Biag ni Ilokano

Bannawag - - Itoy A Bilang - Ni JIM P. DOMINGO

MAYSA kadagiti kangrunaan a pangarit ti Kailokuan dagiti nadadaeg a kinabite a simbaan ken dadduma pay a kadaanan a patakder.

Dagitoy ti maysa kadagiti daydaywen dagiti turista a nagbalin pay ketdin a simbolo a naibuddak kadagiti selio ti adu nga ili.

Iti agdama, adu ti agsidsiddaaw no ania ti inaramat dagiti nagkakauna nga allawagi tapno nalagda a mapagtutuon ken mapagaabay dagiti nadamili a ladrilio ken batbato.

Dakdakamaten dagiti kadaanan a rekord a puraw ti itlog, palitipot a tagapulot ken apog ti inar-aramat dagiti nangbangon kadagitoy a patakder tapno agdedekket dagiti ladrilio ken batbato.

Ti kaadu ti lokong (cove) a nakaipanaganan ti Ilocos (Ilokos) a nangsalsalaknib kadagiti adu a kadilian ti kangrunaan a rason iti kaadu met dagiti dadakkel a simbaan iti Ilokos.

Uray bassit nga ili, dakkel ti simbaanna ta adu ngarud dagiti maaramat nga apog ken ladrilio a pagbangon.

Mairaman pay ti kinaanep ken kinaanus dagiti nagkakauna nga Ilokano iti pannakaipatungpal kadagiti gannuat ti pammati.

Kadagiti kadilian iti lokong ti naggapgapuan dagiti dili ken dadduma pay a rekursos ti baybay a naar-aramat iti pannakabangon dagiti simbaan, pagwanawanan (torre), timba (pagtinaan iti abel) ken dadduma pay a patakder iti Kailokuan.

Kinapudnona, dua kadagiti uppat a simbaan nga ibilbilang ti United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) a heritage sites iti entero a pagilian ti masarakan iti Kailokuan: ti Simbaan ni San Agustin iti Paoay, Ilocos Norte ken ti Simbaan ti Nuestra Señora de la Asuncion iti Santa Maria, Ilocos Sur.

Ti Simbaan ni San Agustin, Intramuros iti Manila ken ti Simbaan ni Santo Tomas de Villanueva iti Miagao, Iloilo dagiti sabali pay nga ibilbilang ti UNESCO a heritage sites iti pagilian.

Natibker ti apog a mapartuat manipud kadagiti dili nga aw- awaganda pay iti sabong ti bato. Natangken dagitoy no agmaga kalpasan a mababasa.

Pammaneknek a nalagda ti apog iti konstruksion ti agdama a kasasaad ti Great Pyramid iti Ehipto ken the Great Wall iti Tsina. Napagdedekket dagti bato ken ladrilio babaen ti apog.

Naar-aramat pay ti apog kadagiti ladawan a fresco iti Roma.

Gapu iti kinalabon ti maaramid nga apog iti Kailokuan, naar-aramat pay daytoy a pangpalitada kadagiti altar, diding ken suelo ti simbaan.

Ti pay apog ti naar-aramt iti pannakaaramid ti dapogan ken paglutuan dagiti nababaknang nga Ilokano.

Kas an-anib dagiti nagkakauna nga Ilokano, manggamayda iti apog sa ibuddakda a sinankrus kadagiti adigi, ridaw ken pagserkan ti balay. Mamatida a pangabog kadagiti sairo dagiti sinankrus kadagiti panuli nga adigi ti balay.

Naar-aramat pay ti apog a kas abono a pangpasayaat kadagiti adda parikutna a daga a pagmulmulaan.

Iti kadaanan a wagas ti panagaramid iti apog, adda maaramid nga abut a naap-apan ii babassit a kayo wenno bislak a pagsungrod. Mapalawlawan ken maparabawan met laeng ti sungrod dagiti maaramid nga apog kas kadagiti nagukisan ti kabibi, agurong ken dili.

Maaronan dagiti sungrod agingga iti mapadapoda. Kalpasanna, maadaw dagiti napuoran nga apog a maisina kadagiti dapo.

Saan laeng a kadagiti konstruksion ti pakaaramatan ti apog. Maar-aramat pay daytoy iti panagmama a kadua ti gawed ken bua.

Malaksid met iti pannakaaramat ti nagtipon a gawed, bua ken apog a kas mama ken kas paset ti panagtutungtong, maararamat pay dagitoy kadagiti ritual a kas iti panagatang wenno iti panagidaton kadagiti di-makitkita.—O

Ti Simbaan ti Nuestra Señora de la Asuncion iti Santa Maria, Ilocos Sur. (Pammadayaw ti lakadpilipinas.com.)

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.