Kalag Nga Nagmahay

Bisaya - - News - Ni APRONIANITO F. MIRAMON Talisay, Santander, Cebu

LABIHAN ang kaalegre sa purgatoryo niadtong higayona. Daw adunay dakong kasaulogan sama sa adunay taliabot nga pista o di ba kasal nga engrande. Grabe ang pagpangandam nga ingon sa adunay espesyal nga bisita nga motambong sa kalihokan. Maya ug nanaghinam-hinam ang panagway sa tanang kalag didto labi pa ang kaliwatan ni Lolo Pronio. Alang kanila, kining adlawa mao ang labing gipaabot sa kadaghanan. Gisanapan sila sa kalipay labi pa si Lola Luciana, ang asawa ni Lolo Pronio kinsa hagbay rang gimingaw sa naulahi. Tiaw moy kapin sa usa ka gatos ka tuig niyang pinaabot usa niya ikaubag balik ang iyang kapikas.

Mao pa lang ganiy paghitangka ni Lolo Pronio sa pultahan sa purgatoryo, gisugat dayon siyag fireworks nga giandam nang daan ni Micus, iyang anak, alang ning mao niyang paghiabot. Gisundan usab dayon kinig tokar sa banda ni Ronel, iyang apo, nga kanhi drummer niadtong buhi pa kini sa kalibotan. Mora gyog entourage sa presidente sa Amerika nga mibisita sa kaalyadong nasod ang paghiabot ni Lolo Pronio.

Sunod nga esena sa purgatoryo mao ang nagkayuring nga paghangop ug pag-abi-abi kang Lolo Pronio. Gikan sa iyang katigulangan hangtod sa mga apo sa tuhod, mainitong minggakos kaniya ang tanan timaan sa dili hitupngang kamingaw nga ilang gibati. Wala paalkanse si Lola Luciana kay lagi siyay first lady, gipangwakli ang tanang mingdumog kang Lolo Pronio. Ug sugo sa tuman niining kamingaw nga gibati, hugot kining migakos sa bana dayong lips to lips bisag wala na silay mga ngipon.

‘Naunsa ka man, may labs, nga ingon og wala ka man malipay niining ato karong panagkita?’ Gihakop sa kahibulong ang pangutana ni Lola Luciana dihang namatikdan niya ang daw kasubo nga napintal sa panagway ni Lolo Pronio. Sukad, karon pa niya makita nga masulubon kini. Kaniadto sa buhi pa sila sa kalibotan, saya gyod kanunay ang panagway niini bisan pag usahay mag-atubang silag suliran. Daw wala sa bokabularyo niini ang kasub-anan. Apan inay tubagon ang pangutana sa asawa, miumbangol hinuon kinig hilak. Sa tantong minatay niini, nahisama kinig gamayng bata nga halos na lang moligid. Wala gyod kini moundang bisag giunsag alam-alam ni Lola Luciana. Tungod niining iyang gipakitang reaksiyon, gihakop na hinuon sa tumang kalibog ang tanan niyang kaliwat. Adunay nakaingon nga ingon sa wala ikahimuot ni Lolo Pronio kining ilang pagpangandam alang sa iyang paghiabot.

‘Basig aduna pa kana siyay gikawilihan didto sa kalibotan ug dili pa siya andam unta nga mamatay,’ pangagpas ni Fidel nga mihunghong ngadto kang Lorna, mga apo ni Lolo Pronio.

‘Buot nimong ipasabot nga untimely ang iyang pagkamatay?” pinugngang bahikhik ni Lorna.

‘Wala na man tingali na siyay angay hilakan, Tol,” sakgaw ni Enchong, manghod ni Fidel. ‘Nabuhat na baya ang tanan niyang gustong buhaton niadtong buhi pa siya.’

‘Mao gyod,’ ni Lorna pa usab. ‘Wa man gani ta magmahay bisag sayo tang gikuha ni Lord.’

Tinuod. Niadtong buhi pa si Lolo Pronio, nakab-ot na niya ang tanang gipangandoy sa usa ka tawo. Nahimong malamposon sa tanan niyang karera sa kinabuhi. Nahimong inilang tawo sa katilingban. Gidayeg sa tanang nakaila kaniya. Ug labaw sa tanan, gibunosan sa Labawng Makagagahom og 195 ka tuig nga pagpuyo sa kalibotan. Nga maoy nakapainila niya dili lang sa nasod kondili lukop-kalibotan. Kay niadtong tuig 2054 mihimo siyag rekord isip Labing Taas og Edad nga Tawo o oldest man alive. Niini, nagbansiwag ang ngalan ni Lolo Pronio dili lang sa mga news network kondi lakip na sa mga social media. Trending ang iyang ngalan ug pagka tawo sa facebook ug youtube. Sikat kaayo si Lolo Pronio. Daghan kaayo kinig followers ug viewers sanglit daghan ang nakuryoso sa iyang sekreto kon nganong milungtad siyag ingon niana kadugay nga wala gani makasinati og mga sakit-sakit. Sa laktod, himsog ang iyang lifestyle.

‘Di na kana sekreto kon ibutyag ko dinhi sa kahanginan diin nagtanaw ang halos tanang katawhan,’ binilyakong tubag ni Lolo Pronio dihang kausa gi- interview siya sa reporter sa usa ka international TV network. ‘Apan tungod sa kaguwapa nimo, Miss, maahat kog tug-an,’ dayong kidhat niya ngadto sa guwapang langyaw nga reporter. ‘Buyno, aron usab daghang maparehas nako, di ko maghinakog sa akong sekreto,’ taas niining pasakalye. ‘Simpol ra baya ang akong gihimo. Una, walay bisyo. Kinahanglang husto ka sa pahuway ug ehersisyo. Kaon kanunay og mga healthy food. Likay sa mga pagkaong makadaot. Ug ang last, ayaw pagtenel og mga problema, kalagot, ug kaguol sa imong galamhan.’

Apan adunay wala itug-an ni Lolo Pronio ug kini mao ang iyang wish samtang mag- blow siya sa candle sa cake matag adlaw niyang natawhan. Tungod kay dili gustong kataw-an sa mga tawo ug ingnon nga tigpatuotuo.

‘Grabeha god nimo, Lo. Gimub-an pa kas edad nimo nga taas nga kinabuhi man lang gihapoy imong gi- wish?’ kantiyaw nga pangutana ni Chacha, usa sa mga apo niya sa tuhod.

‘Kausa ra ta mabuhi ning kalibotana, Inday, busa kon mahimo, ato gyong tas-on,’ tubag sa tigulang.

Apan matod pa sa panultihon, walay usa kanato nga mogamot ning kalibotan. Ug tuod man, sama sa tanan, mipitik sab sa kataposang pagpitik ang kasingkasing ni Lolo Pronio. Sa ikaduhang higayon, mibansiwag na sab sa kalibotan ang ngalan ni Lolo Pronio. The world’s oldest man died. ‘Aduna pa kahay mahisama niya,’ mao kiniy sagad ipangutana sa mga nagasunod o nasayod kabahin kaniya. NAHILOM ra gyod sa paghinilak si Lolo Pronio tungod sa tantong alam-alam sa iyang asawa.

‘Sus, hibaw-an pa nakong ingon ani diay ning kahimtanga, maypay wa ko mag- wish kanunay nga hatagan kog taas nga kinabuhi!’ Nakasulti ra gyod si Lolo Pronio bisag nagpamahid pa sa mga luha.

Unya gisuhid ni Lola Luciana ang bayhon sa iyang bana dayong tan-aw sa kaugalingon unya ngadto sa tanang kalag sa ilang kaliwatan labi pa ang sayong mga nangamatay. Natugkad niya karon ang gihilakan sa iyang bana. Nakita niya ang panagway niining wa nay kabutangan sa kunot ug halos di na makakam-oy paglihok. Kon tan-awon si Lolo Pronio, siya maoy labing tigulang nga kalag. Dinhi pa masayri ni Lolo Pronio nga kon unsay dagway diay sa tawo sa dayon na niyang kamatay, maoy mamahimo usab nga bayhon sa iyang kalag.

(KATAPOSAN)

Sa purgatoryo, adunay natugkad nga kamatuoran si Lolo Pronio…

‘Naunsa ka man, may labs, nga ingon og wala ka man malipay niining ato karong panagkita?’

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.