34 Panangimaton iti Pagtaengan

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ni JONALIZA P. CABISARES

ADU dagiti mapalpaliiw a di agkakatunosan nga agkakabsat. Nupay adda dagti agkunkuna a kadawyan laeng daytoy, adu met ti maaramid dagiti nagannak tapno agkakatunosan ken agsisinninged dagiti annakda.

Kinapudnona, adu dagiti bambanag a di mapupuotan dagiti nagannak a mangidurduron gayam kadagiti annakda nga agririkiar. Mairaman ditoy ti panangidildilig dagiti nagannak kadagiti annakda iti tunggal maysa. Saan a rumbeng a dakdakamaten ti maysa a nagannak a nasingsingpet ti maysa kadagiti annakna ta mangaron daytoy iti panaggiginnura dagiti ubbing.

No adda man di panagkikinnaawatan dagiti ubbing, nasken nga ammuen dagiti nagannak ti gapu ti riri. Mabalin a kayat ti tunggal maysa ti maipaayan iti atension dagiti dadakkelda. Mabalin pay a kanayon nga agsisinnupiatda no nabannogda, no adu ti trabaho wenno agpipinnatudonda iti trabaho.

Rumbeng laeng a kanayon nga ipalawag kadagiti ubbing a raemenda ti nagdudumaan ti tunggal maysa. Daytoy ti rason a nagduduma met ti pagduyosan ti tunggal maysa kadakuada. No ngamin agduduma ti pagduyosan ti tunggal ubing, kadawyan nga agririkiarda.

Iti panangisuro kadagiti ubbing a mangraem iti nagdudumaanda, ipalawag kadakuada a ti panagpipinnateg ti kangrunaan a mapagtalinaed, saan a ti nagdudumaan ti paginteresanda.

Mangiwayat ketdi kadagiti aramid ti pamilia a makapagtitinnulongda. Mairaman kadagitoy dagiti aramid nga agpapada a paginteresanda.

Napateg pay ti panangibilin kadagiti ubbing a denggen wenno anagenda ti parikut ti tunggal maysa. Ipalagip pay kadakuada a rumbeng laeng a tratarenda ti tunggal maysa a kas met iti kayatda a pannakatratrarda.

Maysa pay kadagiti wagas a pangiliklik iti panagsisinnupiat dagiti ubbing ti panangipaganetget kadakuada a dida agbibinnugkaw, uray no adda dida panagkikinnaawatan.

Nasken pay a dida koma ibaba ti opinion ti tunggal maysa, ken nasken a raemenda dagiti alikamen ti tunggal maysa.

Ipakita kadagiti ubbing no kasano ti nasayaat a panagsisinnupiat. Mabalin nga agsisinnupiat dagiti agpipinnateg ta dayta ngarud ti kinapudno iti biag.

Saan pay nga ipalubos nga agbibinnirngas dagiti ubbing iti saan a nasayaat.

Kanayon koma pay nga igunamgunam kadagiti ubbing ti kinapateg ti panagsisinninged ken ti panagpipinnateg dagiti kameng ti pamilia. Dagiti agkakabbalay ken kameng ti pamila ti rumbeng a pamunganayan ti panagtutunos nga itugotda no rummuarda iti bukodda a pagtaengan.—O kadakkelan a puon ti kadakkelan a katuday ken naraber ti ruot iti puonna. Diak nagkutkuti. Plamplanuek a kigtoten dagiti dua ta gunggonada. Ngem pagam-ammuan, adda nakitak nga aga-arudok nga agturong iti yanda. Nakapuraw. Ni Manong Iddo!

Madamdama pay, mangngegkon ti panangilunlunod ni Manong Iddo kadagiti dua a nadanonna. Sa ti maem-em-eman a sangitna.

“Ay-ayatenka met ket…” inyay-ayo ni Manong Abang. “Ayayatenkayo a dua…”

Diak la patien. Ti ammok ketdi, am-amloyanna ni Manong Iddo tapno di agibagbaga iti sabali iti natakuatanna.

Makaammokayo man laengen iti biagyo! nakunak iti nakemko. Tumakderak koman ngem isu met ti pannakadlawko iti pusa nga adda iti sangok. Sumsumleng dagiti matana.

“Mangigkigtotka!” kinunak iti nakemko. Diak insawang ta amangan no makitadak dagiti tallo. Binatok ti pusa ta siak met lattan ti kitkitaenna, a kasla kayatnak a sidaen.

Kellaat, nagngarawngaw ti pusa. Bimmakias-limmagto iti sanguanak sa nagtaray iti yan dagiti tallo. Inagawaak ti naglinged. Sakbay a makapagarudokak ta pumanawak koman, adda kasla naibiat a pana a timmaray a nanglabas kaniak. Talloda. Dan sa ket Manong Abang? Didak sa pay nadlaw!

Dida kabuteng ti agaramid iti milagro dagiti laglag ngem kabutengda ti pusa.

Timmakderak. Pinampagko dagiti daga a dimket iti patong ti pantalonko. Nakadua nga addangak pay laeng idi madlawko dagiti naibalandra iti sangok a dua nga anniniwan a pinisangpisang dagiti bulbulong.

Napatilmonak. Tinengngelko ti panagangesko. Addan iti sangok dagiti anniniwan!

Kimmitaak iti pagarupek a yan ti akin-anniniwan kadagiti adda iti sangok. Awan makitak malaksid kadagiti pinuon ti katuday a pasaray pal-idan ti pul-oy. Dumalagudogen ti barukongko. Simgarak.

Inggay-atko ti tumaray. Ngem kellaat nga adda nagbanges iti likudak. Taliawek koma ngem naipasirko iti kapan-awan ti agtatapaw a puraw a bestida. Awan akinsuot! Kasla asuk laeng a daydayasan ti nakudrep a raniag ti bulan. Agturong iti yanko! Ket kasla naigalut dagiti sakak. Diak makataray. Inyeddak sa inkidemko sa kinautko ti bulinawen iti bolsak. Pagam-ammuan, nagkiriring ti selponko. Nagmulagatak. Winagwagko ti ulok. Awanen ti bestida! Tumaliawak koman ngem pagammuan la ta adda nanggammat iti takiagko. Ni Manong Abang!

“Apay a ditoy ti nagiddaam? Ala, umaykan, agawidtan,” kinunana idinto nga inawidnak, “ket adda marmarna ditoy.” “Di met sika daytay timmaray itay, manong?” inamadko. “Sasawem? Ket no pinanawannakami nga agiinum ta ibagam nga umaymo kasarita ti marmarna ditoy.”

Nasdaawak. “Ket no itay laeng a nakitakayo ken ni Manang Ibiang dita,” kinunak. Intudok ti kapan-awan.

Nagkatawa ni Manong Abang. “Nabartekka a talagan. Ala, umaykan ta yawidkan. Itay pay nga adda umaw-awag iti selponmo.”

Kinarawak ti selponko. Awan nga agpayso. Ngem asino ti akinselpon iti nangngegko a nagkiriring itay? Tinaliawko ti kakatudayan. Adda manen naggilap idiay.—O (Iti sumaruno a lawas, marugian a maipablaak dagiti nangabak iti Salip iti Sarita iti Ilokano ti Carlos Palanca Memorial Awards for Literature 2018. Padaananyo!)

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.