Dear Doc

Bannawag - - Itoy A Bilang - Da DR. GENERALDO D. MAYLEM ken DRA. LORNALYN C. COLOMA-MAYLEM

TULOY ti surat ni Lola Meding ti Abra nga addaan iti anak a 25 anios nga addaan met iti anak a 2 anios. Kunana a nakisina ti anakna iti ama ti anak daytoy ket mabalin a patpatgen unay ti anakna ti lalaki ta nabati managpupudot, no kua agsangit, ken mabalin a nakaala iti PTSD ( post-traumatic stress disorder). Madanagan ta amangan no ag- breakdown ti anakna, malaksid a pakasikoranna ti saanen a pannakabael daytoy a mangaywan iti ubing. Damdamagenna no ania ti aramidenna.

Iti biang ti anakmo, mabalin a posible nga ag- breakdown. Pudno nga agsagsagaba daytoy iti krisis. Adtoy dagiti pagilasinan no addaan ti maysa a tao iti krisis iti panunot:

1. Panangiliklik iti Bagi. Maysa kadagiti kadawyan a senial ti parikut a mental ket ti nakaddidillaw a panangiliklik iti bagi kadagiti normal nga aktibidad ti tao. Dagiti sumaganad ti kita ti panangiliklik iti bagi:

• Panagtalinaed iti kuarto

• Saan nga iruruar a kadua dagiti gagayyem

• Di panagsungbat iti text message

• Panangliklik kadagiti panagtitipon dagiti pamilia a kas iti pannangan

• Kadagiti agad-adal, di panangayat a sumrek iti klase Dagitoy a kita ti panangiliklik iti bagi ket kaipapanan ti nababa nga enerhia, kaawan motibasion ken pannakikadua a mainaig iti depression, wenno ti buteng a gagangay a bunga ti nakaro a pannakaburibor.

2. Panagusar iti Arak ken Dadduma Pay a Substansia. Ti panagbaliw iti panagusar iti arak ken dadduma pay a substansia nangruna iti marihuana, pagilasinan ti parikut iti panunot. Kitaen dagiti panagbalbaliw a kas iti:

• Sobra a panagusar, kas iti yiinum iti arak iti kaaduan a rabii ti lawas

• Sobra a panaginum agingga nga agmutal

• Panagusar iti substansia, kas iti marihuana, nga agmaymaysa iti kuarto. Masansan a mausar ti arak ken dadduma pay a substansia tapno maalayayan ti depression wenno pannakaburibor. Ti adatna, posible a mailuod no di materred.

3. Pannakapadas iti Nakaro nga Stress iti Biag. Nupay saan a pagilasinan no ar-arigen, ti napnuan iti stress a biag ket maysa kadagiti kangrunaan a pagilasinan ti parikut iti panunot, karaman ti depression, problema iti arak, ken nakaro a pannakaburibor. Adu a kita ti mangpataud iti stress:

• Pannakaawan ti trabaho

• Problema iti salun-at

• Pannakaaksidente iti lugan

• Panagproblema iti eskuela

• Pannakarakrak ti relasion, wenno pannakisina

• Pannakakabkabil

• Panagminatay

• Parikut iti kuarta

• Pannaka- bully. Saan a nakakaskasdaaw no mabayag sa marikna ti stress gapu iti padas iti biag. Adda dagiti makabkabil a sa laeng makarikna iti buteng wenno trauma innem a bulan kalpasan ti pasamak.

Dagiti stress nga agbayag, kas iti nakaro a parikut iti salun-at, wenno mabayag a kaawan ti trabaho, masansan a maukkon ti epektona. Gapu iti daytoy, kasla awan laeng ti epektona bayat ti panangsaranget ti tao kadagiti dadduma pay a parikut. Ti adatna, bayat ti panagbaybayagna, mangrugi nga agpakarigat ti bagi ken panunot. (Adda nayonna)

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.