Bannawag

Panangimat­on iti Pagtaengan

- Ni JONALIZA P. CABISARES

ITI laksid dagiti maisursuro kadagiti ubbing no ania ken kasano dagiti aramidenda sakbay, kabayatan ken kalpasan ti pannangan, adu pay laeng kadakuada ti saan a makasurot kadagitoy a pagalagada­n.

No dadduma, no labsen ti manarita, awan pay ketdin nagdumaan ti isasangoda iti panganan a kas kadagiti tarakentay­o a dingo.

Napateg ti nasayaat ken maitutop a galad iti panganan para kadagiti ubbing iti man uneg ken ruar ti pataengan wenno iti sabsabali a balay a pakipangan­anda.

No ammon dagiti ubbing ti umno nga aramidenda iti panganan, maipasagep­sep kadakuada ti kinapateg daytoy a galad iti makaay-ayo a pannakilan­genda kadagiti sabsabali a tattao.

Iti ngarud pagtaengan ti pangirugia­n a pakaisurua­n dagiti ubbing kadagiti kangrunaan nga aramidenda tunggal sumangoda iti panganan.

Saan nga ipalubos a sumango dagiti ubbing iti panganan no saan a nadalus dagiti ima, rupa ken kawesda.

Malaksid iti panangraem iti nangisagan­a iti taraon, masapul pay a nadalus dagiti sumango iti panganan a kas maysa kadagiti alagaden ti salun-at.

Iti pannakaisa­gana ti komedor, ipalagip kadagiti ubbing a maiplastar ti baso ti danum nga inumen iti kanawan. Adda pay iti kanawan ti kutsara ken kanigid ti pakaiparab­awan ti tenedor.

Saan a kankanayon a maar-aramat ti serbilieta iti pagtaengan iti panagkuna nga isu pay a mainayon a labaan.

Ngem nasayaat met no mairuam dagiti ubbing nga agaramat iti serbilieta tapno saanda a maikawkawa no addada kadagiti pormal a panganan. Masapul pay ketdi ti serbilieta a pangpunas kadagiti ima a nangiggem iti taraon ken pangsalakn­ib iti kawes kadagiti maitapliak a taraon. Mabalin pay nga aramaten ti panio no awan serbilieta. No makipangan­da iti sabali a balay, ibilin kadagiti ubbing nga urayenda nga ukraden ti mangsangai­li ti serbilieta iti saklotna. Kayatna a sawen a mabalin metten dagiti sangaili ti mangiparab­aw iti bukodda a serbilieta iti saklotda a mangipakaa­mmo a mairugin ti pannangan.

Ibilin kadagiti ubbing nga agurayda a maidasar dagiti taraon iti lamisaan a panganan ken nakaalan dagiti mangan iti taraon iti pingganda sakbay a rugianna ti agisubo iti taraon.

Ipaganetge­t kadagiti ubbing ti saanda a panagngaln­gal ken panagsasao no nakalukat ti ngiwatda. Ibilin pay kadagiti ubbing a saggabassi­tenda ti agisubo a saan ketdi a mapumpunno ti ngiwatda iti taraon.

Iti panganan, ibilinn kadagiti ubbing ti saanda panagsarsa­rita no adda sabali a madama nga agsarsarit­a. Ipakaammo kadagiti ubbing nga urayenda ti batangda nga agsarita.

Nasken ngamin ti panagtutun­gtong iti panganan a pakadakama­tan kadagiti kangrunaan a damdamag a saan a makasinga iti pannangan, maipanggep kadagiti gagayyem, kadagiti aramid iti pagadalan, ken dadduma pay.

Ipalagip kadagiti ubbing a saanda lattan a gaw-aten ti kayatda a banag iti panganan nga adayo kadakuada. Mabalinda a payawat daytoy iti asideg iti dayta a banag.

Ibilin kadagiti ubbing nga iparabawda ti serbilieta iti tugaw, saan nga iti lamisaan a panganan no adda napateg a papananda kabayatan ti pannangan.

Kalpasan ti pannangan, ipalagip kadagiti ubbing nga iduronda ti tugaw a mayasideg iti lamisaan. Nasayaat pay no bagkaten dagiti ubing ti pinggan a nangananda a maipan iti lababo kalpasan ti pannangan.

Sursuruan pay dagiti ubbing a mangyebkas iti panagyaman kalpasan ti pannangan.—O

Nagkakataw­akami. Nakipagkat­katawa met ni ’Tang Doning. Ngem adaddan a kasla agan-aneng-eng nga uken ti katawana. Napukawen ti dati a kasla nasarangsa­ng a tsitsaron a mangankant­iaw.

“Ay, ket naimas met gayam!” Inngato ni amang ti baso a nagyanan ti sopdrink. Inamlidann­a ti subsobna. Kinusilapa­n ni inang daytoy. Kasuron ni inang dayta nga aramid ni amang. Ngem nginiitan laeng ni amang ni inang.

“Ala, mangankayo latta. Ipabpabala­yyo kadi!” Timmakder ni amang, bulonna a napan iti yan dagiti babassit nga addimi nga agbuybuya iti TV bayat ti pannangand­a. Indalupisa­kda lattan iti datar.

Simmaruno ni inang. Nakikatuga­w ken ni amang iti daanen a sopami. Innala met ni amang ti remote control ti TV ket inyalisna ti mabuya iti News Channel. Timmakder dagiti addimi. Binagkatda dagiti kanenda. Pinanawand­a da amang ken inang iti sango iti TV. Napanda iti balkon. Ngem dida pay nakatugaw iti kawayan a sopa, pinaunegen ni amang ida.

“Inkayo idiay lamisaan,” kinuna ni amang.

Nagmartsa dagiti addimi a simrek sa immayda nakisango kadakami. Nagtugaw ni Jeruel iti dati a nagtugawan ni amang. Ni Allison, nagyan met iti tugaw ni inang. Kapilitan nga nakikatuga­w ni Mang Narsing ken ni Ikit Monang. Nakikatuga­w met ni Pediong ken ni Minda tapno adda pagtugawan dagiti dadduma.

“Dika unay ngarud dumenden ket matnagak,” kinuna ni Ikit Monang idi ipigen ni Mang Narsing.

“Wen, umanayta,” awan aniamanna a kinuna ni Mang Narsing.

Kinita ni Ikit Monang ni Mang Narsing. Ngem kimmita met ni Mang Narsing ken ni ’Tang Doning. Nakaserser­ioso latta ni ’Tang Doning. Diak matiliw no asino kada Manang Anita, Mark, Mang Narsing ken Ikit Monang ti pakaikugna­lan ti panagkitan­a. Nagaraw ngamin dagiti bukel dagiti matana. Kasla palpaliiwe­nna dagiti tao iti aglawlawna. Iti panagkitak iti kenkuana, langana ti awan a pulos gayyemna iti lubong. Ket no nalukmeg la ngata ni ‘Tang Doning, adu ti pagkuttong­anna agingga a malpaskami a mangan.

Hm, addanto la aldaw a pannakisar­itak ken ni ‘Tang Doning no ania a talaga ti adda iti nagbaetand­a ken Manang Anita.

APAGSINGIS­ING ti init ngem agkalkalim­duosanen ni amang. Uray no kasta, manso latta ti panagpag-utna kadagiti naiwawa a ruot iti kamasetasa­n ni Manang Anita. An-annadanna a di maparut dagiti

kattubo a saluyot ken dagiti agkalatkat­en a bagbagkong kadagiti donia aurora. Nganngani ngamin nagmakadom­inggo a nagtudtudo. Ket ita, a Sabado, mayat ti sirnaatna.

Intugkel ni amang dagiti inikkatna a natangkena­n a sanga ti donia aurora ken kayanga iti nagbabaeta­nmi kada Mang Narsing. Nabasa ti daga ket nalaka nga agramut dagitoy aglalo no itudona manen iti di mabayag.

Makumikom met ni Manang Anita a mangisagsa­gana kadagiti masetera a pangimulaa­nna kadagiti kagatgatan­gna nga american rose. No diak mariro, tallo a lawasen ti napalabas manipud ginatang ni manang dagitoy. Makumikom ni manang iti eskuela isu nga ita laeng a masangona nga imasetera dagitoy. Ibagbagana kaniak nga asikasuek ngem diak met kaimaan ti agmulamula. Nupay magustuak a buybuyaen dagiti agkakapint­as a sabong ti masetas, nabara ti imak. Awan agsayaat nga itukitko. Pakabasola­k pay no kua kadakuada ken amang no manglaylay dagiti mulada a sagidek uray katibok ti tudo.

Tallo ti ginatang ni manang ken nagduduma ti maris ti sabongda. Ngem inud-odan ni Ikit Monang ti dua. Nabati ti maris-puraw. Dagiti nalabaga ken kiaw ti sabongna ti intedna ken ni Ikit Monang. Adu ngaminen mula ni manang a kiaw ken nalabaga ti sabongda. Kayat a bayadan ni Ikit Monang dagiti masetas ngem kuna ni manang a sukatanto laengen ni ikit iti mexican sunflower. Nakita ngamin ni manang nga adu ti nagbalin kadagiti impalakay ni ikit. Agkedked ni ikit, ngem nagmayat met laeng idi kantiawan ni Mang Narsing.

“Uray siakto ti mangtaming kadagitan,” kinuna ni amang a timmakder. “Nakasukat san dagidiay kakaduayo a mapan idiay simbaan!” Inilutna ti siketna sa nagtiklay bassit a nangsirpat iti inaladan da Mang Narsing.

“Saan, inkaminto la makipangan­en no masangomi,” insungbat ni manang. Tinuladna ni amang a nangsaripa­tpat iti inaladan da Mang Narsing.

Nakatakder ni Mang Narsing iti garahe ti traysikeln­a. Nakatisert iti asul a Hollister ken nakamaong a pantalon. Nakasango daytoy iti yanmi. Adda met ni ’Tang Doning a nakatugaw iti paladpad ti balkonahe da Mang Narsing. Kas iti kanayon a suotna, naka-short sleeve a polo a nalabaga ken delana a pantalon ni ‘Tang Doning. Ket uray no diak nakita ti sapatosna, siertok a lalat a nangisit a nakasilsil­ap. Nakatallik­ud ni ’Tang Doning idi yanmi.

Adda agkasar a kaanakan ti kapitanmi. Inimbitara­nna ni ’Tang Doning. Kayat ti

 ??  ??

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines