Heahte­gu­ovd­dáš ber­re se­ail­lu­huv­vot

Avvir - - OAIVEČÁLUS -

Sá­mi heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dáš Kárášjoga gi­eld­das lea evtto­huv­von heaitti­huv­vot. Kárášjoga gi­eld­das­tiv­rra galgá ju­ov­lamánu čoa­hk­ki­mis gi­eđa­hal­lat heaitti­hanár­va­lusa. Sá­mi heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dáš lea doaim­ma­huv­von ovt­tas Porsáŋg­gu gi­eld­dain ja Gu­ov­dage­a­innu suo­hka­ni­in. Porsáŋ­gu lea geas­sá­dan ja Gu­ov­dage­aidnu maid árv­voštal­lá da­hkat dan se­am­ma. Dat lea roassu jus dákkár de­hálaš ása­hu­sas dušša­duv­vo sá­mi gelbbo­lašvuohta man Sá­mi heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dáš lea sul­lii 20 ja­gis huk­sen. Gu­ov­dage­a­innu suo­hkan lea juo jear­ran oastit dákkár bálválusa­id Ált­tá heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dážis, muhto dan jođi­head­dji, Gunn An­der­sen, duođašta ot­ná Áv­vi­ris, ah­te sis ii le­at sá­mi gelbbo­lašvuohta. Ii ge le­at sá­gas eará go fál­lat orr­un- ja id­jadan­saji Gu­ov­dage­a­innu suo­hkana gea­va­hed­djii­de.

Jáhk­kit stuor­ra va­há­gin sápme­laččai­de jus sá­mi áid­na heahte­gu­ovd­dáš heaitti­huv­vo, go sá­mi suo­hka­ni­in ii le­at dáht­tu doar­jut dan ruđalaččat. Dát lea ge áid­na sá­mi heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dáš mii lea dál leam­ašan doaim­mas bir­ra­sii 20 jagi. Dán gu­ovt­ti­lo­gi ja­gis lea gu­ovd­dáš sa­jái­duv­va­goahtán ja šad­dan dovd­dus ve­ahkke­fálal­da­hkan si­h­ke kárášjo­hkalaččai­de ja muđui eará finn­már­ku­laččai­de geaid­da gu­ovd­dáš fál­lá heahteve­ahki. Gu­ovd­dážii lea maid čo­hkke­juv­von sá­mi gi­el­la­ja kul­turip­már­dus. Sámi­id gask­kas lea juo ah­te dat ah­te olbmot gea­hčča­lit nu gu­hká go ve­jo­laš čie­ga­dit be­a­rašvát­tisvuođaid. Dat lea stuora tabu, ja dat vár­ra boahtá juo don do­loža rájes dat vuordá­muš ah­te juo­hke be­a­raš bir­ge ieš ja gea­hčča­lit čo­av­dit vát­tisvuođaid be­ar­raša sisk­kobeal­de. Dát dieđus­ge ii le­at dávjá buore­mus čo­avd­dus. Dan dih­te le­at heahte­gu­ovd­dážat de­hálaš fálal­da­gat ja lea maid de­hálaš ah­te dat geat fál­let ve­ahki ip­mirdit makkár stuora láv­kki ve­ahk­kedárbbaše­ad­dji lea váldán go lea dorvvas­tan alm­mo­laš heahteve­ahkke­bál­va­lus­sii.

Jáhk­kit stuor­ra va­há­gin sápme­laččai­de jus sá­mi áid­na heahte­gu­ovd­dáš heaitti­huv­vo, go sá­mi suo­hka­ni­in ii le­at dáht­tu doar­jut dan ruđalaččat

Sá­mi áid­na heah­te- ja in­se­as­ta­gu­ovd­dážii lea čo­hkke­juv­von si­h­ke gi­el­la­gelbbo­lašvuohta ja máht­tu sá­mi kul­tur­gelbbo­lašvuođas. Dat me­ark­kaša ah­te sii geat le­at dárbbašan ve­ahki gu­ovd­dážis le­at deai­van olbmuid geat duođaid ip­mirdit sin. Eai dušše ip­mir dan heah­tedi­li mas olm­moš lea dal­le, muhto maid­dái mo lea eal­lit sá­mi ser­vo­da­gas, makkár vuordá­mušat be­ar­raši­id­da le­at čad­non ja mo dakkár, gii biv­dá ve­ahki alm­mo­laš ása­hu­sas, sáht­tá dov­dat iežas gudne­huht­ti­min ol­les be­ar­raša ja soga. Bar­git mat dov­det sá­mi eall­invuo­gi máht­tet dus­tet maid­dái dan bea­li vát­tisvuođas, eai ge dušše jus­te dan kon­krehta dáh­páhusa mii daga­hii heahtedárbbu. Maŋe­mus lo­gut čáje­hit ah­te Sá­mi heahte­gu­ovd­dážii lea dár­bu, go dop­pe le­at di­ibmá id­ja­dan 24 há­ve nis­son­olbmot ja 109 nis­sona le­at rin­gen.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.