Sá­mi dálááig­ge do­ku­men­tašuvn­na čájáhus

Rid­do­duot­tar­museas – Porsáŋg­gus lei čájáhus­ra­hpan gu­ov­vamánu 6. beaiv­vi Leavnn­jas. Čájáhus lea Sá­mi dálááig­ge do­ku­men­tašuvd­na mas le­at miel­de ovc­ci sápme­lačča ieš­guđet­ge duogáži­in ja bir­ra­si­in. Čájáhus bi­stá mie­ssemánu 30. beaiv­vi rádjái.

Avvir - - SÁHKALAGA - Rid­do­duot­tar­museat pre­as­sa­dieđa­hus

Gir­jásvuohta ja kul­tuv­ra Sá­mis lea buvttadus mii lea ráh­ka­duv­von sá­mi gea­hčas­ta­ga vuođul. Do­ku­men­tašuvn­nas le­at áigegovat main oaid­ná sá­mi ser­vo­da­gaid kul­tur­ov­dan­buk­timi­id gir­jáivuođa, čáje­huv­von govaid, čál­lo­si­id ja eal­ligovaid bok­te. Dán pro­dukšuvn­na duogá­beal­de le­at Rid­do­duot­tar­museat – Sámi­id Vuor­ká-dáv­vi­rat Kárášjo­gas. Do­ku­men­tašuvd­na­barg­guid le­aba čađa­han so­siálan­tro­po­loga ja kul­turbuvttad­e­ad­dji Jor­unn Ei­kjok ja govveje­ad­dji Ola Røe.

Ovc­ci sá­mi áigegova

Gir­jásvuohta ja kul­tuv­ra Sá­mis lea dálááig­ge do­ku­men­tašuvd­na mas le­at miel­de ovc­ci sápme­lačča ieš­guđet­ge duogáži­in ja bir­ra­si­in oasálas­tet. Sii el­let nje­alji riik­kas, le­at ieš­guđet­ge bu­olv­vas, lea ieš­guđet­ge oaidnu eallimii ja le­at ieš­guđet­ge eall­indi­lis. Sii le­at julev­sá­mit, nuor­talaččat, dav­visá­mit, lul­lisá­mit ja gi­eld­dasá­mit. Sii hup- met ma­jo­ritehta­ser­vo­da­ga gie­la dan riik­kas gos ás­set: suo­ma-, ruošša-, ruoŧa- ja dáro­gie­la. Dušše beal­li sis sámástit.

Stuorá­mus jo­av­ku sá­mit le­at dav­visá­mit. Sii or­rot gu­ovd­dáš Sá­mis, Suo­ma, Ruoŧa ja Norg­ga dav­vigu­ovlluin.

Sá­mi kul­tuvrra gir­jáivuođa fuo­mašaht­timi­in, dáid olbmuid ieža­set dov­da­muša ja mui­tal­usa­id bok­te, le­at mii há­lii­dan gask­kus­tit be­li­id dálá sámi­id ealli­mis.

Sii há­li­i­dit fuo­mašaht­tit ero­hus­aid ja eall­invuo­im­mi maid sá­mit kul­tuvrra­set ja iešdovd­du­set bok­te vási­hit ja hábme­jit, ja sin ea­h­pá­du­said, válljemi­id ja ruos­sa­lasvuođaid maid vási­hit sápme­lažžan, nu go unnit- ja eam­iálbmogin.

Govaid ja jeara­hallami­id bok­te bohtet sámi­id oall­ut ok­ta­saš- ja ovt­talágánvuo­đat oid­no­sii. Juo­hke sá­mi gu­ovl­lus le­at sin eare­no­amáš kul­tur­vrralaš dov­dome­ark­kat, ja sierra­nas bir­ra­si­in fas sin eare­no­amášvuođat. Do­ku­men­tašuvn­nas boahtá maid ov­dan ah­te sá­mit le­at maid­dái ođđaáigása­š eam­iálbmo­gat.

Barg­guid lea ruhta­dan Sá­me­dig­gi, Norg­ga Ođas­maht­tin-, háld­da­hus­ja gir­kode­par­teme­an­ta, Abm-ut­vik­ling, Norg­ga Kul­tur­ráđđi, Ba­rentsčál­ling­od­di ja Spare­báŋku 1 Dav­vi-norga.

Dat ovc­ci áigegova ja birra­sa le­at

Re­n­an­der be­a­raš le­at åarjel­sá­mit. Sii or­rot Kris­tian­san­das. Sin duogáš lea sá­mi boazo­do­al­lu Se­tes­dalas.

Ku­oljok be­a­raš le­at golm­mabu­olv­va dievdd­ut julev­sá­mi be­ar­rašis Sir­ka­sa če­a­rus Jå­hkå­må­h­kes. Sii dud­d­jo­jit, el­os­tal­let ja oa­h­pa­hit sá­me­gie­la.

Kuh­mu­nen be­a­raš lea vuor­ra­sit bár­ra Gáb­na če­a­rus Giro­na davá­beal­de Ruoŧa­beal­de. Soai eal­li­ba sá­mi vuo­gi miel­de, ja háld­daše­aba sierra­nas ár­bevi­ro­las máhtuid olbmuid ja luond­du bir­ra.

Án­ne Mád­dji Ha­et­ta lea nuor­ra do­avttir gii bar­gá Dav­vi-norg­ga uni­ver­sitehtabu­ohc­ci-vieus UNNS, ja lea Dav­vi-sá­mi láv­lu, ja nanu sá­mi iešdov­du.

Aud Mar­tin­sen, Gáivuon-sápme­laš ja Norg­ga bea­le sá­me­dig­geáir­ras. Son gul­lá bir­ra­sii gos sámevuohta cuiggoduv­vo gar­ra­sit. Su be­a­raš gul­lá maid­dái lea­sta­diá­nalaš se­arvegod­dái.

Rei­dun Jo­hann­e­sen lea ov­dal bar­gan de­arv­vašvuođabu­ohc­ci­divššárin ja oap­medállo­doaluin. Lea ba­jásšad­dan sá­mi be­ar­rašis ja bir­ra­sis Sievj­jus. Or­ru dál Hám­már­fest­taas, gos son bar­gá ollesáig­ge šamá­nan (noaidevuođ­ain).

Hei­ni Wess­lin ja Mat­le­ena Fo­fon­off, guok­te bu­olv­va nuor­talaččat Suoma­beal­de. Le­aba sá­mi kul­tur­bar­git ja dud­d­jo­ba sá­mi du­ji­id. Gulla­ba Ruošša or­to­dok­sa se­arvegod­dái.

Sime­on Bo­lus­hov, nuor­ra gi­eld­dasá­mi diev­du eret Lo­par­s­kayas olg­g­obe­al­de Mur­mánsk­ka. Sus lea nanu ja oa­inn­us sá­mi iešdov­du. Su stuorá­mus be­roštup­mi lea boazo­do­al­lu ja dán­sun. Son lea nju­nušdánseje­ad­dji dan ođđaáigása­š sá­mi Vua­ja dán­sun­jo­av­kkus, mii lea vuoitán bálk­kašumi­id Ruošša­beal­de. Ni­na Kaneva lea Se­me­na muoŧŧá, ja lea sá­mi kul­tur­bar­gi.

Mat­his A. Ei­ra ja Jon Egil Nil­sen ovd­das­te­aba ođđaáigása­š verd­de-ok­tavuođa; ovt­tas­bar­go- ja ski­h­par­vuođa ok­tavuohta boazo­ja me­ar­rasámi­id gask­ka. Dat lea do­loš sá­mi kul­turdáh­pi. Máht­te lea boazosápme­laš Skuohtan­járg­ga si­id­das Kárášjo­gas. Jon Egil lea Smiervuo­nas eret, go­sa boazosá­mit ja me­ar­rasá­mit le­at ása­han me­ar­rasá­mi si­id­da gos ođđaáigása­š sá­mi ealáhus­doaibma doaim­ma­huv­vo ja čáje­huv­vo

Rid­do­duot­tar­museat pre­as­sag­ov­va

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.