15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ni RIC AGNES

NASUROKEN a makabulan manipud nagwelga dagiti 2,700 a mangmangged kadagiti 5 a dadakkel a hotel ditoy Hawaii a kukua ti Kyo-ya Hotels and Resorts. Itay napalabas a Biernes, nagsasarita dagiti manarawidwid dagiti hotel ken dagiti pangulo ti Unite Here Local 5, ti union dagiti mangmangged a nagwelga, ngem saanda a narisut ti parikut.

Agpada dagiti dua nga agkasungani a natibker iti bukodda a pagrasrasonan. Kinapudnona, manipud idi Septiembre, rinugian ti Local 5 ti nakinegosasion/nakitinnawar iti Kyo-ya ngem awan napatgan kadagiti kidkiddawen ti Local 5, kas koma iti pannakaingato ti sueldo iti $3.00 iti tunggal oras ken pannakakissay iti maysa a kuarto ti dalusan ti tunggal maysa a mangmangged iti tunggal aldaw, kdp.

Idi awan magun-od ti Local 5 kadagiti kiddawda, inkeddeng dagiti mangmangged ti agwelga. Iti daydi a panawen, masungad ti panagsangpet dagiti rinibribu a kameng ti American Dental Association nga umay agkombension ditoy Hawaii, banag a nakapusekan dagiti hotel. Mainayon iti daytoy, iti saan unay a mabayag, maaramid ti eleksion heneral ditoy Hawaii.

Iti panagkuna dagiti agpalpaliiw, dagitoy dua a masungad a dadakkel a pasamak ditoy Hawaii ti aramaten a tekken ti Local 5 a makagun-od kadagiti kidkiddawenda kadagiti manarawidwid ti hotel. Maipagarup a saan a kabaelan ti Kyo-ya a dadaelen ti langa ken pakasaritaan ti hotel iti kastoy kadakkelna a bunggoy dagiti dentista nga agkombension ditoy Hawaii ken kasta met a manamnama a kumappon dagiti politiko kadagiti mangmangged, kas sagudayen ti naipakadawyan a panangkanunong dagiti politiko kadagiti kameng ti union.

Ngem saan a nagkir-in dagiti manarawidwid kadagiti hotel. Nagpatangkenda iti rasonda. Idi nalpas ti kombension dagiti dentista, kinuna dagitoy a saandanton nga uliten ti umay ditoy Hawaii. Idi umadanin ti eleksion heneral, napan da Gob. David Ige ken Mayor Kirk Caldwell iti ummong dagiti agwelwelga. Ditoy, impeksada ti pannakipagriknada kadagiti welgista. Nakidanggayda kadagiti mangmangged nga immararaw kadagiti manarawidwid kadagiti hotel a patganda koma ti kiddaw dagiti agwelwelga a maingato ti sueldoda, kdp.

Ngem kas iti kombension dagiti dentista, saan a nagkir-in ti Kyu-ya Hotels and Resorts. Pinadas dagiti welgista ti napan kadagiti kadaratan ti Waikiki ken kadagiti paglalangoyan ngem saanda a nagun-od ti irurukma dagiti manarawidwid ti hotel.

Ita, nasuroken a makabulan ti welga. Dagiti awanan urnong, mangrugidan nga agparikut no pangalaanda iti isaangda. Ngem malaksid iti makan, parikut pay ti itinnag iti banko iti mabaybayadan a pagtaengan ken kotse.

Ti makadakes, awan asi dagiti banko. No utang, utang agingga ti di mabayadan. Ket ti utang a di mabayadan iti tallo a bulan, addaytan ti surat a guyodendan ti daga ken balay— uray bassit laengen ti di mabayadan. Ti makadakes, no kasta nga addan di mabayadan nga utang, narigaten a makautang dayta a tao.

Kinapudnona, kas kinuna ni Mr. Johnny Delos Santos, ti akinkukua iti Citizens Mortgage a masarakan ti opisinana dita Kalihi, uray no bulodem ti kuarta a naibaybayadmon iti dayta a sanikua, ti makunkuna nga equity loan, saan nga ipalubos ti banko no awan makita ti banko a paggapuan ti pangipulang wenno pagbayad. Kayat a sawen daytoy a kasapulan ti panggedan tapno mabulod ti naibaybayaden iti daga ken balay. Iti daytoy a gundaway, nalawag ti kayat nga ipakaammo ni Mr. Delos Santos a saan a makuna mangmangged ti maysa a tao no ti pangpanggedanna ket madama ti welga.

“Narigat ti agwelga no awan pondo a kuarta,” kinuna met ni Miyagi. Saan a dayta ti pudno a naganna ngem gapu ta aglanglanga a Hapon, binirngasanda iti Miyagi. “Pudno nga adda $300 a sadurno kadagiti agwelga ngem apagdarikmat laeng a maibus dayta.”

Kinuna pay ni Miyagi a maysa a katrabahuanna ti nangrugin nga immutang iti katuganganna tapno adda itinnagna iti binulan a baybayadanna a kotse. Idi kano kabarbaro dayta a kotse, ipangpangas ti katrabahuanna a “tip” wenno kuarta a pagyaman/ibati dagiti turista kadagiti mangdaldalus iti kuarto a nagtarusanda ti paggapuan ti ibaybayadna.

Kinuna kano pay ni pangas a no manayonan iti tallo a dolliar (ti gatad a dawdawaten ti union) iti tunggal oras ti sueldona, igatangannanto iti kotse ti kabsatna nga adda idiay Filipinas.

Ngem kasla nakudrepen ti arapaap ni pangas, kinuna ni Miyagi, ta awan makita a paglawagan ti negosasion iti nagbaetan dagiti welgista ken dagiti manarawidwid ti hotel.

Wen, kapid, iti agdama, daytoy ti kaatiddogan a welga dagiti mangmangged iti uneg ti nasurok a limapulo a tawen. Ngem patien dagiti ekonomista nga agpaut daytoy agingga iti 2019.—O

Daytoy ti langa ti pagawatan iti sangaili ti Royal Hawaiian Hotel, maysa kadagiti kadaanan ken kapipintasan a hotel ditoy Hawaii, ita ta nagwelga dagiti mangmangged. Kadagiti napalpalabas, mapusek iti tao daytoy a lugar.

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.