Biag ni Ilokano

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ni JIM P. DOMINGO

PANEKNEKAN dagiti nangirusat iti pannakaipablaak ti Bannawag nga adu idi ti panagduadua no mataginayon wenno agbayag daytoy a magasin. Umuna unay a nakaited iti panagduadua ti kinasalimetmet dagiti Ilokano ket mabalin a saan a malako ti magasin iti merkado ta adda pay dagiti napatpateg a pangigatanganda iti sigsiglotanda.

Maikadua ti kinakurang dagiti mannurat nga Ilokano. Mabalin a kunaen nga uray no kabaelanda ti agputar kadagiti sinurat a maipablaak, ad-adda met a ti Ingles ti ammoda. Dagiti met makasurat iti Ilokano, mabalin met a saan a ti panagsurat ti ipangpangrunada. Kadawyan ngamin a saan a dakkel a pamastrekan ti panagsuratsurat.

Ngem uray no kasta, impinget latta dagiti nagkakauna a mannurat nga Ilokano a maipablaak ti Bannawag. Ginutigotda ti akinkukua iti pablaakan a maimaldit ti magasin.

Walopulo ket uppat a tawen itan ti napalabas manipud rimmuar ti umuna a bilang ti magasin a napetsaan iti Nobiembre 3, 1934.

Iti las-ud iti nasurok a walo a dekada, saanen a magatadan ti akem ti Bannawag iti panangibuddakna kadagiti nagduduma a pasamak iti biag ti sibubukel a puli ni Ilokano.

Idi dimteng ti Bannawag iti biag dagiti Ilokano, saankami la ketdi a nagbiddut no kunami a naparayray ti regget ti pammatida a dakkel ti maitulong ti panagbasabasa iti pannakapadur-as ti biagda ken tapno maawatanda ti pannakapataray dagiti institusion ti demokrasia.

Ti Bannawag ti kakaisuna a babasaen a nangtubtubay iti interes dagiti ubbing iti panagbasabasa saan laeng kadagiti sentro ti populasion. Sinunson pay ti Bannawag dagiti kasusulinekan a disso a nagnanaedan dagiti Ilokano ken uray pay kadagiti adayo a lugar a nagdapdappatanda.

Kadagiti dadduma a puli a makaawat iti pagsasao nga Ilokano a kas kadagiti Ibanag, Itawes, Igorot ken Pangasinense, ti

Bannawag ti binasbasada aglalo kadagiti tribu nga awan ti maipabpablaak a magasin iti bukodda a pagsasao.

Uray dagiti saan a makabasa, makunkuna a mabasada pay laeng dagiti panid ti Bannawag. Allukoyen wenno bilinenda dagiti ubbing wenno dadduma pay a makaammo nga agbasa a mangibasa kadakuada iti napigsa tapno mangngeg ken maammuanda dagiti linaon ti magasin.

Maibasbasa ken mapagsasaritaan pay dagiti linaon ti magasin kadagiti radio. Mapagsasaritaan met ti linaon ti magasin kadagiti sukmonan, iti pagtrabahuan iti talon, paglabaan iti karayan, kadagiti taripnong, ken uray kadagiti opisina.

Ket uray no maladaw ti isasanget ti magasin iti pagtagilakuan gapu kadagiti parikut iti transportasion, kalamidad ken dadduma pay a rason, mabasa ta mabasanto pay latta dagiti impormasion a linaon ti magasin.

Saan a nagbalin a parikut ti kinasalimetmet ni Ilokano tapno makabasa iti Bannawag. Ipamuspusanna latta ti bumulod iti kopia ti magasin wenno saan, mangibinglay iti maigatang iti maysa a kopia— a maipabulodbulodto met iti nagduduma a tao a mangbasa agingga iti mapirpirpir dagiti panidna.

Saan a nagkurang ti Bannawag, iti amin a kabaelan dagiti mannurat nga Ilokano ken dagiti mangimatmaton iti magasin a nangipapaay kadagiti napapateg nga impormasion a mainaig iti biag ti puli.

Iti uneg ti 84 a tawen, intultuloy ti magasin nga inlawlawag dagiti isyu ken kontrobersia a mangapektar iti biag ni Ilokano iti man pagteng ti ekolohia ken ti aglawlaw, ekonomia, salun-ay, tignay iti politika ken dadduma nga addang tapno maipinget ti panagdur-as. Napateg unay daytoy nga akem ti

Bannawag iti biag ni Ilokano a rumbeng a bigbigen ti puli.

Saan a rabrabak ti mangtaginayon iti maysa a babasaen iti uneg ti 84 a tawen a saan man laeng a nasinga iti panagpatugotna kadagiti addang ti panagbalbaliw.

Itultuloy koma latta ti Bannawag ti panagserbina kadagiti Ilokano ken ti panangipateg met ni Ilokano iti magasin. Ta no ut-utoben, sadino man ti pagturongan ni Ilokano, adda latta ti Bannawag a mangkadkadua kenkuana.—O

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.