Pan de Amor (7)

Umayen ni Miguel? Ipaypaysona?

Bannawag - - Itoy A Bilang - Nobela ni CRIS J. DACUYCOY

Cris J. Dacuycoy

Ti Napalabas: Simmangpet ni Amor iti Pakni manipud idiay Spain ta umayna bangonen ti nalugi a panaderiada. Inawaganna ni Miggy a mangtulong kenkuana. Dati a crush-na ni Miggy ken agtrabtrabahon daytoy iti maysa a dakkel a panaderia idiay Kamuning, Quezon City. Iti panangam-amirisna iti pagpatakderanna iti panaderia, limmabas ni Martin a kinaeskuelaanda idi ken Miggy. Agkonkontrata daytoy iti mapatakder a balay. Kinasaritana daytoy nga isu ti mangbangon iti panaderia. Immanugot ni Martin ken insingasingna a panagananna iti Pan de Amor. Simmangpet met ni Miggy. Iti kabigatanna, pina-estimate ni Amor ti magastona sa napan naggatang ni Martin iti materiales. Agidisdiskargadan idi asitgan ida ni Anti Lucia. Dinamag daytoy no adda met laeng permit-da nga agpatakder. Imbaga ni Martin nga adda uray awan pay ta kunana ken ni Amor a nalaka laeng ti mangala ta adda pagpatulonganna. Nangala gayam ni Martin iti engineering ket madaman nga agrebrebiu. Rinugian a dagus da Martin a patakderen ti panaderia ket iti kanayon a pannakakitkita ni Amor ken ni Martin, maidildiligna ken ni Miguel a nobiona idiay Spain ngem pinanawanna ta nakitana nga adda sabali a babai a kadua daytoy. Naguk-ukag ti nanang ni Amor iti sagumbida ket nakitada dagiti kadaanan a pagpormaan ken templa ti tinapay nga induldulin daydi amada. Bayat ti panaginana ni Amor, immawag ni Miguel.

(Maika- 7 a Paset)

“ANIA ti pakaseknanyo, aya, ta dandani la agkinnagatkayo?” impasungad ni Miggy. Uray la a nagparang dagiti dua a kallidna iti panagisemna ket ammok lattan a kayatnakami a sutilen.

“Bastos,” kinunak met nga immisem. Addan ni Miggy iti sangok ket inaplawak ti abagana sa inapputko ti ngiwatko napia a pangalawko iti pannakapabainko. Nariknak ngamin a bimmara dagiti pingpingko. Limmabbagaak sa! “Dagitoy man, ne.” Idinto nga inyawatko ti iggemko pay laeng a daan a pormaan; inrapinko a pinarukiban ni Martin. Nakatakder metten ken mutmuttalenganna ni Miggy.

“Pormaan daytoy, a!” kinuna ni Miggy. Binalinglingna ti pormaan. “Kastoy dagitay kukua ti kaobraanmi a taga-Pampanga. Inus-usar kano ti apona a baket iti tumeng.” “Ket, inusaryo?” kinunak a magagaran. “Wen, a, ta ti ngarud boss-mi ti nangpaala iti kaduami— ta nadakamatna iti naminsan. Ngem saan a pimmatok. Dagiti laeng babaknang ti mayat a gumatang.” Inyawatna kaniak ti pormaan.

Napukaw a dagus ti gagarko. No babaknang laeng ti maengganio a gumatang, asino ngarud ti lakuak ditoy Pakni? Adu ti aglemlemmeng a babaknang ditoy ngem nakalemmeng dagiti kuartada. Kaaduan ti dandani dina maitured ti gumatang iti naimas a sida! Daytanto la ket ngaruden tinapay? Paibellengkonto laengen ken ni Martin dagiti pormaan. Isu pay a pagbambannoganna a tortornuen.

“Nakalagipka man a pimmasiar?” imbaliwko ti saritaan. “Apo, ta agpasugnod sa payen a dagus,” inkatawa ni Miggy. “Kunam idi nga umaynak kasarita… sabali met ti napnapanam,” inlibbik. “Agpauyo a talagan!” “Wen, apo, a, ta inur-uraydakayo ngem kas met la awan kaes-eskan ti tao kadakayo…” Nakais-isemak iti un-unegko ta naamirisko a dua ti kayat a sawen ti naisawangko. Diak met ngarud maibabawin ta amangan no ipagarupna a siak pay ketdin ti mangibaga ti riknak kenkuana. Ngem saan ngata? Inamirisko ti riknak. Awan met mariknak a naidumduma. Kayatko a sawen, awanen daydi riknak a naidumduma.

Pinerrengko ni Miggy. Awan a talaga mariknak. Kasta ngata ti ayat, agpukaw no di madendennaan ti pakaipaayanna?

Nagpanaas ti barukongko ta malagipko manen ni Miguel. Pudno ngata nga umay ditoy?

“Ania?” nakigtotak ta minulagatannak ni Miggy. Agkatakatawa a nangtingig kaniak. “An’a nga ania?” sinaludsodko met. “Ti nakitam iti rupak, a, ta mermerradam,” di pay napunas ti isem ni Miggy.

“A-awan. Adda, aya, met,” natarantaak. Minirak kadi itay? Ay, Amor, mangibabainka!

“Ania ti impakanmo ken ni Amor, sika, batch, ta agmulmulengleng met?” imbaw-ing ni Miggy ken ni Martin. Nalipatak pay ketdin nga adda ni Martin! Tinaliawko. Bangbangir ti isemna a mangap-apros iti mugingna. Kasla mababain ken di pay agsao.

“Nakaloklokoka!” kinunak ken ni Miggy nga agimpapauyo. Adda pay pasurotna a misuot. Ken nagdalikepkepak. “Ania ti madamag idiay bangir?”

Nagpanunot ni Miggy. Nagkuretret ti mugingna. “Yan da Manang Lucia?” “Sadino koma pay?” Nagkatawa iti nalag-an. “Nadamagmo ngata a napanak nakiinum idiay yanda isu a kastaka.” “Nadakamat ni Anti Virgie.” Nagpaggaak ni Miggy. “Alisto a talaga ni kapitana!” kinunana. Sa intuloyna: “Kayatda nga agtrabahoak iti panaderiada… Ngem mabainak met kenka, a, aniakan. Isu ngarud nga addaak ditoy ta umayka tulongan. Ngem makabulan laeng ti innalak a bakasionko.” “Inyat-atiddogmo koma.” “Dandani pay didak pinalubosan.” “Agikkatkan ta agpartner-ta,” insintirko. Nagkambor ti isem ken muregreg iti rupa ni Miggy. “Sayang met dagiti benefits-ko a maalakto no agikkatak a bastabasta…”

Diak nakasungbat ta ti panagawatko iti ibagbagana, saan a sigurado ti panaderia a bangbangonek.

“Nakaadukayo gayamen.” Ni met laeng Miggy ti nangburak iti ulimekmi. Kumitkitan iti mabangbangon a panaderia.

“Alistoda,” kinunak. “Ken rantak a nayonan ida bareng malpasda daras.” “Agal-alistoka a bumaknang!” inkatawa manen ni Miggy. Nagpangrem ni Martin. Impakadana a mapan iti yan dagiti kakaduana nga agiinum.

“Agurayka, batch,” inyatipa ni Miggy. “Kayatko koma a makita ti ar-aramidenyo— no mabalin…”

Kinitanak ni Martin a kasla kayatna nga ammuen ti desisionko. Tinung-edak.

“Isurom man ngarud ti napintas a plastarna,” kinunak ken ni Miggy.

Impuruak ni Martin ti iggemna a pormaan iti bunton dagiti alus nga alikamen nga indagumpo ni nanang. Nagkukuyogkami a nagturong iti patpatakderenda. “Dimo kitaen ti plano, batch?” kinuna ni Martin ken ni Miggy. “Saanen, batch,” kinuna ni Miggy ket nagturong iti tengnga ti mabangon a pasdek idinto a nagbatikami ken Martin iti asideg ti maysa kadagiti nakasaganan a mabuhosan a poste. Impalawlawna dagiti matana. “Diak mabukel iti panunotko,” kinunana idi agangay. “Inka man ilawlawag,” kinunak ken ni Martin. Nagturongkami iti yan ni Miggy. Nasuro ti panagipalawag ni Martin. Nagsinan-L ti solar a sakupen ti panaderia ken Foodhouse a patakderenda. Ti daya ti balaymi— ti batogna laeng— nga agarup walo a metro ti kaatiddogna ti pagdissuan ti mismo a panaderia. Dua ti pagidispleyan iti tinapay— iti sango ken likud ti balay ta agpada nga adda kalsada a masanguan dagitoy. Basbassit ketdi iti sango ta naipada laeng iti kadakkel ti balkon ti balay. Dumna iti ridaw ti paglakuan a sumrek iti panaderia ti oven. Iti met amianan ti oven ti pagyanan ti pugon. Iti laud ti oven ken pugon ti pakaipempenan dagiti arina, asukar, margarine, Purico, manteka, asin ken dadduma pay a masapsapul. Ditoy pay ti yan ti kaaduan dagiti estante a pagyanan dagiti maiplantsan ken mapaalsa a mailuto a tinapay. Adda iti amianan daytoy ti lamisaan a pagpormaan, pagpalamanan, pagbastonan ken pagputolan iti maaramid a pandesal, ken dadduma pay. Iti nagbaetan dagiti estante ken ti lamisaan ti pagplastaran ti makina a “pagpasadaan” wenno

pagladditan iti masa tapno pumino. Naipungan met iti lamisaan ti bangka a pagmasaan. Dumna daytoy iti ridaw a sumrek iti pagidispleyan iti likud. Pinasakupkon pati ti likud ti balaymi. Mayabay iti paglakuan iti tinapay ti Foodhouse. Sinupiat ni Martin dayta a pagayatak idi immuna a nagsaritakami ta awan kano met pakanek. Ngem nasayaat no pataderakon tapno marigatan ni Anti Lucia a mangala no panggepna man a gamgamen.

“Sa dimo ammo,” kinunak ken ni Martin, “amangan no aglatak dagiti pagpipiknikan dita karayan ket ditoy ti paggatangan dagiti mapan agpipiknik. A saan nga adayo a mapasamak ta nakapimpintas ti namayan dagiti taga-Pakni kadagiti cottage a papaupaanda kadagiti maisar-ong a mapan agpipiknik iti karayan a nakalitlit-aw ti danumna. Adda pay ketdi kanon tagasabali a probinsia a maisarsar-ong.

Sumango ti pugon iti amianan ta isu ti adda pagwayatan iti pala a pagadaw iti lutuen. Bassit laeng ti pugon. Apagsurok a duapulo a plantsa ti malaonna. Makaanayen dayta. Adda pay ti oven. Ken maysa pay, rantak a padalusan ken patarimaan ti dati a panaderiami ta isunto met laeng ti pagbalinek a pannakapuon ti negosiomi.

“Ania ti makunam?” dinamagko ken ni Miggy idi malpas nga agipatuldo ni Martin.

“Napintas,” kinuna ni Miggy. “Ti laeng disso ti bodega ti diak kayat. Maisina koma dagiti arina tapno saan nga agagneb.”

Umanamongak ken ni Miggy. Tapno maliklikan ti pannakadadael ti arina. Isu pay a pukaw.

“Ket dagiti dadduma a kasapulanyo, nakagatangkayon?” dinamag met ni Miggy.

“Ania kadi dagidiay?” nupay adda pamalpalatpatak, dinamagko ta saan met a panaderia a talaga ti pagobraak idiay Spain.

“Plantsa, urmaan ‘ti tasty bread, urmaan ti mamon wenno kababayan, slicer, raspa, pagsumpit…”

Addan pagsumpit iti cookies nga inyawidko. Nadumaduma ti diseniona. Inlistak amin dagiti imbaga ni Miggy. Sakbay a nagawid ni Miggy, impalagipna pay ti panagpaaramidko iti barka nga usarenmi iti panagaramidmi iti pandesal.

“Umunaakon, bro, batch!” impakada ni Miggy ken ni Martin.

“Sige, batch,” kinuna ni Martin a kasla mababain latta. “Sumarunoak metten.”

Nagsaritaanmi pay ken Martin ti aramidenmi sakbay a nagawid. Immunan dagiti kakaduana. Nasipngeten

itay agpakada. Indiayak ti panangrabiinan iti balaymi ngem impambarna a dina pay napainum ken awan pay kanen ti bakana.

Pinabaklayko kenkuana dagiti pormaan ta pagtungonanto wenno ibellengna no isu.

“PAN de Amor,” binasak iti panunotko ti nagan ti panaderia nga iplasplastar da Martin ken dua kadagiti taona. Magustuak ti awengna iti lapayagko. Sakbay a naisingasing ni Martin dayta a nagan, nagpampanunotak met iti alisto a makaawis iti imatang. Immuna nga immapay iti panunotko ti “Pan de Pakni.” Mayat koma ta kas kuna ni Anti Lucia, napakni ti yanna ken nagan pay ti lugarmi, ngem diak magustuan. Kaykayatko koma pay ti “Pan de Lipit” ta adda kasta a nagan ti tinapay. Ditoy Pakni, pan de lipit ti awagmi iti aw-awagan ti dadduma iti “lahi.” Diak ammo man ammo no kasano a nagbalin a lahi. As-asideg ti naganna a pan de lipit ta kasla naipaipit ti palamanna a nalabaga.

Napanak nagtakder iti kalsada idi makaulog da Martin. Nagmata met laengen ti proyektok. Bareng laeng mapagbiag ken mapadakkelko. Arigna mangrugrugiak pay laeng ngem makariknaak iti ragsak. Agasem ti no namin-ano nga immay panangmitmitir ni Anti Lucia kadakami? Kasta unay ririna ta nakumotan aminen ti daga a kayatna a gamgamen. Dakayto ngata ti ipatpatayko, kinunana pay. Iti sursuron ni Manong Jacko, imbagana kaniak nga ibagak kano ken ni anti a yakarnan ti balayna tapno saan a matay. Ita, nalpasen ti panaderia. Ania ngata ti kunkunana itan? Ipagarupko idi no malpasda ti panaderia iti dua a lawas laeng ta ninayonan ni Martin dagiti kaduana. Saan gayam. Dandani met dua a bulanda isu a nagsubli pay laeng ni Miggy idiay Manila. Naayamanda, kunak koma ngem nakitak met no kasano ti kinagagetda. Pasaray pay ipadpad-engda ti agawid iti malem no kua aglalo no idasarak ida iti inumenda. Kayatko met no addada ta adda kasarsaritak.

Adda ngamin madlawko iti bagik. Iti masansan a panagsarsaritami ken Martin, simminged ti linnangenmi. Idi agangay, ikuyognakon a mapan aggatang iti materiales. Isingasingko a mammaminsan laengen a gatangenmi amin a kasapulanmi bareng makatawarkami. Dina kayat. Makatawar kano latta uray bassit ti alaenna. Impudnona a dandani aminda nga agkonkontrata, adda kontakda a paggatangan iti materiales. Ti aramid kano dagiti dadduma, kumagatda iti agsumbangir.

No dadduma, no adda pay panawenmi, inkami mangan wenno agmerienda. Sa manen agsarsaritakami iti malem a malpas ti trabahoda. Awan met dakdakamatenna no di ti laeng maipanggep iti panaderia. Ita nalpasen ti Pan de Amor, umayto pay ngata? Immangesak iti nauneg. Ket immapay manen iti lagipko ni Miguel. No manen umawag ngem diak kasarsarita. Nakaad-adu met a mensahena iti Messenger. Diak sungsungbatan. Ti mariknak ketdi, nakissayan ti amorna kaniak.

Nakigtotak idi pukkawannak ni Martin. Addaak pay la gayam iti tengnga ti dalan ket adda magna a kurongkurong. Nagkurnoak iti nagmaneho, kas pagdawatko iti dispensarak.

Agturongakon iti yan ni Martin idi umaweng ti “Ting!” ti selponko. Inruarko manipud iti bolsak.

Ni manen Miguel. Masadsadutak a nangbasa iti mensahe: “I coming there, my love. Please fetch me in the airport.” Kasla Google Translate ti mensahena. Ta dina met ammo unay ti agingles, piman. Ngem umayen ni Miguel? Ipaypaysona? Diak nagawidan ti bagik a nangkita ken ni Martin.

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.