Norga ii le­at soah­pan Dea­nusoa­hpa­muša boa­st­tu vuođu al­de

Dálkká­dat- ja bi­ras­par­teme­an­ta ii oa­in­ne ah­te Norga lea soah­pan Dea­nusoa­hpa­muša boa­st­tu vuođu al­de.

Avvir - - OĐĐASAT - Astrid He­lan­der

Dálkká­dat- ja bi­ras­de­par­teme­ant­ta osso­dat­di­rekte­vra Lin­dis Ner­bø ja vuost­taškon­sule­an­ta Ben­ja­min Sa­eve­rås vás­tide­aba Dea­nučázá­da­ga Guolástan­háld­da­husa (DG) 18.09.2018 čál­lon reiv­ves. Oa­sit reiv­ves jor­ga­luv­von:

Duogáš áššái, čál­lá de­par­teme­an­ta, lea go Norga ja Su­op­ma so­hpe 2017 njukčamá­nus Dea­nučáhcá­da­ga guolástansoa­hpa­muša. Šiehtadus ok­tan ođđa njuolg­ga­du­sai­guin fá­muiduv­vui 2017 mie­ssemánu ja ulbmil da­in­na lea ce­avzi­lis háld­da­hus vai luos­sa lea ain gávd­na­mis boaht­teáig­gis. Dás geard­du­ha de­par­teme­an­ta geas lea lo­hpi biv­dit ja geas ii.

Aid­na ero­hus bar­taeaig­gádi­id ko­art­tain lea ah­te sáht­tet biv­di­goahtit ve­aháš árá­but si­h­ke fat­na­sis ja gát­tis ja bes­set ve­aháš gu­hkit áig­gi jándo­ris biv­dit. Da­sa las­sin sáht­tet biv­dit ieža­set fat­na­sis, eai­ge dárbbaš báikkálaš suhk­ki.

«Go dát njuolg­ga­du­sat árv­voštal­lo­juv­vo­jed­je, de lei boađus ah­te dát ii la­sit biv­dode­attu, eai­ge got­te me­ark­kašaht­ti eamb­bo fás­ta ás­si­id ek­tui.»

De­par­teme­an­ta árv­voštal­lá

«Daid na­mu­huv­von riekte­du­om­uid Suo­ma riektevuogá­da­gas 1999-2003 ái­goda­gas ja da­sa ču­ov­vi guod­daleami Euro­hpá olm­mošvuoi­gatvuođa du­op­mostullui ja Euro­hpá olm­mošvuoi­gatvuođa du­op­mostuo­lu hil­gu­ma 2006:s, ii dov­dan Dálkká­dat- ja Bi­ras­de­par­teme­an­ta šiehta­da­la­detti­in. De­par­teme­ant­tas ii lean da­nin ve­jo­lašvuohta daid bir­ra mui­ta­lit sát­tagoddái.»

Suo­ma eise­váld­dit čil­ge­jed­je šiehta­da­la­detti­in Suo­ma sisk­kál­das riek­tedi­li bir­ra, ja dan ok­tavuođas ču­ju­hed­je ah­te vaikko olb- mot, geat oamas­ted­je eat­nami­id mat gus­ket Da­nučáhcá­da­hkii, de lea sis guolást­anvuoi­gatvuohta Suo­ma lá­ga miel­de. Da­nin gái­bi­ded­je ah­te Suo­ma vuođđolá­ga njuolg­ga­du­said miel­de oamas­t­anvuoi­gatvuođa suod­jaleami ah­te dán jo­av­kku guolást­anvuoi­gatvuođat ožžo sis­doalu. Dal­le dad­djui ah­te ii le­at dár­bu dan da­hkat 1989 Dea­nusoa­hpa­mušas, muhto dál lea Suo­ma vuođđoláh­ka riev­da­duv­von ja da­nin fer­te ođđa soahpa­muš maid ču­ovv­ut Vuođđolá­ga oamas­t­anvuoi­gatvuođa suod­jaleami.

Nor­g­ga eise­váld­dit eai ea­hpi­dan duohtavuođa Suo­ma eise­válddi­id diehto­juo­hki­mis ja vál­de vuhtii Suo­ma sisk­kál­das vuoi­gatvuođadi­li. De­par­teme­an­ta ii oa­in­ne ah­te ov­dal na­mu­huv­von du­om­ut riev­da­divčče dán.

«De­par­teme­an­ta ii sáh­te dan dihtii oaid­nit ah­te dát riekte­du­om­ut čáje­hit ah­te Norga lea soah­pan dan ođđa Dea­nusoa­hpa­muša boa­st­tu vuođu al­de.»

Ju­ri­di­hkalaš vuođđu ođđa bar­taeaig­gádi­id­da

DG čuočču­ha ah­te Dea­nusoa­hpa­muš ja das­sa gulli guolástann­juolg­ga­du­sat mield­dis­buk­tet «ah­te Suo­ma bea­le bar­taeaigg­gá­dat bes­set nuvttá guolástit Nor­g­ga bea­le rádjáoalu» ja ah­te dál sáht­tet Suo­mas oastit vuoi­gatvuođaid mat gul­let Nor­g­ga bea­le fás­ta ás­sii­de Dea­nule­a­gis. Dát ii le­at riek­ta.

Olg­g­obe­a­le gu­ovllu ás­si guoláste­ad­djit, geat oamastit eat­na­ma Dea­nule­a­gis, Suo­ma bar­taeaig­gá­dat, sáht­tet oastit jándor­ko­art­ta nu mo eará tu­ri­sta­biv­dit. Jándor­ko­ar­ta gád­de­biv­dimii tu­rist­tai­de gusto dušše Suo­ma beal­lai, nu maid Nor­g­ga bea­le os­ton jándor­ko­art­taid.

Dás čál­lá de­par­teme­an­ta ah­te dáid jándor­ko­art­taid fer­te vál­dit dan ju­hkko­juv­von 11 000 jándor­ko­art­ta tu­ri­sta­biv­doea­ris. Norgii lei de­hálaš šiehta­dallami­in ah­te olbmot, geat eai ása gu­ovl­lus, ferte­jit oastit biv­do­ko­art­ta tu­ri­sta­biv­do­ko­ar­taea­ris, ii gal­gan le­at sierra ear­ri da­hje vuoi­gatvuohta biv­dit alm­má tu­ri­sta­biv­do­ko­art­taea­ris os­ton biv­do­ko­art­ta. Dása mih­te bea­lit loa­hp­pašiehta­dallami­in.

Muđui eará

De­par­teme­ant­ta mie­las ii doa­la deaivása nu mo DG čuočču­ha ah­te ođđa vuoi­gatvuođa­jo­av­kku ása­heap­mi Suo­ma beal­de ii buo­rit ulbmila gea­h­pe­dit luos­sa­bivd­du čáhcá­da­gas jus dát jo­av­ku oažžu eamb­bo vuoi­gatvuođaid go dat gáržži­divččii eamb­bo Nor­g­ga bea­le:

Ii le­at riek­ta ah­te Dea­nusoa­hpa­muš gáržži­divččii guolás­teami Nor­g­ga beal­de. Ulbmil lea ah­te guol­le­riggoda­ga galgá juo­hkit ná, 2/3 oa­si Norgii ja 1/3 oa­si Sup­mii jo­gaid ek­tui. Da­nin ása­huv­vui biv­do­ko­ar­talo­hku. Okti­ibu­ot 11 000 Norgii ja Sup­mii. Na­mu­hat ah­te 2015 vuv­de 33 000 jándor­ko­art­ta Suo­ma beal­de ja 3000 Norg­gas.

Lea dár­bu ah­te bu­ot guo­laste­ad­djit rád­dje­jit ieža­set bivd­du vai biv­dode­ad­du gea­hppá­na Dea­nučáhcá­da­gas. Mii guoská ortnegii ah­te Suo­ma bar­taeaig­gá­dat, geat eai ása Dea­nule­a­gis, ožžot gu­hkit biv­doái­goda­ga Suo­ma beal­de, de árv­voštal­lat mii ah­te sin biv­du ii la­sit olus čáhcá­da­ga biv­dode­attu.

DG jearal­da­hkii čoa­hk­ki­nas­tit Dálkká­dat- ja bi­ras­mi­nist­tari­in, de me­an­nu­dat ášši nu jođá­nit go ve­jo­laš.

Gov­va: Bjørn H. Stue­dal. Kli­ma- og miljø­de­par­te­men­tet.

Dálkká­dat- ja bi­ras­mi­nist­tar Ola Elve­stu­en.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.