­von­den, ant­woord­de Mad­sen: “Dat is niet zo gek, want ik ben sek­su­eel zeer ac­tief.”

Fo­ren­si­sche des­kun­di­gen en pa­tho­lo­gen ver­klaar­den in de rechts­zaal dat er in Kims lon­gen en hart­weef­sel geen aan­wij­zin­gen voor gas­ver­gif­ti­ging wa­ren ge­von­den. On­danks de fel­le on­der­vra­ging door de open­ba­re aan­kla­ger week de Lin­ker pa­gi­na: De open­ba­re aan­kla­ger Ja­kob Buch-jep­sen be­toog­de tij­dens het pro­ces dat de bloed­vlek­ken op Pe­ter Mad­sens over­all be­te­ken­den dat hij Kim niet na haar dood had ge­sto­ken en in stuk­ken ge­zaagd, maar ter­wijl ze nog leef­de.

Links­bo­ven: Jens Fal­ken­berg, die Mad­sen had ge­hol­pen om de on­der­zee­boot te bou­wen, ver­tel­de de pers dat hij zich af­vroeg of Kim was “uit­ge­gle­den op de lad­der naar het eer­ste luik”.

Mid­den­bo­ven: In de on­der­zee­boot wer­den spo­ren van Kims bloed aan­ge­trof­fen. De po­li­tie kreeg het ster­ke ver­moe­den dat er iets vre­se­lijks had plaats­ge­von­den. Rechts­bo­ven: Slechts een paar uur voor­dat Mad­sen

Kim Wall ont­moet­te en haar voor een reis­je in de Nau­ti­lus uit­no­dig­de, had hij op in­ter­net ge­zocht naar “behe­a­ded girl ar­go­ny” [sic] en een vi­deo be­ke­ken waar­in de keel van een vrouw wordt door­ge­sne­den. Mad­sen be­weer­de dat dit “toe­val” was.

be­klaag­de ook op de twee­de pro­ces­dag geen duim­breed. Hij moest weer ge­tui­gen over het af­za­gen van Kims le­de­ma­ten, wat hij naar ei­gen zeg­gen had ge­daan in de bad­ka­mer, na­dat ze door gif­ti­ge gas­sen was over­le­den. Ver­der gaf hij wei­nig in­for­ma­tie. “Ik heb al­les ge­zegd wat ik er­over te zeg­gen heb. Het was een krank­zin­ni­ge si­tu­a­tie en ik ge­bruik­te wat er voor­han­den was”, ver­tel­de hij de rech­ter. “Ik prik­te wat ga­ten in de li­chaams­de­len, om­dat ik niet wil­de dat ze door de gas­sen zou­den op­zwel­len. Er is niets sek­su­eels aan de steek­won­den in haar va­gi­na. Ik be­grijp waar­om u denkt dat het wel zo is, maar voor mij was er niets sek­su­eels aan.”

De aan­klacht van de open­ba­re aan­kla­ger leun­de zwaar op wat er in Mad­sens ip­ho­ne-pro­fiel was ont­dekt. De te­le­foon zelf is nooit ge­von­den, net als die van Kim. De po­li­tie neemt aan dat bei­de toe­stel­len over­boord zijn ge­gooid. Het was ech­ter wel mo­ge­lijk om on­li­ne ge­ge­vens van de te­le­foons te­rug te ha­len.

Mad­sens zoek­ge­schie­de­nis ge­tuig­de van zijn hang naar moord­por­no en ge­weld te­gen vrou­wen. Zijn drie meest voor­ko­men­de zoek­woor­den wa­ren “keel”,

“meis­je” en “pijn”. Het Deen­se tab­loid The Copen­ha­gen Post schreef in een ver­slag van de rechts­zaak dat “zijn fa­vo­rie­te in­stru­men­ten om een vrouw mee te mar­te­len waar­schijn­lijk een mes, vuur en een spies zijn”. De rech­ters en ju­ry­le­den za­gen ook een film die op Mad­sens com­pu­ter stond, waar­in de keel van een vrouw werd door­ge­sne­den. Een paar uur voor­dat Kim aan boord stap­te, had Mad­sen naar een soort­ge­lij­ke film ge­ke­ken. De vi­deo was te af­grij­se­lijk om pu­blie­ke­lijk ge­toond te wor­den, dus de rest van de aan­we­zi­gen hoor­den slechts de bloe­de­ri­ge ge­lui­den van de vi­deo. Toen Mad­sen werd ge­vraagd waar­om hij een ani­ma­tie­film met soort­ge­lij­ke beel­den had be­ke­ken, maak­te hij de ver­ge­lij­king met films als Se7en en Kill Bill. Uit psy­cho­lo­gisch on­der­zoek kwam Mad­sen naar vo­ren als een “po­ly­mor­fe per­ver­se­ling”. De psy­cho­lo­gen wa­ren tot de con­clu­sie ge­ko­men dat Mad­sen een “bij­zon­der on­be­trouw­ba­re” en emo­ti­o­neel ge­stoor­de manipulator met narcistische trekjes was. Ver­der ont­brak het hem aan inlevingsvermogen en een ge­we­ten. Mad­sens ad­vo­ca­ten gin­gen hier te­gen­in met het ar­gu­ment dat de open­ba­re aan­kla­ger niet kon be­wij­zen hoe Kim

Wall pre­cies was ge­stor­ven. Er ont­brak dus nog steeds een cru­ci­aal ele­ment in de zaak te­gen hun cli­ënt.

Op de vier­de dag van het pro­ces, de dag dat Kim 31 jaar zou zijn ge­wor­den, wer­den er meer­de­re ge­tui­gen op­ge­voerd. De mees­ten ko­zen voor ano­ni­mi­teit en ston­den ach­ter een scherm. Een vrou­we­lij­ke ge­tui­ge be­weer­de dat, hoe­wel ze geen fy­sie­ke re­la­tie met Mad­sen had ge­had, hun ge­sprek­ken al­tijd om seks draai­den en, be­lang­rij­ker nog, om de rol van pijn en dood in sek­su­e­le op­win­ding. Ze spra­ken over de pret­tig­ste ma­nier om te ster­ven, over moord­por­no­films, en over de kunst om een zorg­za­me va­der en een “lief­de­vol­le psy­cho­paat” te zijn. Hun fan­ta­sie­ën gin­gen steeds ver­der. Op een ge­ge­ven mo­ment stel­de Mad­sen voor dat zij fo­to’s zou ma­ken tij­dens een or­gie die hij wil­de or­ga­ni­se­ren. De open­ba­re aan­kla­ger las in de rechts­zaal ook de­len uit Mad­sens po­li­tie­ver­hoor voor, die over het in

stuk­ken za­gen van Kim gin­gen.

PSY­CHO­LO­GEN CONCLUDEERDEN DAT HIJ “UI­TERST ONBETROUWBAAR” WAS ... EEN MANIPULATOR MET NARCISTISCHE TREKJES EN EEN ERN­STIG GE­BREK AAN INLEVINGSVERMOGEN.

Een zin­kend schip

“Een ding is van­daag heel dui­de­lijk ge­wor­den”, schreef The Copen­ha­gen Post op de zes­de dag van Mad­sens pro­ces, “Pe­ter Mad­sen heeft wei­nig ver­weer.” In de loop van het pro­ces slon­ken de ge­loof­waar­dig­heid en schijn­ba­re on­schuld van de uit­vin­der in rap tem­po. Op de ze­ven­de pro­ces­dag ver­klaar­de een ge­tui­ge dat Mad­sen in 2000 werd ge­ac­cep­teerd als lid van ‘Det Sor­te Sels­kab’, de plaat­se­lij­ke bdsm-club (bdsm staat voor bon­da­ge, do­mi­nan­tie, sa­dis­me en ma­so­chis­me). Vol­gens de ei­ge­naar van de club werd het nieu­we lid van­we­ge zijn hou­ding je­gens de seks en de mar­te­lin­gen – die met we­der­zijd­se toe­stem­ming plaats­von­den – “al snel bui­ten de deur ge­zet. Niet om­dat hij te ex­treem was, maar om­dat hij te pas­sief was. Hij leek ge­fas­ci­neerd, maar raak­te niet op­ge­won­den.”

Mad­sens ver­sie van de ge­beur­te­nis­sen werd steeds min­der ge­loof­waar­dig. Be­gin april, op de acht­ste dag van zijn pro­ces, deed Mad­sen nog een po­ging om de rech­ter en de ju­ry er­van te over­tui­gen dat Kims dood een on­ge­luk was. Hij liet Kim Win­ther van het Da­nish Tech­no­lo­gi­cal In­sti­tu­te ge­tui­gen, een ci­viel in­ge­ni­eur die was ge­spe­ci­a­li­seerd in ther­mo­dy­na­mi­ca. Ook al had de in­ge­ni­eur de Nau­ti­lus nooit van bin­nen ge­zien, hij kon wel de mo­ge­lij­ke re­sul­ta­ten van ver­schil­len­de ven­tiel-in­stel­lin­gen be­re­ke­nen. Vol­gens zijn cal­cu­la­ties kon Mad­sens ver­kla­ring waar zijn. Maar Win­ther leg­de ook uit dat de tem­pe­ra­tuur van de on­der­zee­boot in dat ge­val bin­nen drie mi­nu­ten naar 70°C zou zijn ge­ste­gen en bin­nen tien mi­nu­ten naar 150°C. Een fo­ren­sisch re­cher­cheur had eer­der in het pro­ces al ge­tuigd dat in Kims li­chaam geen spo­ren van ver­hit­ting wa­ren ge­von­den. Mad­sens ad­vo­ca­ten be­toog­den dat het vast een stuk koe­ler was op de bo­dem van de on­der­zee­ër, waar Mad­sen Kims li­chaam zou heb­ben ge­von­den.

Een an­de­re ge­tui­ge weer­leg­de Mad­sens ver­haal. Dit­te Dy­re­borg, ka­pi­tein-lui­te­nant bij de Deen­se ma­ri­ne, ver­tel­de in de rechts­zaal dat er geen spo­ren van kool­mo­noxi­de of kool­di­oxi­de in de on­der­zee­ër wa­ren aan­ge­trof­fen en dat “er­va­rin­gen met mi­li­tai­re on­der­zee­ërs aan­to­nen dat uit­laat­gas­sen geen le­vens­ge­vaar­lijk ri­si­co in­hou­den”. Mad­sens ad­vo­ca­ten pro­beer­den te be­wij­zen dat Dy­re­borgs ken­nis van on­der­zee­bo­ten zich be­perk­te tot mi­li­tai­re vaar­tui­gen en niet gold voor par­ti­cu­lier ge­bouw­de on­der­zee­ërs.

Om te be­wij­zen dat het do­den van Kim geen dood­slag, maar moord was, moesten de open­ba­re aan­kla­gers aan­to­nen dat er op­zet in het spel was en dat de dood van het slacht­of­fer was voor­be­reid. Kim bleek niet het eni­ge doel­wit van Mad­sen te zijn ge­weest. Een ge­tui­ge ver­tel­de dat Mad­sen haar in mei 2017 aan boord van de Nau­ti­lus had uit­ge­no­digd, na­dat de twee el­kaar bij toe­val had­den ont­moet. De vrouw, die om ju­ri­di­sche re­de­nen ano­niem bleef, is daar nooit op in ge­gaan. Een paar da­gen voor­dat Kim in de on­der­zee­ër stap­te, nam hij op­nieuw con­tact met haar op en no­dig­de haar nog­maals uit. Ze sloeg de uit­no­di­ging weer af. En Mad­sen had het bij nog meer vrou­wen ge­pro­beerd. Een vrien­din van Mad­sen ver­tel­de in de rechts­zaal dat Mad­sen had ge­grapt dat hij haar zou ont­voe­ren. Hij no­dig­de ook haar uit op de on­der­zee­boot, dit­maal slechts twee da­gen voor­dat Kim aan boord stap­te. Zij sloeg de

uit­no­di­ging af, om­dat ze vrees­de dat zijn in­te­res­se in haar sek­su­eel was.

In zijn af­slui­ten­de plei­dooi er­ken­de de open­ba­re aan­kla­ger Buch-jep­sen dat de streng­ste straf die ooit in De­n­e­mar­ken was uit­ge­spro­ken, werd ge­ëist voor de moord op een en­ke­le per­soon in “zeer bij­zon­de­re om­stan­dig­he­den”. Maar hij voeg­de er­aan toe dat er ge­noeg be­wijs was om een der­ge­lij­ke straf te recht­vaar­di­gen. “In dit ge­val zijn er geen ver­zach­ten­de om­stan­dig­he­den, al­leen ver­zwa­ren­de om­stan­dig­he­den”, zei hij. Hij ver­wees naar wat hij be­schreef als het ‘yin en yang’ van Mad­sens per­soon­lijk­heid en zei: “On­ge­acht de ve­le ge­tui­gen die de ver­de­di­ging heeft op­ge­roe­pen om te ver­tel­len wat een ge­wel­di­ge man hij is, heeft Pe­ter Mad­sen een duis­te­re kant.”

Mad­sens ad­vo­caat be­toog­de dat een moor­de­naar zijn slacht­of­fer niet zo open en bloot aan boord zou heb­ben ge­no­men. Zij ver­wees naar de fo­to’s waar­op Kim en Mad­sen sa­men op de on­der­zee­ër staan, vlak voor­dat die uit het zicht ver­dween. “Als u van plan was een vrouw te ver­moor­den, zou u dat dan aan de he­le we­reld la­ten zien? ‘Hé, kijk mij eens met de­ze vrouw op mijn on­der­zee­boot. Jul­lie we­ten wie ik ben en nu gaan we een eind­je va­ren.’” Ze voeg­de daar­aan toe dat als Mad­sen schul­dig werd be­von­den, hij geen le­vens­lang zou moe­ten krij­gen, maar slechts veer­tien jaar.

Op 25 april 2018 kon­dig­de rech­ter Burkø aan dat het

Hof na twaalf pro­ces­da­gen, ver­spreid over ze­ven we­ken, een be­sluit had ge­no­men. “Het Hof is van oor­deel dat de ge­daag­de Kim Wall heeft om­ge­bracht”, stel­de ze. Mad­sen hoor­de de rech­ter on­be­wo­gen aan toen zij ver­klaar­de dat ze niet ge­loof­de dat Kims dood een on­ge­val was. Ze sprak over een “cy­ni­sche, ge­plan­de sek­su­e­le aan­val met een bij­zon­der wreed ka­rak­ter”. Mad­sen is in ho­ger be­roep ge­gaan te­gen het von­nis, maar niet te­gen de schul­dig­ver­kla­ring.

In een land waar het aan­tal moor­den per jaar zel­den bo­ven de tien uit­komt, heeft de moord op Kim de kijk op de on­af­han­ke­lij­ke vrou­we­lij­ke jour­na­list ver­an­derd. Om aan de vraag naar ex­clu­sie­ve ver­ha­len te vol­doen, wor­den zij vaak min of meer ge­dwon­gen uit hun com­fort­zo­ne te stap­pen en zich in ris­kan­te si­tu­a­ties te be­ge­ven. Veel men­sen be­grij­pen goed hoe Kim op die on­der­zee­boot is te­recht­ge­ko­men. Ze kun­nen ech­ter niet be­vat­ten hoe Mad­sen de­ze ge­le­gen­heid heeft ge­bruikt om een weer­lo­ze vrouw te kne­ve­len, te mar­te­len en te ver­moor­den aan boord van zijn boot, die hij naar ei­gen zeg­gen had ge­bouwd als een sym­bool voor vrij­heid.

Kims na­ge­dach­te­nis leeft voort via een her­den­kings­fonds dat ter ere van haar is op­ge­richt. Het fonds ge­looft in het be­lang van on­af­han­ke­lij­ke vrou­we­lij­ke jour­na­lis­ten en steunt jour­na­lis­ten op de moei­za­me weg die ze vaak zelf kie­zen. Op die ma­nier zal Kims jour­na­lis­ten­geest nooit wor­den ver­ge­ten. Maar het blijft tra­gisch dat ze op zo’n gru­we­lij­ke ma­nier om het le­ven is ge­ko­men in haar ei­gen, laat­ste ver­haal.

ON­GE­ACHT DE VE­LE GE­TUI­GEN DIE VER­TEL­LEN WAT EEN GE­WEL­DI­GE MAN HIJ IS, HEEFT PE­TER MAD­SEN EEN DUIS­TE­RE KANT.

De Nau­ti­lus was vol­gens Mad­sen we­gens een mo­tor­sto­ring in de baai van Kø­ge ge­zon­ken.

Na de ber­ging werd de on­der­zee­ër een cru­ci­aal stuk van de puz­zel die liet zien wat er de avond dat Kim aan boord stap­te, is ge­beurd.

over De der­tig­ja­ri­ge Kim had als journaliste ze ook lan­den de he­le we­reld ge­reisd, waar­bijZe als Cu­ba en Noord-ko­rea had aan­ge­daan. in Sri Lan­ka ver­ken­de het na­oor­log­se toe­ris­me in Ha­ï­ti, maar en deed on­der­zoek naar voo­doo in Mad­sens het was een “reis­je tus­sen­door” on­der­zee­boot dat haar fa­taal werd. Meer­de­re men­sen heb­ben Mad­sen en Kim op de avond van haar dood aan boord van de UC3 Nau­ti­lus ge­zien. De on­der­zee­boot werd la­ter weer ge­sig­na­leerd, dit­maal al­leen met Mad­sen.

Pe­ter Mad­sen, hier naast on­der­zee­ër, zijn zelf­ge­bouw­de had op zijn com­pu­ter220 keer de term “me­ta­len pijp” op­ge­zocht. Hij zocht naar het me­taal dat hij uit­ein­de­lijk zou ge­brui­ken om de zak­ken met Kims ver­zwa­ren, af­ge­zaag­de le­de­ma­ten voor­dat hij te die in zee dump­te. De bouw van de on­der­zee­boot UC3 Nau­ti­lus was ge­fi­nan­cierd door crowd­fun­ding. De boot werd in mei 2008 te wa­ter ge­la­ten en werd het to­neel van de be­kend­ste moord in de Deen­se ge­schie­de­nis.

Kims hoofd­lo­ze romp spoel­de elf da­gen na haar ver­dwij­ning aan. Po­li­tie­woord­voer­der Jens Moel­ler had ver­klaar­de daar­op dat Mad­sen stuk­ken be­kend dat hij Kims li­chaam in had ge­zaagd. Bo­ven: Tij­dens hun zoek­tocht langs de kust en in de wa­te­ren waar Kim voor het laatst was ge­zien, von­den re­cher­cheurs haar af­ge­zaag­de le­de­ma­ten in plas­tic zak­ken die wa­ren ver­zwaard met me­taal­af­val.

Eng­mark, Mad­sens ad­vo­caat, Be­ti­na Hald dat, pro­beer­de het Hof er­van te over­tui­gen om Kim hoe­wel de be­slis­sing van haar cli­ënt dit niet in stuk­ken te za­gen vreemd was, in­hield dat hij haar ook had ver­moord.

Links: Tij­dens de eer­ste pro­ces­dag werd Mad­sen on­der vuur ge­no­men aan door de aan­kla­ger, die pro­beer­de had te to­nen dat Mad­sen Kim sek­su­eel be­laagd als on­der­deel van een ge­plan­de, haar sa­dis­ti­sche aan­val, voor­dat hij ver­moord­de.Rechts: Mad­sen toon­de geen emo­ties de rech­ter hem schul­dig be­vond toen aan de moord op Kim Wall.

De 22-ja­ri­ge stu­den­te Ka­zuko Toy­o­na­ga uit Tokyo ver­dween meer dan der­tig jaar ge­le­den tij­dens een reis door Scan­di­na­vië en Duits­land.

Bo­ven: Toen Mad­sen na zijn red­ding op 11 au­gus­tus 2017 met de po­li­tie sprak, meld­de hij niets over ge­won­den aan boord, laat staan over een over­le­den jon­ge vrouw.Lin­ker pa­gi­na: Kim en Mad­sen wer­den ge­fo­to­gra­feerd ter­wijl ze zij aan zij in de com­man­do­to­ren van de on­der­zee­boot ston­den. Kims ont­span­nen hou­ding sug­ge­reert dat zij zich niet on­ge­rust of be­dreigd voel­de.

Bo­ven: In maart 2018 ont­ving de journaliste An­ne Kris­ti­ne Her­mann (links) als eer­ste een beurs van het Kim Wall Me­mo­ri­al Fund uit han­den van de op­rich­ters, Kims ou­ders Ingrid (twee­de van rechts) en Joa­chim (rechts), en haar broer Tom (twee­de van links).

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.