HÁSTET nuo­raid sá­me­gi­el oa­h­pa­head­dje­ohppui

Ált­tás le­at sul­lii 120 nuora geain lea sá­me­gi­el­la fá­gan nuo­raid­ja joat­kkaskuvllas. Sin gea­hčča­la UIT sá­me­gi­el oa­h­pa­head­dje­oa­h­pu jođi­head­dji dál gea­suhit šad­dat oa­h­pa­head­djin.

Avvir - - FORSIDE - Ma­rit Elin Ke­mi ma­rite­[email protected]­vir.no

Skuvllaid ohcanáigeme­ar­ri la­hkona, ja skuvllat gea­hčča­lit gea­suhit eamb­bo stude­a­nt­taid. Dan­ne led­je bu­ot oa­hp­pit, geain lea sá­me­gi­el­fá­ga Ált­tá nuo­raids­kuvllas ja joat­kkaskuvllas, bovde­juv­von uni­ver­sitehtii diehto­juo­hkimii. Ált­tá Sá­mi Gi­el­la­gu­ovd­dáš ja Roms­sa uni­ver­sitehta oa­h­pa­head­dje­oa­h­pu jođi­head­djit mui­ta­led­je ođđa oa­hpp­ofálal­da­ga bir­ra man le­at álgga­han man­nan čavčča, viđa jagi oa­h­pa­head­dje­oa­hppu mas lea sá­me­gi­el­fá­ga oas­sin oa­h­pus.

Viht­ta sá­me­gi­el­stude­a­nt­ta

Pe­da­gogi­h­ka in­sti­tuhta uni­ver­siteh­talek­tor In­ger An­ne Gaup lea sá­me­gieloa­h­pa­head­dji oa­h­pus, mas dál le­at viht­ta nubbe­gie­lat oa­hp­pi. Son sávašii olu eamb­bo­si­id ál­git. Livččii sadji goit golm­ma­l­o­gi oa­hppái.

– Lea hui stuora dár­bu ođđa sá­me­gieloa­h­pa­hed­djii­de, go dálá oa­h­pa­head­djit le­at rávis olbmot ja máŋg­gas le­at la­h­ka ealáhatagi. Dáin­na oa­h­puin lea áib­bas si­h­kar ah­te oažžu barg­gu. Ja go le­at nuor­ra oa­h­pa­head­djit, de lea čaf­fa­de­ab­bo vál­dit dán fá­ga. Lea ge hui de­hálaš oažžut ovt­tas­barg­gu joat­kkaskuvllain, go dop­pe han le­at vaikko man olu oa­hp­pit, dad­já Gaup.

Vai ii no­gašii sá­me­gi­el­la

Dán deaiv­vadeami lági­ded­je sii fár­ro­laga Ált­tá sá­mi gi­el­la­gu­ovd­dáži­in. Ok­ta mihtuin lei maid oažžut árvalusaid mo­vt sáhtášed­je čalm­mustaht­tit ON ál­goálbmot­gi­ella­va­hkku mii lea golg­got­má­nus.

– Mii há­li­i­dit čalm­mustaht­tit sá­me­gie­la, sámevuođa ja min oa­hpp­ofálal­da­ga, mii maid da­gašii ah­te sá­me­gi­el­la ii no­gaše boaht­teáig­gis. Mii maid mui­ta­lit giel­la­gu­ovd­dáža doaimmaid bir­ra, go mii fer­tet sin­guin vázzit fár­ro­laga. Lea buor­re go gi­el­la­gu­ovd­dážis le­at astoáige­fálal­da­gat maid ohppii­de, dad­já Gaup.

Mo­vt áv­vud­it gi­el­la­jagi

Maŋŋel deaiv­vadeami ja jo­av­ko­barg­guid lei In­ger An­ne Gaup duhta­vaš.

– Lei duođaid somá gullat maid nuorat evtto­hit, maid le­at váilla­han ja maid áigg­oše ieža bar­gat sámevuođa buktit oid­no­sii. Nu ah­te lean hui mo­vt­tet go lean ožžon dáid fu­omášumi­id sá­mi nuorain. Lea buor­re go dus­tet jurddašit ve­ahá eará go mii rávis olbmot, nu go man­ne ii čuo­ja­hit sá­mi musi­h­ka Amfi gávpe­gu­ovd­dážis, man­ne ii bid­jat bo­loža rad­dái mas čuožžu «mun hu­man sá­me­gie­la». Lei somá gullat daid oall­ut árvalusaid mo­vt oažžut sá­me­gie­la gullot alm­mo­lašvuođas Ált­tás, dad­já Gaup.

Buor­re jáhkku

Nuorain jer­rui maid há­li­i­dit go šad­dat oa­h­pa­head­djin. Eai lean gal­les geat lo­hke dan gal ái­g­ut, muhto da­in­na gal ii ji­erás­mu­va In­ger An­ne Gaup.

– Dál lei dieđus­ge vuost­taš geard­de go gul­le dán bir­ra, ja lea dieđus­ge go ii le­at nu alla stáh­tus le­at oa­h­pa­head­djin ja vel sá­me­gieloa­h­pa­head­djin. Muhto mun gal jáhkán dat buor­rá­na go oažžut nuor­ra oa­h­pa­hed­dji­id geat le­at ov­dag­ov­van. Dál han dih­tet ja oid­net maid geat mii le­at, ja de lea ál­kit láv­ket da­sa, dad­já Gaup.

REKRUTTEREME OLLES LEAHTUIN: Cam­pus Ált­tá oa­h­pa­head­dji ja pe­da­gogi­h­ka i

Gov­ven: Ma­rit Elin Ke­mi

HÁ­LI­I­DIT VÁSÁHUSAID: Olu­sat mui­ta­led­je sii há­li­i­dit oa­hpp­at ár­bevi­ro­laš barg­guid, nu go juoi­gat, dud­d­jot, má­lestit ja fi­na­dit gárd­de luht­te ja vási­hit meahci ja sá­mi biep­muid. Sii há­li­dit gávtti­in čiŋa­dit, galb­baid sá­me­gil­lii juo­hke sajis ja muđui somás lági­demi­id.

Gov­va: Ma­rit Elin Ke­mi.

EAI GALLIS LEAN JURDDAŠAN OA­H­PA­HEAD­DJIN: Nuorat bohtet miehtá Finn­márk­ku ja bu­o­hkat lo­hket sá­me­gie­la skuvllas. Dál lea ge ái­gi árv­voštal­lat makkár ohppui gal­get ohcat čakčii.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.