Biag ni Ilokano

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ni JIM P. DOMINGO

DAKDAKAMATEN dagiti sabsabali a puli a makipulpulapol kadagiti Ilokano a naidumduma ti kannawidan daytoy a bunggoy. Ket no di maawatan ti maysa a makipulapol kadagiti Ilokano dagiti kannawidan daytoy a puli, dinto pulos agballigi daytoy a mangiwayat iti kayatna a mangapektar iti daytoy a puli.

Uray no maikamang wenno mangasawa laeng ti maysa a tao iti kameng ti maysa a pamilia ni Ilokano, maipapilit a surotenna ti dadduma a napateg a kannawidan ti kaamaan daytoy. No saan, agtunged daytoy iti saan a nasayaat a pagtungpalan.

Agpayso ngamin a naidumduma ti kannawidan dagiti Ilokano a nabukel iti narigat ken saan a nabaknang a disso. Iti daytoy a disso ti nagtaktakderan ni Ilokano iti panangsaripatpatna iti lubong. Iti daytoy orihinal a Kailokuan nga innaig ti maysa nga Ilokano ti bukodna a bagi iti kasasaad ti sibubukel a lubong.

Adda met dagiti Ilokano a nangsagepsep iti sabsabali a kannawidan gapu iti panagdappatda iti sabali a lugar a kas koma iti rason ti “narabraber a pagaraban.” Ngem saan a mailibak a nagtaltalinaed wenno adda latta nabatbati a paset ti kulturana iti laksid kadagiti adda iti aglawlawna. Nagtalinaed a nabilbileg ti panagsaripatpat ni Ilokano iti bukodna a biag, dagiti tagipatgen, inanamaen, dagiti pannakikaysana kadagiti kapulianna agraman dagiti nagduduma a pakakumikomanna. Mapasingkedan dagitoy a galad kadagiti Ilokano nga adda iti Hawaii, California ken dadduma pay a paset ti lubong.

No ngarud kayat nga allukoyen ti maysa a gangganaet dagiti Ilokano, nasken a maawatan ken arakupenna ti kannawidan daytoy a grupo.

Iti laksid ti duron ti globalisasion ken panagduduma ti galad dagiti tattao a pakairamanan ti relihion, pagsasao ken kasasaad ti biag, nasken unay nga awaten dagiti galad ni Ilokano no kameng ti maysa a komunidad tapno maipinget dagiti addang ti panagdur-as.

No ngamin saan a maawatan ti imetna a kannawidan, saan met nga agballigi dagiti wagas a maisayangkat iti panagrangay. Saan ngarud a makapagkaykaysa no adda bukod a panirigan ti tunggal maysa.

Kas kadakkelan a puli iti Amianan, addaan dagiti Ilokano iti naidumduma a kabaelan ken perspektibo a makaipaay ti pagsayaatan dagiti babassit wenno dadduma a grupo. Uray no an-anuen, kasapulanto latta ti kannawidan, dagiti pampanunot, galad ken kinasaritrit dagiti Ilokano tapno mataginayon ti panagdur-as ken marisut dagiti nagduduma a parikut ti komunidad a nakaikamenganna.

Iti ballasiw-taaw a nagdapdappatan dagiti adu nga Ilokano, napampaneknekan a no maawatan ken maraem ti kultura daytoy a grupo, naregregta ti pannakikayammetda kadagiti napnuan kaipapananna a gannuat.

Kadagiti met Ilokano, no mariknada a pasetda ti grupo a nakaikamenganda, igaedda iti makipaset a kadawyan nga agtungpal iti panagballigi dagiti panggep ti grupo.

Iti sabali a pannao, no saan nga adalen ken awaten ti impluensia ti bunggoy dagiti Ilokano, maipaidam met ti pannakaipatungpal dagiti nagduduma a gannuat ti panagrang-ay.

Kasta iti kinabileg ti kannawidan dagiti Ilokano iti sadino man a paset ti lubong.—O

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.