KADTONG KONDUKTOR SA DYIP

Bisaya - - Showbiztsika - Sugilanon ni Fred Nuñez Cañete

SABADO. Pasado alas siyete sa gabii. Naghulat si Joan og sakyanan para Cordova. Wala na siya moadto sa terminal kay maagian man kining dalan nga iyang gihulatan og mga dyip nga magbiyahean paingon sa ilang lungsod. Bitbit niya ang duha ka dagkong plastik-bag nga hamabaw sa nagkadaiyang sulod. Namalit siyag konsumo kay adlaw man karon nga tingsuweldo.

Wa madugay, may sakyanan nga nagdangadanga. Cordova ang saynbord. Gipara ni Joan. Sa paghunong, puno na ang dyip sa mga pasahero. Apan gipasakay siya sa konduktor. Gialalayan siya sa iyang dala. Nagpasalamat ang dalaga. Apan kalit misurok ang iyang dugo sa kalagot dihang miingon ang konduktor: “Palihog lang… paremedyoha diha si Misis, bi… Naa pay bakanteng kalingkoran diha sa wala, palihog… lugari si

Misis.”

Misis sa imong mata! Diriyot malitok ni Joan kining mga pulonga. Misipat ang iyang tinan-awan ngadto sa konduktor human siya makalingkod. Sa iyang tan-aw, batan-on pa kini. Tingali, susama lang niyag edad. Apan kaayo rang ingnon “Hoy, Ingko, dalaga pa ko! Di pa ko minyo, ha? Ha…?!” aron siya makabawos sa bugalbugal niini ngadto kaniya.

Naanad na si Joan anang ubang konduktor nga moingon: “Paremedyoha ninyo si Manang, bi… si Uray bi… si Inse...” ug uban pa nga ang buot ipasabot, tagaig lugar aron makalingkod. Apan ang iyang gikapungtan kay nganong ginganlan siyag misis sa kakanahan aning konduktor sa dyip nga nasakyan. Unsay pagtanaw niya nako, angkan na ko? Nagbagutbot ang kahiladman ni Joan.

Batan-on pa si Joan ug hitsuraan. Kawhaag tulo pa lang ang panuigon. Apan may pagka matyur na siyang tan-awon kay dakoon man god siya nga pagka babaye. Miliwat sa iyang mama nga si Nang Olga. Si Tatay Tereso hinuon niya, gamayon nga pagka tawo. Si Joan ang kamanghorang anak sa tigulang nang magtiayon. Ang upat niya ka magulang, tulo ka lalaki ug usa ka babaye pulos na nangaminyo. Ug siya na lang ang gisaligan sa kabuhian uban sa iyang mga ginikanan. Sa Siyudad sa Lapulapu siya nagtrabaho sa usa ka pribadong kompaniya. Cashier sa maong buhatan ug kada kinsenas ang ilang suweldo.

SABADO. Tingsuweldo na usab. Naghulat si Joan og dyip nga kasakyan sa mao gihapong dapit nga iyang gihulatan sa miaging bulan. Gitamdan niya ang relo sa wala niyang bukton. Hapit na diay mag-alas nuybe sa gabii. Nalangan siya sa gikabagat nga higala didto sa mall diin siya nangompra og mga kinahanglanon sa balay.

Taudtaod, may mimenor nga dyip para sa ilang lungsod. Nagdali siyang miduol. Gisugat siya sa konduktor aron tabangan pagbitbit sa iyang dala. Apan sa iyang pagyanghag, ang konduktor diay nga iyang gikapungtan ang nagpahiyom kaniya. “Akoy dala anang uban, Ma’m, bi,” nagkanayon kini. “Salamat!” pinabusdak ang tingog ni Joan. Milahos siya pagsakay sa dyip nga nagkawari-wari sa duha ka plastik bag nga mga pinalit.

“May bakante pa diha sa tuo… palingkora ninyo si Misis,” sa konduktor nga mipasibog sa ubang pasahero aron siya makalingkod.

Misis na usab! Misulbong na pod ang dugo ni Joan ngadto sa iyang alimpulo sa nadungog. “Hoy, tonto! Dalaga pa ko. Dip-a ko minyo nga imong misis-misison. Wa ka magtan-aw aning akong byuti nga lab-as pa kaayo ni?” Apan kining mga pulonga didto ra molungkaob su’d sa kahiladman ni Joan. Nagpugong siya. Maeskandalo unya kon iyang paumhan ang nagsipok niyang buot. Daghan ra bang pasahero ug wa siya kahibalo nga ang uban kanila nakaila kaniya.

Padayon nga nagdagan ang sakyanan. Matag karon ug unya mohunong kini kon dunay manaog nga pasahero o may mosakay ba hinuon. Ang dyip god nga ang ruta Cordova-Lapulapu maoy sakyan sa taga Look, Canghulaw, Timpulok, Calawisan, Babag 1 ug Babag 2, mga barangay nga sakop sa Dakbayan sa Lapulapu.

Pag-abot nila sa Ibabao, ang unang barangay sa Cordova nga maagian paingon sa Poblacion, nag-anam nag kadiyotay ang mga pasahero. Ang konduktor nga kaganina nagkabyon lang sa likod nga bahin sa sakyanan, mipahiluna paglingkod sa sulod. Gipasiklapan kini ni Joan. Guwapo baya diay ang konduktor. Hikoton og mata, ug may pagka mestiso Tsino. Ug pormal pod og nawong. Pero ambot ngano nga bugalbugalon man kaayo kining karaho? Unya kalit kining miawit sa usa ka Bisrak nga kanta. “Gikumot-kumot… sa dakong kamot / ang dughan mong pagka dako / dako sa gugma…!”

“Para!” kalit nga gipahunong ni Joan ang sakyanan. “Dinhi ra ko!” Ug nagdali siyang nanaog. Di na niya maantos ang pagbugalbugal sa konduktor kaniya. Seguro siya nga siya gayod maoy gipadungog-dungog sa kanahan sa maong kanta. Kay ngano nga sa kadaghan dihang sikat nga kantang Bisrak, kana man nuong laos na ang gising-al sa animal? Kahilakon si Joan sa kapungot sagol kaguol ug kahiubos. Unsaon nga dako man gyod tinuod ang iyang dughan? Dakoon man god pod siyang pagka dalaga!

Paghikanaog, milingi-lingi si Joan. Awaaw diay kining dapit nga iyang gikanaogan. Sa iyang banabana may gilay-on pa ang Barangay Poblacion sa ilang lungsod diin adto unta siya manaog. Unya kalit may duha ka tawo nga mingtungha sa iyang atubangan. Yagpison, apan lagsik og linihokan ang maong mga lalaki. Gilabni dihadiha ang duha ka plastik bag niyang dala. Dayon gitabangan siyag bunlot paingon sa kasagbotan.

“Tabang! Tabang mo!” singgit ni Joan. Ang dyip nga wa pa diay makalayo tulin nga miatras paingon sa nahimutangan ni Joan. Iyang nakita nga morag kilat nga milayat ang konduktor sa dyip.

“Buhii ninyo nang babaye, mga animal!” maisogong mimando ang konduktor ngadto sa duha ka tawo nga naggunit kang Joan.

Milingi ang usa. Miatubang. Mingislit. “He-he-he… hilabtanon ka, ha?” Unya miibot og hinagiban. Mihasmag dungan ang dunggab. Apan gisugat siya sa konduktor og usa ka tanos kaayong patid nga didto tugpa sa apapangig. Maayong pagkalambiyong sa tawo ug nausamod.

Nanukad ang ikaduha. Bitbit ang malantip nga hinagiban, dihadiha midasmag sa pagpanunggab. Apan morag si Jacky Chan ang konduktor. Sa tan-aw ni Joan, gidula-dulaan lang niini ang kontra. Sa pagkaamgo tingali nga wala gyod silay dag-anan, naglumba pagpanagan ang duruha.

Nagdaling miduol ang konduktor kang Joan. “Wa ka maunsa, Ma’m?” niini nga may kahingawa.

“H-ha? Aw, wa man. Tuod, daghan kaayong salamat, Dong. Aw, Sir…” “Gilbert akong ngalan, Ma’m. Gilbert Tajanlangit.” “A, kining… ako pod si Joan… Joan Ybañez. Pero di pa ko misis.”

Nahiugnok og kadiyot ang konduktor. Miduko nga wa makaharong sa mga mata sa dalaga. Unya hinay nga gipamunit ang nakuyaig nga mga pinalit ni Joan. Pagkahuman, “Ma’m Joan, sori kaayo, ha? Sige, sakay nag balik sa dyip. Taga Poblacion ka man tingali, no?” sa konduktor.

Miyango si Joan. Unya may paapas nga hunghong ang konduktor. “Day Joan, puyde kong mobisita sa inyo?”

Wa motubag si Joan. Apan milutaw sa iyang nawong ang tamis nga pahiyom sa dihang mitikang siya sa estribo sa sakyanan. (KATAPOSAN)

Ang gituohan niyang demonyo usa diay ka anghel…

Apan morag si Jacky Chan ang konduktor…

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.