Ti Marmarna iti Golden Harvest Homes Subdivision

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ronnie E. Aguinaldo

SARITA

4

DUA a lawasko pay laeng ditoy Golden Harvest Homes Subdivision ditoy Tuguegarao City ngem adun ti am-ammok malaksid kada Manang Elvira wenno Ibiang a katulongan ken Manong Sebastian wenno Abang nga stay-in a personal driver ni Bokal Eric Estorba. Kagayyemakon da Manong Candido nga aw-awagak iti Iddo a katalek iti maysa a balay iti Mannandok Street, “Uliteg” Alog, Sir Oyet, ken Sir Intong a kaarrubami.

Agpapaayak a sekretario ni Bokal Eric ket tapno kano nasigo ti panangayabna kaniak no adda kasapulanna, indiayana ti panagkaserak iti balayda. Nayatak a dagus nupay dina imbaga ti pagbayadko ta masiguradok a dinak singiren iti nangina. Adu ti makaammo iti kinasayaat ni Bokal Eric. Awan nangato ken nababa a tao kenkuana, kapulapolna amin.

Adda ti balay da Bokal Eric iti Apal Street, sakbay ti kalye a yan da Manong Candido. Dua a kadsaaraan ti balay. Iti baba ti ‘yan ti kosina ken ti tallo a siled a pagsasaggaysaanmi kada Manang Ibiang ken Manong Abang. Ni Manang Ibiang ti dumna iti kosina. Ni Manong Abang ti dumna iti ridaw a rummuar iti garahe. Siak ti nagtengnga.

Naalakon ti umuna a sueldok. Biningayko: intinnagko iti bankomi ken Richel a nobiak ti guduana. Ti guduana, pakibarkada wenno pagrambakko iti kasangayko ken para iti dadduma pay a masapsapulko.

Dua a lawas pay sakbay ti panagkasangayko ngem ramrambakanmin ta kunak kadakuada nga agawidak idiay Pudtol a lugar da Richel. Nayatda met aglalo ket inkari ni Bokal Eric nga isu ti akimbagi iti pulotan. Gimmatang nga agpayso iti kilawen a kalding ken saksaka ti manok a madama a lutlutuen ni Manong Abang.

Ngem saan a ti panagawidko ti gapuna a kayatko nga itan nga agrambakkami. Kinapudnona, pambarko laeng ti kasangayko. Ti pudno a makaigapu: kabus ngamin. Ket adda kayatko a duktalen.

Nupay nayanakak iti putputong a paset ti Puro Camiguin, saanak a narigatan a nangarakup iti baro a buya ditoy siudad— aglalo ditoy subdibision. No saan laeng ngata a nangangato dagiti pasdek, a kaaduanna ti nagsisilpo, mapagbiddutan nga away ditoy. Dadakkel ken nararangpaya ngamin dagiti kakasla nagkikibin a dungon, gmelina ken akasia a nangilaksid iti Cagayan State University iti abagatan. Sa iti sallukob dagitoy, aglulumba dagiti kariskis, samak ken addada pay rayyarayya. Iti amianan, adda bakante a lote a nagtubuan dagiti pagatbarukong a pan-aw. Ken adda namurpurok a kakatudayan iti pagpikoran a sumrek iti Apal Street— ti kunada nga ayuyang ti pagbutbutnganda a marmarna nga agparparang no kasta a kabus. Namin-adu kanon a nakita ni Manong Abang.

Diak mamati iti marmarna. Kas kanayon nga ibagbagak: “Diak pati, diak kita.” Iti laeng Bannawag a nakabasbasaak iti maipapan kadagita. No pudno nga adda, nabayag koman a nakakitaak ta idiay puro, adun a baliti ti pinugipogko. Kunada a balayda ti baliti ngem awan met naparuarko. Ipapilit met ni Manong Abang nga adda isu a kuna ni Manong Iddo nga amangan kano no nagpanawan dagiti marmarna dagiti pinukanko a balliti. Sa

istoriaenna nga adda no kua maangotna nga agatpinakbet ngem awan met aglutluto. Adda kano pay mangmangngegna nga aweng ti makurkurengreng a kutibeng. No dadduma, sangit ti ubing. Wenno saan, agkakatawa a babbalasang. Banag nga umanayen a pagkakatawaanmi no agiinnistoriakami.

Ngem talaga a diak mamati iti marmarna. No aniwaas, mabalbalin pay. Pasaray ngamin makaangotak iti agatkandela.

Ngem iti laksid ti diak panamati iti kaadda ti marmarna, mabutbutengko ti bukodko a bagi no dadduma ket no malagipko ti panangipappapilit ni Manong Abang nga adda marmarna, sumgarak latta. Dayta ti gapuna a kanayon nga aramidek ti bilin daydi apongko a Matias a mangngagas. Sadino man ti papanak, sangkabolsak ti kasla tangan ti ima ti kadakkelna a bulinawen a pinasibugan kano daydi apong iti bendita iti kura parokomi iti Domingo Sabet idi walo pay laeng ti tawenko. Kabuteng kano ngamin ti alalia ken dagiti di katatawan daytoy. Adda ketdi bassit panamatik ta iti sangapulo ket walo a tawen nga adda kaniak daytoy, awan met pay nakitak a marmarna.

Simmiplag ti angin ket inkay-abna iti balkon a yanko ti angot ti “adidas” wenno saksaka ti manok nga ad-adobuen ni Manong Abang. Isu ti pulotanmi. Nalaing nga agluto ni Manong Abang. Maysa kano dayta a rason a di maisukat ni Bokal Eric. Uray ania ti ipaluto kenkuana, nateng man wenno karne, naimas. Kinapudnona, isu ti nakapagsida kaniak iti beklat. Di met ngamin malasin ta nakaim-imas ti kitana ta agmanmanteka iti kinamaga ti pannakaadobona sa ket nasilian ken nalaokan iti nagadu a bulong ti sua ken bayabas. Sa inikkanna pay iti nalebbek nga ubog ti banay.

Pinalukatak ken ni Manong Iddo ti umuna nga empelayt. Isu payen ti immuna a timmaog. Uray la nagallon ti karabukobna a nangtilmon iti taogna ngem kasla awan aniamanna ta nairapinna pay a tinaliaw ni Manang Ibiang a nangyeg iti pinaburak ni Bokal Eric a yelo. Ket diak ammo no isem wenno rupanget ti naganninaw iti rupa ni Manong Iddo.

Awan pamilia ni Manong Iddo. Kas naistoriana, nagsinada iti asawana a dina naputotan. Dayta met laeng ti rason a pimmanaw iti lugarda idiay Kalinga— tapno kano makalipat. No simmamayen ti arak kenkuana, sangkadagullitnan ti kinapintas ken napalalo a panagayatna iti asawana. Ngem gapu kano laeng iti maysa a lalaki ti nagsinaanda.

Patiek a napintas ti asawana ta no saan la koma a bungal, nalanglanga met ngarud ngem ni Empoy Marquez.

Ngem is-istoriaen ni Manong Abang kaniak a tsiks ni Manong Iddo ni Manang Ibiang. Masansan ngamin nga agkuyogda: mapanda man makimisa wenno agbatil-patong idiay sango ti Cagayan Valley Medical Center.

Pagdaksanna ta adda asawa ni Manang Ibiang. Dua a babbai ti annakna. Naimon kano ti mammartek nga asawana. Diak mababalaw ta kasla natibnokan iti dara ti ganggannaet ti darana. Kalalainganna ti pammagina. Di met isu ti naisem ngem no kellaatem a taliawen, kasla nakitamon ni Alessandra de Rossi.

“Dika umapal, manong?” sinaludsodko iti naminsan ken ni Manong Abang. Bayog ngamin. Ngem saan met nga isu ti nalaad ta saan a mawara ti angin-norte ti bisngay ti buokna a napekpekan iti gel. Sa kanayon a nakapolo iti branded a sagut kano ti tsiksna.

“Anusakon ti agmaymaysa no isu laeng,” ingirsi idi ni Manong Abang ket nagparang ti marunrunoten a sangina. Nagwaradiwad pay ket dandani nawadagna ni Bokal Eric a nagtengngaanmi. Adda iti kanawanna ni Manong Iddo, a kaabay met ni Uliteg Alog.

“Mannandok sa ketdi ti kayatmo, a, kadio?” imbagi ni Bokal Eric nga umis-isem. Mannandok ti awagna iti bakla.

“Saan met, a, boss,” insungbat ni Manong Abang a limmabaga. Diak ammo no gapu iti bainna iti angaw ni bossing wenno gapu ta di met laengen agtalna ti pispisna nga agngalngalngal iti kilawen a namurumoran ti silit’ sairo. “Ket no sikan sa ti kunkunada a marmarna idiay nagsapalan!” inkatawa ni Uliteg Alog. Nagdadanggaykami a nagkakatawa, malaksid kada Manong Iddo ken Manong Abang. “Saan met, uliteg,” inkalintegan ni Manong Abang. Aminkami, uliteg ti awagmi kenkuana.

Saan pay a nagressat ti katkatawami idi umasideg ni Manang Ibiang a nakaiggem ti baso.

“Dumawatak man ‘ta empelaytyo,” kinuna ni Manang Ibiang. “Naimbag la a mangbabasa iti nakamagmagan a bagi.”

Apagisu met a dumteng ni Sir Oyet. Nadarimusmosannan sa ti kinuna ni Manang Ibiang ta kinunana nga umis-isem: “Aniat’ makunayo, Iddo ken Abang?”

“Nan ‘ta siak man ti mangtaog!” kinuna a dagus ni Manong Iddo. Kinargaanna ti baso ni Manang Ibiang.

Diak ammo no inranta ni Manong Iddo ti nangiggem iti ima ni Manang Ibiang ta saan met a nagriri. Naginnisemda pay. Nalagipko la ket ngarud ti kinuna ni Manong Abang a tsiks ni Manong Iddo ni Manang Ibiang.

“Adda mapalpaliiwko,” kinunak. “Tatsulok na pag-ibig!” Ngem kasla awan nangngeg dagiti kasangsangok. Nabaliwan ketdi ti patangan. Napanen iti politika. Sa immallatiw iti negosio, ken idi agangay, maipanggep iti luglugan. Dimi la ket ngarud napupuotan a nakaibuskamin ti lima a botelia nga empelayt. Ket uray la a ngalngalngalenen ni Manong Iddo ti saona. Di metten mapagsusurot ni Manong Abang ti sasawenna. Pasaray agtagalog ken agingles payen. Idi kuan, agdindinabaten dagiti dua. Sa idi kua ngarud laengen, agin-innarakupdan, sa inkawiwiten ni Manong Abang ti sakana iti saka ni Manong Iddo. Kitaem man laeng ti maaramid ti arak iti tao.

Makais-isemak pay laeng uray idi maitulodkon ni Manong Iddo iti pagnaedanna ken maipaiddakon ni Manong Abang iti siledna. Napalalo a talaga ti bartekda.

Diak unay nabartek ta talaga a tinimbengko ti inumko. Innak pay siimen ti kunkunada a marmarna idiay pagpikoran ti Apal Street. Sigurado kano nga agparang daytoy iti kabus sakbay ti Piesta dagiti Natay. Ngem manmanonton nga agpakita kalpasanna. Ket no diak mapan ita, agpalabasak pay iti maysa a tawen manen sa makitak. Amangan no awanton gundawayko. Di met ammo no sekretarionakto pay ni Bokal Eric.

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.