Pan de Amor (12)

Nakigtotak. Ammo ni Martin nga umay ni Miguel? Imbaga ngata ni Ate Edith!

Bannawag - - Itoy A Bilang - Cris J. Dacuycoy

Ti Napalabas: Simmangpet ni Amor iti Pakni ta umayna bangonen ti nalugi a panaderiada. Nagpatulong ken ni Miggy. Kinasaritana ni Martin a kinaeskuelaanna idi ta isu ti mangbangon. Agkonkontrata daytoy iti mapatakder a balay ken inrapinna ti nagbasa. Insingasing ni Martin a panagananna iti Pan de Amor ti panaderia. Kinontra ni Anti Lucia ti plano ni Amor ket pati pagdissuanna. Pasaray idildilig ni Amor ni Martin ken ni Miguel a nobiona idiay Spain. Inkeddeng ni Amor a pabendisionan ni panaderia. Kas nayon ti saganada, nagdudolda. Dandanin maluto daytoy idi adda nangubor. Napuntaan ti saka ni Amor ket limteg. Inablon ni Martin. Impudno ni Amor ken ni Martin nga adda nobiona idiay Spain. Kalpasan ti blessing ti panaderia, nagiinnistoria da Amor ken dagiti kinaeskuelaanda iti hayskul. Agingga a nadakamatda ni Miguel. Pagammuan la ta nagpukaw ni Martin.

(Maika-12 a Paset)

MAAR-ARAKATTOTAK a nangpukkaw ken ni nanang. Diak mapagsusurot ti aramidko. Kasla kayatkon ti tumaray a mapan idiay highway ngem kasla met adda mangigawgawid kadagiti sakak. Uray ti riknak, diak maawatan. Maragsakanak a madanagan.

No addan ni Miguel, sadino ti pagyananna? Ibagak kadi a mapan agtarus iti hotel?

Ngem di pay ket nakababain kenkuanan? Inkarkarigatanna ti immay ditoy Filipinas gapu laeng kaniak sa ketdin kasla awan aniamanna a bugtakek a mapan agapon iti hotel?

No agyan met ditoy balay, sadino ti pagkuartuanna? Mayat ngata ni Manong Jacko a mangipasublat iti kuartona? Ngem di pay nadalusan. Ken awan

aircon- mi. Madaeranna ngata ti pudot? Kalamiisna ita idiay Spain.

Maysa pay, nakabakbaknangda. Mayat ngata nga agyan iti kas iti balaymi? Ay, diak ammo a talaga ti aramidek! Daytoy daytay kunkunakon ket. Pagammuan la ta addan.

Ket ania ngata met ti makuna dagiti kalugaranmi nangruna ken ni Anti Lucia? Agdinamag la ketdi a sinangpetandandakon. Baliktad. Imbes a siak a babai ti mapan umapon, siak met ti umayda ukopan.

“Apay, aya, a dika makatalna?” indillaw ni nanang nga adda gayamen iti abayko.

“Adda kano aggapu idiay Spain a mangsapsapul kaniak,” kinunak. “Dakayo

koma pay laeng ti agbantay ta innak kitaen, kababain.” “Yanna?” “Idiay kalsada,” insungbatko bayat ti iruruarko. Saanakon a napan nagsukat, nagpabanglo wenno nagsagaysay man laeng. Di met ketdi isu ti daan ti suotko a shorts ken tisert. Diak nagpantalon ta nupay pasaray agtudo, napudot ti panawen.

Asidegakon iti kalsada nasional ngem diak met makita ni Miguel. Maysa ketdi a nalukmeg ken bassit a baket ti nakitak. Nakatugaw daytoy iti panakkelen a karton a naidisso iti sirok ti rukab a mangga a Hawaiian iti abaga ti kalsada. Adda daytoy iti lauden ti waiting shed a saan san a maus-usar ta malingdan ti naipatakder a balay iti dayana dagiti agpasiudad a lugan. Laklakaddoganen ti mangga ngem nabunga pay laeng ti kakaisuna a sangana a nagrayog iti kalsada. Naalsemen, saanen a kas idi a nasam-it ken nasarangsang, ti bungana ngem di pay naidian dagiti babbarito ken babbalasitang ti mapan agsusuka iti sirokna. “Ate Edith!” medio impukkawko idi malasinko. Maysa kadagiti kinaobraak idiay Spain ni Ate Edith. Saan nga isu ti kabaketanmi ngem isu ti ad-adda a talken idi da Miguel ken ti hepemi. Nagaed ngamin nga agtrabaho ken adu ti ammona. Mannakigayyem. Naragsak a kasarsarita, ngem nakadadanag a pangitalkan iti palimed. Dina magawidan ti dilana nga agsao. Isu ti nangi“buking” kaniak ken ni Miguel.

“Oy, Amor!” Imkis a dagus ni Ate Edith apaman a nakitanak. Nakasingsinggit ti bosesna. Timmaray nga immay nangbesobeso kaniak. Nagkiad ta kasla Debralis a pandek. “Ditoy gayam ti yanyo! Nakaselselsel! Apay a kayatyo ti agyan ditoy?”

Napaisemak. Impasaksakna man lattan ti saona. No ania ti makita ken mariknana isu ti ibagana. Awan bibiangna no makapasakit. Awan met ketdi malisiana no agsao ngem adu ti mapagpagurana aglalo dagiti saan a nairuam iti ugalina. Taga-Pampanga ngem nalalaing sa payen nga ag-Ilokano ngem agsao iti Kapampangan. Dandani ngamin Ilokano amin dagiti kapulpulapolna idiay Spain.

“Mayat ditoy ta awan tsismosa ken ap-apera,” inkatawak. Nagbabawiak ta nalagipko ni Anti Lucia. Kineddelnak met ni Ate Edith nga umis-isem. “Kasano a nakadanonka ditoy ket nakaad-adayo ti Pampanga?” inseriosok.

“Ay, nagrigat a sapulen!” inririna manen. “Di pay masapulan ti Waze!” Naggarikgik.

Nagdissaag kano iti bus iti sango ti munisipio ti kabangibangmi nga ili sa manipud idiay, nangarkila iti traysikel. Siningir ti traysikelan a nangitulnog kenkuana ditoy Pakni iti tallo gasut. Nangina. Wan hanred pipti laeng koma. Ngem iti kuentak, pinagpletena ti karton. Sabagay, diak mababalaw ta kas masansan mangmangngegko a kunkuna dagiti konduktor ti bus, “napia pay ti tao ta makapagna ngem ti karga a pabagbagkat.”

“Pinakaammuannak koma ngamin no rantam ti umay mangpasiar kaniak,” kinunak. “Kaano pay ti sangpetmo?”

“Idi laeng kalman. Napilitanak laeng a nagawid.”

Nasdaawak. “Apay? Adda napasamak idiay yanyo?” “Bilin ti boss!” Kasla naawatak ti kayatna nga iparipirip.

“Umayko ipan dayta,” kinunanan. Insungona ti karton a malasinko itan a

Balikbayan Box.

Sakbay a nadamagko no ania ti nagyan ti karton, kasla sungsungbatannakon ni Ate Edith. “Pasarabok kenka… Ken badbado ni… ammomon.” Nagmuregregak a nagmisuot. “No kano dimo pay la sungbatan ti awagna kalpasan a maitedko daytoy, umayen ditoy.”

“Naglaingen? Ken apay a siak ti pangitedam kadagiti aruatenna?” Nagmisuotak.

“Asino ngarud ti mangidulin, siak? No siak ti nobiana, ol da taym!” Timmangad pay a kasla agar-arapaap.

Imbes a makasuronak, immisemak la ket ngarud.

Inyawisko ti panagtarusmi iti balaymi. Imbatimi ti karton ta umayto ikurongkurong ni Manong Jacko. Uray ta awan makaitured nga agala ditoy lugarmi.

“Naglawa gayam!” indayaw ni Ate Edith idi makitana ti pinatakderko a panaderia. Liniklikusna pay. Nabayag pay nga impalpalikmutna ti panagkitana iti aglawlaw. Binuybuyana pay dagiti tao a mapan idiay karayan.

“Ania ti panagkunam?” dinamagko idi isublina ti imatangna kaniak.

“Dakkel ti potensialna, sika,” kinunana. “Sakbay a madanon ti summer, padasemto ti mapan agisursor iti tinapay idiay karayan.”

“Asino met ti nakitam a mangan iti tinapay nga agpipiknik? Karne, a, isu,” insintirko nupay plamplanuekon idi pay ti imbagana.

“No naimas ti tinapay, adu latta ti gumatang. Aglalo no cake koma. Mangpanunotka iti packaging a napintas ta no dida man kanen, yawidda a pagpasarabo.”

Naragsakanak iti dayta a kapanunotan ni Ate Edith. Patiek ti ibagbagana ta nawido. Saan a nakabasa ngem ammona nga usaren ti panunotna. D IAKON sinublatan ni nanang a nagbantay iti paglakuan ta nakaadadu a padamag ni Ate Edith.

Pinilit kano ni Miguel a nagawid tapno laeng maitedna dagiti adda iti karton ken makasaritanak. Inikkan kano ni Miguel iti pagpletena.

“Nakaburburangen payen a mangpampanunot kenka tapno ammom,” immulagatna pay kaniak itay kinuyogko iti kuartok tapno maturog biit sakbay nga agawid. Papaumianek tapno makapaginniliwkami a nasayaat ngem dina met kayat. Agsubli kano met laeng a dagus idiay Spain tapno makapag- report. “Sika la ti sangkarosariona. Nadlaw pay dagiti dadakkelnan, kunam.”

“Awagamon. Ibagam a diak kayat a kasarita,” kinunak ngem awan bagasna. Napia la nga adda maisaok. Ta kinapudnona, maburburtiaannak unay iti riknak. Il-iliwek nga umay ni Miguel. Dayta ti inar-arapaapko idi agawidak— ti umaynak suroten. Ngem ita, kasla addan paset ti barukongko nga agkitakit nga umay pay ditoy. Siguro, kalpasan dagiti sakit a sinagabak, maasianak unay iti babai a nakitak a kinadua ni Miguel idi. No panawan ken baybay-an ni Miguel, sigurado a nasakit met ti riknana. Ket no nakapsut ti barukongna, amangan no dangranna pay ti bagina. Kargo de konsiensiakto manen.

Ti agpayso, nadagsen ti barukongko ita. Agsapsapulak ti pangistoriak kadagiti rikriknaek. Saan met ngarud a mabalin ni Ate Edith ta sigurado a maammuan ti adu. Ni koma Martin. Di la ngata agsubli? Ngem saan siguro ta nabannog. Kalkalpas ti

board exam- na. Ngem ania ngata ti makunana no umay ni Miguel? Dinak ngata kantiawan?

Awan ti panunotko a nagturong iti uneg ti panaderia. Agadadaw ni Manong Jacko iti lulutuenna a dadakkel a “putok.” “Maksetanak sa metten,” kinunana idi taliawennak. Innalak ti dua a nabebengbeng a trapo sa napanak nagplastar iti ngiwat ti pugon ket siakon ti nagawat kadagiti plansa nga iruar ni manong.

“Ideretsom lattan dita barka,” kinuna ni manong idi madlawna a diak ammo ti pangidissuak iti plantsa. Sipupunno ngamin dagiti estante iti di pay naluto a pan de coco ken pan de hopia.

Insuyok ti nagyan ti plantsa iti barka. Nagallin dagiti daddadakkel ngem gemgem a putok iti barka. Nadlawko a dagus ti tangken ti pannakaluto ti tinapay. Siguro, pinagasawana ti templa ti putok ken sputnik isu a saan nga agdedekket uray sipupudot. Ngem idi tudokek ti maysa babaen ti tammudok, nadlawko ti linaluknengna. Eppes. Nalabes ti alsana. Kasla natangken laeng ta medio tostado. Inton adda panawenko, pagsaritaanminto daytoy ken manong. Kaykayatko a babassit a kitkitaen dagiti tinapaymi ngem nabagas.

Pumpunasakon dagiti plantsa a naglutuanmi iti putok idi adda mangngegko nga aguni iti sango ti balay. Napanko kinita. Ni Martin. Idisdissaagnan ti balikbayan box a di pay nasango ni Manong Jacko a napan innala.

“Inlugankon uray ta awan met kargak,” kinunana idi makitanak. “Ideretsom man laeng ngarud nga iserreken,” kinunak. Diak lattan nagawidan ti bagik a nangmatmat iti pakabuklanna idi labsannak iti ridaw. Kasla Adonis, nakapimpintek dagiti piskel ti ima ken barukongna a binegket ti narasay a kamisetana. “Tenkiu,” kinunak apaman a naidissona ti karton. Immisem. “Awan aniamanna,” kinunana. Pinerrengnak sa kinunana: “Nadagsen met ‘diay kartonna… ’Ton ano kano ti sangpetna?”

Nakigtotak. Ammona nga umay ni Miguel? Imbaga ngata ni Ate Edith!

Diak met ammon ti isungbatko! (Maituloyto)

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.