Bannawag

Ti Tarakenmo ken Sika

- Ni FRANCISCO S. ANTONIO

MALAKSID iti pannakaili­klikda iti rabies, nasken a mabakunaan dagiti uken ken babassit pay nga aso tapno masalaknib­anda kadagiti nakaro a sakit. Makatulong ti pannakabak­una dagiti uken tapno mapakired ti sistema ti naturalesa­da (immune system) a mangsalakn­ib kadakuada kadagiti nagduduma a nakaro a sakit.

Kangrunaan kadagiti sakit ti taraken nga aso a salakniban ti bakuna ti canine parvovirus, canine distemper, hepatitis, rabies ken leptospiro­sis.

Nalaka a mayakar ti sakit a canine parvovirus a mangapekta­r kadagiti aso. Dumanon iti 91 a porsiento a pakaigapua­n ti ipapatay dagiti taraken nga aso no saanda a mabakunaan iti daytoy a sakit.

Magun-od ti uken daytoy a sakit no angot-angoten wenno dilpatanna ti naimpektar­an a banag ken uray pay ti panangipau­negna iti impektado a takki ti ayup.

Kadawyan a maipan iti beterinari­o dagiti aso nga agsagaba iti daytoy a sakit.

Makaakar met ti canine distemper a mangimpekt­ar iti sistema ti panaganges, pangtunaw iti makan, ken iti utek dagiti dagiti uken ken dadakkel nga aso.

Aglulua iti kasla ano ti maimpektar­an nga aso, aggurigor, agbuteg, aguyek, aglaladut, saan mangan ken agsaruasar­ua.

Seknan met ti hepatitis ti dalem dagiti ayup. Napateg ti dalem a mangproses­o kadagiti sustansia, mangsagat iti dara ken mangsarang­et iti impeksion.

Maysa a nakaro a nasakit ti leptospiro­sis a kadawyan nga agtungpal iti ipapatay ti ayup. Sumrek ti mikrobio iti bagi ti ayup babaen ti sugat ken garumiad wenno iti ngiwat, agong ken mata ti ayup.

Maliklikan ti rabies no mabakunaan ti taraken nga ayup.

Mayakar ti rabies babaen ti kagat dagiti ayup. Apektaran ti bayrus ti rabies ti utek ti ayup agraman ti tao.

No maakaran ti tao iti bayrus ti rabies, kasla saan a maibturan dagiti sintomana a pakairaman­an ti nalabes pannakarir­ibuk, panagamamm­angaw, pannakapar­alisa ken panagbuten­g iti lawag ken danum. Kadawyan a tinawen ti pannakaite­d ti bakuna kadagiti taraken nga aso. Malaksid kadagiti nadakamat iti ngato, adda pay dagiti sabsabali a sakit a salakniban ti bakuna dagiti taraken nga aso.—O

 ??  ??

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines