Kastoy Koma ti Pannakasaranay Dagiti Mannalon

Maisagsagana ti panagbalin ti Siudad ti Batac a kas “Black Garlic Capital of the Philippines.”

Bannawag - - Itoy A Bilang - Reynaldo E. Andres

IDI laeng Disiembre 7, immabot iti P19-milion ti pategna a bin-i a bawang ken lasona ken ganagan ti libre a naibunong iti nasurok nga 600 a mannalon iti Siudad ti Batac.

Daytoy ti maikatlo a pannakaited kadagiti mannalon kadagiti kasapulanda nga agtalon kalpasan a rinugian ti gobierno ti siudad ti nabayagen a planona a mangpasayaat iti apit a bawang, lasona, tabako ken natnateng, kas paset ti programa a “Pabilgen ni Bataqueño Para iti Sapasap a Progreso.”

Immuna nagibunong ti gobierno ti Siudad ti Batac itay napan a tawen iti 20 a makina a pagsaksak iti dawa (thresher), manual a pagbomba iti danum (water pump), electric pump, irrigation hose, ken dagitay ordinario a hand tractor wenno ‘tay maaw-awagan iti kuliglig. Innem kadagitoy ti inted ti Department of Labor and Employment (DOLE). Nangted met ti Department of Agriculture (DA) iti tallo a dadakkel a traktora ken maysa a combined harvester. Immabot iti nasurok a P2-milion ti pateg dagiti naibunong a ganagan ken agarup P5-milion met ti pateg dagiti babassit a traktora. Naggapu ti pondo manipud iti bingay ti siudad a kuarta manipud iti RA 7171.

Iti benneg ti irigasion, tinarimaan metten ti siudad dagiti nadadael a kanal ken kali ti padanum a sigud nga ay-aywanan ti National Irrigation Administration (NIA) tapno maaramat manen dagitoy a pangawidan.

Sa idi Enero itoy a tawen, nasurok a 1,000 a mannalon nga agmulmula iti bawang ti naikkan iti libre a ganagan tapno mapalag-ananda iti gastosda.

Kinuna ni Engr. Albert D. Chua, mayor ti siudad, a serioso ti gobierno ti Batac a mangtulong kadagiti babassit a mannalon ta ammona a namseken dagitoy iti padas nga agmula kadagiti nadumaduma a nangato ti klasena a produkto a kas iti bawang ken lasona isuna laeng ta agkurangda iti gastuen iti panagtalonda. Innayonna a no pudno met laeng ti kunkunatayo a dagiti mannalon ti sanggir ti pagilian iti pannakapataud ti taraon, rumbeng ngarud unay a suportarantayo ida.

Iti panagsarita ni Mayor Chua sakbay a naibunong dagiti bin-i iti naangay a programa iti Imelda Cultural Center idi Disiembre 7, kinunana a saan laeng a paset daytoy ti addang ti siudad a panangtulong kadagiti mannalon ngem paset payen daytoy ti panagsagsaganana iti panagbalin ti Batac a kas umuna a siudad iti pagilian nga agbalin a “Black Garlic Capital of the Philippines.”

Mangnamnama ti mayor a narimat ti masakbayan ti bawang iti Siudad ti Batac gapu iti pannakapadpadur-as ti industria ti napangisit a bawang (black garlic) nga ilunglungalong ti Mariano Marcos State University (MMSU) iti babaen iti liderato ni MMSU President Shirley C. Agrupis.

Kinapudnona, daytoy a tignay ti lokal a gobierno ti Batac ket paset met laeng ti nailungalong a programa ti gobierno a National Garlic Industry Improvement Program a panangpaadu iti apit a bawang iti sapasap a pagilian agraman ti pannakailawa dagiti daga a mamulaan iti bawang. Iti kasta, maikabassit wenno mapasardeng ti awan sarday a pannakaiserrek iti pagilian dagiti nababa ti klasena a bawang nga aggapu kadagiti sabsabali a pagilian iti Asia nga isu met ti mangibaba iti ganansia dagiti mannalon.

Immabot iti 26 a tonelada ti naibunong a bin-i ti Ilocos White a barayti ti bawang a ginatang ti siudad manipud kadagiti mannalon iti probinsia nga agpatpatanor iti dekalidad a bin-i.

Segun iti panagsukisok nga inwayat ti MMSU ken ti Department of Agriculture (DA), umab-abot iti 4.5 a tonelada a bagas ti bawang ti kadawyan a maapapit dagiti mannalon manipud iti daytoy a barayti iti kada ektaria. Nupay kasta, kabaelanna met nga itden ti 6 a tonelada no la ketdi maikkan daytoy iti umno a pannaripato.

Itay laeng Nobiembre, kinuna ni Dr. Agrupis a nakalasaten ti MMSU iti umuna a tukad (phase 1) ti proyekto a pomponduan ti Japan International Cooperation Agency (JICA) a mangpadur-as ti produksion ti black garlic iti Ilocos Norte a manamnama a mangrugi iti sumaruno a tawen.—O

Karaman dagitoy a mannalon iti nasurok a 600 a mannalon ti Siudad ti Batac a naikkan iti libre a ganagan ken bin-i a bawang idi Disiembre 7.

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.