MGA BALITA SA PANGUMA GIKAN SA LAING NASOD

Bisaya - - Sugilagming - Ni ZAC B. SARIAN

MAKAPAHIMUOT ang mga balitang nadawat namo gikan sa laing nasod. Pananglitan, nagpadala ang Agricultural Research Service (ARS) sa US Department of Agriculture og hulagway sa karot nga adunay lainlaing kolor nga katugbang sa mga bulok nga anaa sa bangaw.

Adunay dalag, bulok ubi, kahil, itom, puti ug uban pa. Kini, ilabi na ang mga bulok ubi ug medyo susama nga kolor abunda sa gitawag og antioxidant. Ang mga pagkaon nga abunda sa antioxidant makatabang aron sumpoon ang kanser ug sakit sa kasingkasing. Nagbaton sab og daghang bitamina ang mga dalag nga utanon ug uban pang kolor.

Aduna usay bag-ong kaplag ang mga tigpanukiduki sa sanga sa ARS sa Abany, California. Ang hiniwang mga piraso sa karot gipaagi sa UV-B, usa sa tulo ka matang sa ultraviolet sa Adlaw. Sulod lang sa 14 segundos nga pag- expose niini sa UV-B radiation ang hiniwa-hiwang mga karot napilo nag katulo ang gibatonan nga antioxidant.

Kining maong teknolohiya gigamit usab sa usa ka eksperimento sa uhong kaniadtong 2008. Ang hiniwang mga uhong nga gipaagi usab sa UV-B irradiation namatud-an nga mingsaka ang gibatonan nga Bitamina D.

Segun sa mga eksperto sa ARS, luwas ang pagkaon niining mga pagkaon nga na- expose sa kubos nga dosage sa UV-B radiation.

PORMAG KASINGKASING NGA PAKWAN – Makapahimuot usab ang kasayoran nga gipadala diri kanamo ni Omar Zaidan, usa ka konsultant sa mga utanon ug prutas. Ang usa ka kooperatiba sa Espanya namaligya karon sa Inglatera og gagmayng pakwan nga porma og kasingkasing.

Sa nangaging buwan, kapin sa duha ka tonelada ang gipalit sa usa ka negosyante sa London. Nganong nahunahunaan kaha sa mga taga Espanya nga magprodyus og sama niining maong pakwan? Sa among pagtuo, usa kini ka estratehiya sa marketing. Ang mga negosyante sa London kanunayng nangita og talagsaong mga produkto aron madani ang mga mamalitay. Ang nahilahi nga

mga produkto mamahimo usab nga ibaligya sa mas taas nga presyo.

Mao usab ang mga mag-uuma. Kanunay silang nagkaplag og bag-ong mga produkto nga ikabaligya sa merkado. Usa kini ka pamaagi aron mosaka ang ilang kita.

PINYA SA THAILAND – Halapad ang gitamnan og pinya sa Thailand apan dili tanang rehiyon ang nananom niining produktoha. Sa pagka karon, dako ang produksiyon ug aron dili motibugsok ang presyo, adunay mga lakang nga gihimo ang Ministry of Trade and Industry sa Thailand. Nangita silag merkado sa ubang nasod. Giaghat usab nila ang mga opisyal sa kagamhanan nga pakaonon og pinya ang mga taga Thailand ilabi na kadtong namuyo sa mga lugar nga wala mananom og pinya.

Aduna usay talagsaong lakang nga gihimo ang PTT, ang kinadak-ang kompaniya sa lana sa Thailand. Sa ilang

katuyoan nga makatabang sa mga mag-uuma, ilang gitanyag ang ilang mga gasolinahan nga puydeng anha mamaligya og pinya ang mga maguuma. Libre, walay bayad ang puwesto. Siyempre, dako kining tabang sa mga mag-uuma. Dinhi kaha sa atong nasod, aduna kahay mga magpapatigayon nga mohimo sa susamang tanyag? Hinaot pa.

UNSAY GANAHAN NINYONG SAGING? – Tan-awa ang hulagway sa napulog lima ka pirasong saging nga adunay lainlaing estado sa pagkahinog. Nakita kini sa Instagram sa liboan ka tawo sa lainlaing suok sa kalibotan. Gipangutana ang mga nakakita kon hain ang ilang gusto, adunay numero uno hangtod sa kinse, ang maingon nilang perpektong saging alang kanila.

Ang resulta? Daghan ang ganahan sa No. 8 hangtod No. 10. Diyotay ra ang ganahan sa No. 1 ug No. 11. Labi nang walay ganahan sa mga gipangtalumtom na ang panit nga No. 11 hangtod No. 15.

Apan kon kami ang pangutan-on, gusto namo ang No. 14 ug No. 15. Lamian alang kanamo ang saging nga daw gitaya. Kamo, hain man niini ang inyong pilion?—

Ang karot nga adunay lainlaing bulok nga gama sa mga plant breeder sa Agricultural Research Service sa Amerika. Abunda kini sa antioxidant. Ang tagsulat ug ang barayti sa humay nga tanom ni Baby Spowart sa Isabela. Kining maong barayti maayong himoong tabunong humay.

Abunda sa sustansiya ang karot.

Ang kinadak-ang kompaniya sa gasolinahan sa Thailand nga mitabang sa mga mag-uuma sa pagbaligya sa ilang ani.

Ang hiniwang mga karot nga gipaabo sa UV-B irradiation. Napilo og katulo ang antioxidant niini.

Ang mga pakwan nga pormag kasingkasing nga gibaligya sa Espanya ngadto sa Englatera.

Alang kaninyo, hain niining mga saginga ang inyong ganahan?

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.